De oogst aan impressies en proefnotities is deze maand een hele rijke. Dit niet alleen dankzij reizen door Chili en Duitsland, maar mede vanwege proeverijen waarop wijnen verschenen uit Australië, Bordeaux, Brazilië, Kroatië, Spanje, Zuid-Frankrijk en niet in de laatste plaats Nederland. Bepaald bijzonder is bovendien de bijdrage van collega René van Heusden die uitgebreid bericht over de lekkerste wijn-spijscombinaties. Kortom, het motto is wederom: geniet!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Dat er in de zogeheten Nieuwe Wereld van alles te ontdekken valt, spreekt vanzelf. Maar veel dichter bij huis zijn eveneens wijnvondsten te doen – bijvoorbeeld in het nabije Duitsland. Zo werd ik recentelijk zéér verrast door de hoge kwaliteit in Württemberg, terwijl ook het wijnlandschap daar spectaculair kan zijn. Dit dankzij steile, soms 400 meter hoge hellingen en groene, natuurlijke amfitheaters. 
De streek is bekend, sommigen zeggen berucht, om zijn lichte rode Trollinger. In werkelijkheid echter wordt van zo’n 10 à 11.000 hectare een uiterst gevarieerd, deels hoogwaardig gamma geproduceerd. In Heilbronn, op het gerenommeerde Weingut Drautz-Able, cultiveert men maar liefst zeventien druivenrassen – op eenzelfde aantal hectaren. Wat weer betekent dat Markus Drautz elk jaar tussen de veertig en vijftig verschillende wijnen maakt (afhankelijk van plukmoment, bereiding en eventuele vermenging). Ongeveer 10 procent daarvan is mousserend; ik was vooral gecharmeerd van de Riesling Brut 2007. Hoog boven Heilbronn heeft Markus (uit 1980 en geschoold in o.a. Geisenheim) enkele van de vijftig percelen getoond waaruit het familiedomein bestaat. Het kan daar ’s zomers erg warm worden, wel een graad of 40. Markus – wiens gastvrije moeder Monika de commercie doet, zijn vader zit in de politiek – stelde zelfs dat Heilbronn de warmste stad is van Duitsland, na Freiburg. Ook in de buurgemeente Neckarsulm, waar de grond anders is en de hellingen soms nog steiler (zie foto boven), heeft Drautz-Able enkele akkers. Als we proeven, voor en tijdens een huiselijke lunch met langzaam gegaard kalfsvlees, volgt de ene verrassing na de andere. 
De Sauvignon Blanc 2008 smaakt
verfrissend en heeft een bijna Nieuw-Zeelands karakter, met veel asperges en ander plantaardigs in zijn aroma. In 1978 plantte de familie het gelijknamige ras als eerste in de streek. De Riesling Heilbronner Stiftsberg 2007 bezit frisse zuren en is behoorlijk complex, met ook minerale elementen. De op vat gelagerde, stevige Grauburgunder Hades 2007 komt van 55 jaar oude stokken en combineert citrusfruit met roostertonen plus een aangename frisheid – en vormt een voortreffelijke begeleider van het kalfsvlees. Als ik dit aan tafel zeg, roept Monika:”Ja, je hebt voor goed eten goede wijn nodig.’ De rode Lemberger 2008 doet gezien zijn frisse fruit niet onder voor een goede Beaujolais, en de zachte, zijdeachtige van wat toastachtig hout en rijp zwart fruit voorziene Spätburgunder Neckarsulmer 2006 niet voor een goede rode Bourgogne. In ongeveer dezelfde stijl, zij het met wat meer hout en meer rood fruit, werd de Samtrot Hades 2005 gecreëerd. Alweer een smakelijke surprise, aangezien de druif samtrot een zeldzame, in Heilbronn ontdekte mutatie is van pinot noir. Weingut Drautz-Able heeft nog geen vertegenwoordiging op de Nederlandse markt. Bezoek- en andere informatie wordt geboden door
www.drautz-able.com.
. Een andere talentvolle producent in Württemberg is Rainer Schnaitmann. Zijn kelder bevindt zich in Fellbach. Deze dicht bij Stuttgart gelegen gemeente heeft de twijfelachtige eer om ‘de hagelhoofdstad’ van Duitsland te zijn. Aanvankelijk studeerde Rainer (1968) architectuur – vandaar zijn designachtige kelder en proeflokaal – maar werd daarna toch door de wijn gegrepen. Na Geisenheim bracht hij o.a. stages door in Nieuw-Zeeland en Alto Adige. Ook hij maakt een groot gamma wijnen, zo’n twintig verschillende. Rainers grote specialiteit is de Simonroth Spätburgunder, een zachte, Bourgogneachtige wijn met sappig rood fruit en beheerste houtinvloeden. Een meerderheid van de Duitse ster-restaurants voert dit product (ik proefde de 2007). Maar in Rainers collectie zijn veel, véél meer fraaie, imponerende wijnen te vinden. Waaronder de energieke, droge Riesling 2008, de ferme, rokerige Grau-Weiss 2008 van pinot gris en pinot blanc, de beschaafde Pinot Noir *** 2007 en de donkertonige, karaktervolle Simonroth MC 2007 van merlot en cabernet franc. Geen wonder dat dit – nog niet exporterende wijngoed – zijn halve oogst al in mei en juni van het daaropvolgende jaar verkoopt. Een muzikaal detail nog: in de sfeervolle vatenkelder klinkt permanent klassieke muziek, vooral van Mozart, Händel en Strauss. Contactadres www.weingut-schnaitmann.de.
. Nog dichter bij huis wijn ontdekken? Wat dacht je van de Achterhoek? Wat wijnbouw betreft is Gelderland inmiddels onze nummer één provincie – waar nu ook drie Achterhoekse wijnroutes werden gecreëerd. Beschrijvingen daarvan staan in een kleurrijke, uitvouwbare brochure met kaarten, uitgegeven door het onvolprezen Achterhoeks Bureau voor Toerisme, www.vvvachterhoek.nl. Je kunt de – gratis – brochure bestellen bij www.achterhoeksewijnen.nl. De routes voeren langs in totaal twintig wijndomeinen, waarvan een aantal overigens dynamisch samenwerkt in coöperatief verband. Elke dag open (van 10 tot 18 uur, afspraak niet nodig) is Wijndomein Besselinkschans in Lievelde (even ten oosten van Lichtenvoorde). Deze bezitting bestrijkt een royale 4,5 hectare en heeft ook een leuke winkel met streekproducten, zie www.wijndomeinbesselinkschans.nl. Op enkele andere Achterhoekse wijndomeinen kun je logeren.
. We blíjven dicht bij huis voor wijn uit Noord-Brabant. Bepaald verrassend is dat het desbetreffende domein niet tegen een heuvel ligt, maar gewoon vlak is; het ligt tussen de zuidkant van het dorp Made en de A59. Surprise nummer twee is de gemiddeld goede wijnkwaliteit. De bezitting heet Wijngaard De Linie en bestrijkt anderhalve hectare. In 1988 werden de eerste stokken geplant – en, alwéér opmerkelijk – dat gebeurde door een bierbrouwer, door Marius v
an Stokkom, toen werkzaam bij Oranjeboom. Ik vroeg aan Marius hoe het mogelijk is om op zo’n vlakke locatie in het toch tamelijk koele Nederland goede wijnen te produceren. Marius antwoordde dat dit te maken heeft met de beschutte ligging van de akker én met de schrale zandgrond, die makkelijk opwarmt. De gemiddelde temperatuur van deze plek in Made is daarom zelfs hoger dan langs de Duitse Moezel. Voor zijn witte wijn gebruikt Marius pinot noir plus vijf verschillende witte druivenrassen. Dat zijn pinot blanc, riesling en gewürztraminer, allemaal soorten die in de Elzas voorkomen, plus bacchus en kerner, twee resistente rassen die in Duitsland werden ontwikkeld. De precieze druifpercentages houdt Marius geheim, maar in zijn De Linie wit 2008 is gewürztraminer toch duidelijk aanwezig. Want deze bijna tintelende melange heeft een enigszins kruidig 
aroma dat neigt naar zwoel en dat ook iets heeft van vers geplukte, zeer rijpe druiven – allemaal elementen die kenmerkend zijn voor gewürztraminer. Dankzij waarschijnlijk de pinot blanc heeft de wijn ook hints van peer plus appel. Prijs €11,50. Het is overigens heel bewust dat Van Stokkom diverse druivensoorten gebruikt. Hij zelf zegt erover:’Ik wil geen eendimensionale spoorlijnwijn maken, geen rechttoerechtaan wijn dus, maar een wijn met een lenteachtig bouquet dat frisheid en zon uitstraalt; een wijn ook die je bij wijze van spreken na een half uur nóg proeft’. Nou, dat halve uur is misschien een beetje wishful thinking, maar witte De Linie heeft inderdaad een prettig afdronk. Ook lekker smaakt De Linie rood 2008, een vrij elegante, zachte wijn die vooral getypeerd wordt door rijp rood fruit. Prijs €12,50. Flessen bestellen of een bezoekafspraak maken kan via www.delinie.nl.
. Inmiddels is ook de jongste oogst gearriveerd van Neerlands grootste wijngoed, De Kleine Schorre. Dit heeft zo’n acht hectare aan druivenstokken op kalkrijk oud zeezand. Het domein ligt bij het mooie ringdorp Dreischor op Schouwen-Duiveland, in Zeeland dus. 
Mijn favoriet is de Schouwen-D®uiveland Blanc 2008, een blend van pinot blanc plus auxerrois. Deze wijn smaakt bijna tintelend fris, heel sappig ook en heeft zowel schakeringen van groene appel, peer en frisse citrus als een vleugje mineraligheid. Prijs €10,50. De vieve, florale, fris fruitige en loepzuivere Schouwen-D®uiveland Rivaner 2008 is eveneens heerlijk – zéker ook bij oesters en andere zilte zaligheden. Met €9,95 is dit de goedkoopste wijn. Iets milder van karakter, maar toch ook een succes is de Schouwen-D®uiveland Auxerrois 2008, à €10. Gezien zijn omvang én de klasse van zijn wijnen zou dit Zeeuwse wijngoed nu beter De Grote Schorre kunnen heten. Meer info op www.dekleineschorre.nl.
. Met veel plezier, en voor de eerste keer, heb ik ook een wijn geproefd van Wijngoed Thorn. Dit ligt, zoals de naam al aangeeft, in het witte stadje Thorn, ooit het hart van een Middeleeuws vorstendom. De eigenaar van het twee hectare tellende domein is Harry Vorselen, voormalig hoornist van het Radio Symfonie Orkest. Speciaal voor de wijn heeft hij in Duitsland een opleiding gevolgd. Waarmee ik kennismaakte was de Pinot Auxerrois 2008, een enigszins florale, tikje kruidige, fris fruitige en ook zuivere creatie – zéér op zijn plaats bij visgerechten, sushi incluis, salades en hartige taarten. Prijs €9,95; voor verkoop- en bezoekinfo zie www.wijngoed-thorn.nl.
. Een van de leukste plekken om in eigen land wijn te proeven is The Wine Gallery in het hart van Ootmarsum. Een dorp overigens dat beter Ootschulten of Tonmarsum zou kunnen heten. De gedreven schilder Ton Schulten – prachtig, kleurrijk werk – heeft daar namelijk niet alleen twee galeriën en een eigen museum, maar is in de hoofdstraat ook betrokken bij allerlei andere zaken, inclusief de goede brasserie van familielid Rien Schulten. Bovendien gaan Ton en diens vrouw Ank een voormalig tehuis omtoveren tot een theater, een museum (dat het bestaande zal vervangen) en een complex met artisanale winkels. Hoe dan ook, de Wine Gallery ligt pal naast Tons grootste galerie en is eigendom van Hans Hulsbergen die wijnbezittingen heeft in Zwitserland, Italië en Australië. Vandaar dat men in zijn proeflokaal een sublieme Sauvignon Blanc 2008 schenkt van Fermoy Estate in Western Australia. De wijn is knispereend fris, fris fruitig, licht grassig, sappig en zuiver. ‘Op en top’ staat in mijn 
notities. Flesprijs ter plekke €15,50. Uiteraard ook worden de eigen wijnen van Villa Trasqua geschonken en verkocht, een inmiddels bij herhaling bekroond Toscaans domein. De rode Traluno 2008 bijvoorbeeld is een door zwart fruit, specerijen en een hint van katjesdrop getypeerde, vlezige, soepele creatie van voornamelijk sangiovese. Deze Toscana kost €9. Het is een voorrecht om de Villa Trasqua 2006 geserveerd te krijgen, een elegant-ferme, evenwichtige, geurige Chianti Classico à €12,95. Om maar te zwijgen van de imposante topwijn Trasquaia 2006, een mondvullende, prachtig in balans zijnde wijn met nuances van roostertonen, kruiden en zongerijpte zwarte vruchten. Hiervoor wordt €31,95 gerekend. The Wine Gallery heeft als adres Marktstraat 8, 7631 BZ Ootmarsum. Geopend van woensdagmiddag t/m zondagmiddag. Bel voor de precieze tijden met (0541) 29 54 12.
. En nu we toch in Overijssel zijn, wijs ik graag op de nieuwe wijnkaart van
’t Proeflokaal van Zwolle. Want die bevat een allesbehalve gebruikelijke collectie, terwijl ook alle wijnen keurig en enthousiast worden beschreven. Maar liefst dertig soorten zijn per glas verkrijgbaar, waaronder de verleidelijke Simonsig Brut rosé uit Zuid-Afrika (€8,60), de Marquis de Berticot, een voortreffelijke witte Côtes de Duras (€4,20) en de rode, zwoel fruitige Casal do Branco uit Portugal (€3,80). Een puntje van kritiek betreft het onvermeld blijven van oogstjaren. En aan de talrijke spelfouten wordt gewerkt. Het bedrijf ligt niet ver van het eminente museum De Fundatie. Zie www.proeflokaalvanzwolle.nl.
. Wetenschappers hebben ontdekt dat een dagelijks glas of twee van wijn geen grotere kans geeft op keelkanker dan helemaal niet drinken. Sterker nog, degenen die met mate wijn consumeren lopen een lager risico op verschillende soorten kanker. Aldus de resultaten van een studie gepubliceerd in het tijdschrift Gastronenterology. Het onderzoek geschiedde door de Universiteit van Queensland (Australië) onder 1577 keelkankerpatiënten en een vergelijkbare, even grote groep die kankervrij was. De deelnemers registreerden hun dagelijkse gewoonten, waaronder het nuttigen van alcohol en het gebruik van tabak.
. Een van Frankrijks oudste wijngebieden is Costières de Nîmes. De streek ligt tussen het monumentale, sfeerrijke Nîmes (zie foto) en de historische bisschopsstad Arles. In veel wijngaarden bestaat de bovengrond uit kiezel of rolkeien met daaronder vaak kalkhoudende klei of kalksteen. Een topdomein ter plekke is Château Mourgues du Grès. Dit wordt voortvarend geleid door François Collard en diens vrouw Anne. De diverse soorten Costières die ze maken zou je kunnen bestempelen als kostelijk. Zoals de gulle Les Galets Rouge 2007, die enerzijds kruidig smaakt en anderzijds fruitig (zwarte vruchtjes, rijpe bessen, inclusief een hint van cassis). Deze wijn werd samengesteld voornamelijk syrah, gecompleteerd door grenache, mourvèdre en carignan van oude stokken. Prijs €8,95. Nog meer kleur, kracht en concentratie wordt geboden door de Terre d’Argence 2007, een fraai genuanceerde geweldenaar die €13,95 kost. Druiven van zowel bejaarde syrah- als grenachestokken plus een opbrengst van slechts 35 hectoliter per hectare verklaren zijn klasse. Deze en andere wijnen – ook rosé en witte – worden verkocht door De Gouden Ton, zie www.goudenton.nl of de banner op deze website.
. Met de auto op reis door Frankrijk? Dan is Frankrijk logeren langs de autoroute een buitengewoon behulpzame gids. Voorin deze full-colour uitgave vind je deelkaarten met in blauw alle autoroutes – en naast die routes staan cijfers die verwijzen naar de desbetreffende boekpagina. Zo wordt in Nancy als logeeradres Hôtel des Prélats getipt, compleet met beschrijving (een hemelbed in alle gastenkamers), foto, een prijsindicatie en andere gegevens. Verderop richting zuiden, bij Châlons-sur-Saône, wordt op dezelfde wijze een voormalige abdij aanbevolen (slechts twee kamers plus een suite). Alle tweehonderd hotels en bed & breakfasts liggen binnen 20 kilometer van de autoroute. Met deze gids, een Hobb-uitgave, wil je eigenlijk snel weg – over de snelweg. Uitgeverij Spalder, prijs €19,50.
. De locatie van het in 1947 gestichte Yaldara Estate is het beroemdste wijngebied van Australië. Namelijk Barossa Valley, ten noorden van Adelaide. In dit brede dal zijn zo’n zestig wijnproducenten gevestigd. Daarvan heeft Yaldara Estate misschien wel de mooiste behuizing: een echt château. Bezoekers kunnen er niet alleen proeven en winkelen, maar ook lunchen. Het is eigendom van het grote wijnhuis Australian Vintage dat gesticht werd – en nog steeds geleid wordt – door de familie McGuigan. Deze specialiseert zich in wijnen die eleganter, zoniet Europeser van stijl zijn dan gebruikelijk, maar tegelijk heel fruitig. En buitengewoon betaalbaar. Zo kost de Shiraz 2008 slechts €4,49, terwijl je daarvoor véél ontvangt. Een hele lading bramen bijvoorbeeld plus ander rijp zwart fruit, een subtiel kruidje en een vleugje toast. Fris geschonken is het een ideale begeleider voor een zomers buitenmaal. Te koop bij Dirck III, www.dirckiii.nl of klik op de banner.
. Wat drinken we vandaag de dag voor wijn? Het antwoord op deze vraag wordt gegeven via onderzoeken naar de Nederlandse wijnconsumptie. De onderzoeken werden uitgevoerd door Trendbox en GfK, in opdracht van het immer actieve Productschap Wijn. Om met het begin te beginnen: per hoofd van de bevolking (dus baby’s en honderdplussers meegerekend) drinken we 21,6 liter. De gemiddelde prijs per gekochte fles stille witte wijn ligt momenteel op €2,54, die van rode op €2,75 en die van rosé op €2,52. Dat zijn bepaald geen megabedragen, maar ten opzichte van 2007 liggen ze wel zo’n 10 procent hoger. Regionaal zijn er grote verschillen in wat huishoudens besteden aan wijn. Een gezin in Zeeland geeft bijvoorbeeld gemiddeld €103 uit, een gezin uit Noord-Holland €96, een gezin in Gelderland €79 en een gezin in Limburg €60. Voorts wordt het kleinere flesformaat steeds populairder, vooral bij jonge en oudere alleenstaanden, alsmede bij gepensioneerden met een beperkt inkomen. Voor thuisgebruik is rode wijn nog steeds het populairst. Als wijn buitenshuis wordt gedronken, bijvoorbeeld bij vrienden/kennissen of in de horeca, zijn witte en rosé wijnen populairder dan rode. Ongeveer tweederde van de 50-plussers baseert bij de aankoop van wijn zijn keuze op het land van herkomst. In de leeftijdscategorie van 35 tot 49 jaar is dit 55 procent, in de leeftijdscategorie van 25 tot 34 weer minder, namelijk 44 procent. En in de leeftijdscategorie van 16 tot 24 jaar was dit slechts 35 procent. Het zou best eens kunnen zijn dat bij de jongere wijndrinkers de soort wijn en de gebruikte druivensoort(ten) sterker meetellen dan het land van herkomst – of dat ze die herkomst helemaal niet interesseert. Overigens komen twee van de drie verkochte flessen wijn nog altijd uit Europa. Franse wijnen worden het meest verkocht, gevolgd door wijnen uit Zuid-Afrika, Duitsland (lijkt bezig te zijn aan een comeback), Spanje, Chili, Australië en Italië. Argentinië wint steeds meer terrein.
. Ondanks de opkomst van wijnen uit de Nieuwe Wereld blijven Franse klassiekers aandacht waard. Bijvoorbeeld rode Médoc. Want als zo’n Bordeaux met zorg en liefde werd gemaakt, is het een weergaloze maaltijdbegeleider. Gegrilde entrecôte of lamsbout uit de oven smaken gewoon subliem met een mooie Médoc. Vandaar dat ik 
graag de kennismaking heb vernieuwd met Château Tour Prignac. Dit eeuwenoude domein behoort sinds 1973 aan het familiebedrijf Castel, dat er sindsdien veel in investeerde. Met 730 hectare wijngaarden is Castel overigens de grootste grondbezitter in Bordeaux. Château Tour Prignac bestrijkt 147 hectare. Deze zijn voornamelijk beplant met merlot en cabernet sauvignon, terwijl malbec en cabernet franc het restje vormen. Via zogeheten Châteaux Castel Ambassadeurs – die de desbetreffende châteauwijnen exclusief verkopen – worden van Château Tour Prignac twee varianten gevoerd. De Grande Réserve 2003 combineert in zijn sappige, elegant-ferme smaak bessig fruit met een lichte kruidigheid en het best mogelijke hout (negen van de tien rijpingsvaten waren nieuw). Voorts is deze zachte en toch nog vitale wijn mooi van evenwicht. Men stelde hem samen uit 90 procent cabernet sauvignon en de rest merlot. Richtprijs €21,99. Ook de gewone Château Tour Prignac 2006, die voor meer dan helft uit merlot werd gemaakt, geeft véél voldoening. Het is gewoon een fraaie, elegante Médoc – die terecht met goud werd bekroond. Reken op €12,99 per fles. De meest nabije Châteaux Castel Ambassadeur kan worden opgevraagd via (0346) 21 30 44 van importeur Groupe LFE Worldwide.
. In Engeland heeft Fiona Beckett proefondervindelijk de best ever wijn-spijscombinaties ontdekt. Een van de verrassendste is gerookte zalm met Manzanilla Sherry. Zelf heb ik hem inmiddels uitgeprobeerd, met de sublieme Solear Barbadillo. En inderdaad, het partnership is prachtig. Solear wordt verkocht voor €6,99 – géén geld voor zo’n superieure wijn – door de grotere supers van Albert Heijn en via www.ah.nl/wijndomein (zie ook de banner op deze website).
. De wijnhistorie van Brazilië begon in 1875, toen talrijke Italiaanse immigranten zich vestigden in de zuidelijke staat Rio Grande do Sul. Met name in de heuvelachtige, groene streek Serra Gaúcha (direct benoorden Porto Alegre) kwam de wijnbouw razendsnel tot bloei. Binnen tien jaar werd daar al zo’n acht miljoen liter geproduceerd. Het klimaat in Serra Gaúcha is relatief koel, met een gemiddelde zomertemperatuur van bijna 23 graden Celsius. Net als vrijwel overal in Brazilië valt 
er voldoende regen, dus irrigeren hoeft niet. Binnen het grootste land van Zuid-Amerika is Serra Gaúcha het belangrijkste wijngebied gebleven. Een kleine 90 procent van alle Braziliaanse wijn – totale jaarvolume 3,2 miljoen hectoliter – komt 
daar vandaan. De bezittingen zijn doorgaans klein en behoren aan families. Alleen al de coöperatie Aurora heeft 1100 leden. Generatieslang is de kwaliteit van Braziliaanse wijn middelmatig geweest. Een kritiekloze thuismarkt nam gewoon het gehele jaarvolume af. Pas in de jaren tachtig van de vorige eeuw begon de situatie te verbeteren, dankzij enerzijds investeringen in beter keldermaterieel en anderzijds een nieuwe generatie goed geschoolde wijnmakers. Een volgende stimulans, in 1998, gaf de stichting van Ibravin, het overkoepelende Braziliaanse wijninstituut, dat in zijn programma ook kwaliteitsgerichte intitiatieven heeft ondernomen. Hoe goed de wijnen uit sambaland tegenwoordig zijn, blijkt als we ze proeven van Casa Valduga. Exportmanager Juciane Casagranda (zie foto) schenkt bijvoorbeeld de Premium Cabernet Franc 2005, een stevige, soepele creatie met prettig wat besfruit en milde houttonen – écht lekker. ‘Cabernet franc is een historische druif voor ons’ voegt ze nog toe. Ook de Premium Chardonnay 2008 mag er zijn, een zacht frisse, bijna malse wijn met flink wat fruit en geen spoor van hout. 
Beide premiums van Casa Valduga kosten €8,95. Ze worden geïmporteerd door Wijnkoperij Wielinga in Leeuwarden, www.wielinga.nl. Casa Valduga, een uit 1975 daterend familiebedrijf, is gevestigd in het hogere deel van Rio Grande do Sul en beschikt niet alleen over zo’n 200 hectare eigen wijngaarden, maar ook over een imposant, uitstekend geoutilleerd keldercomplex. Ongeveer de helft van de totale productie bestaat uit mousserende wijnen.
. Waar je in Nederland lekker kunt eten op terrassen wordt onthuld in de uitgave SpecialBite Terrassen. Ruim veertig spotters hebben restaurants, theetuinen, strandtenten, hotels, eetcafés en brasseriën beoordeeld op de kwaliteit van het eten, terras en uitzicht, terwijl ook de factor ‘weg bij drukte van de grote stad’ werd meegeteld. Aldus ontstond een selectie van 126 bedrijven, verspreid over alle provincies. Met per provincie ook een nummer één. In Drenthe bijvoorbeeld is dat Cuisenerie Mensinge te Roden. Elke zaak wordt kernachtig geprofileerd, met ook dingen om te doen in de omgeving. Een foto ontbreekt evenmin. Deze special van SpecialBite kost €6,95.
. Het is geen rosévariant van Sherry. Maar wel rosé met een subtiel Sherry-accent – wat Rosafino volstrekt uniek maakt. Het idee schijnt geboren te zijn toen een Nederlands team van wijnverkopers een bezoek bracht aan het huis Osborne en iemand verzuchtte ‘was Sherry maar net zo populair als rosé’. Want terwijl Sherry voortdurend marktaandeel verliest, is het verbruik van rosé juist sterk gestegen. De gedachte van een Sherryachtige rosé sprak het familiebedrijf Osborne wel aan. Het zou een soort best of both worlds moeten worden.
Toevallig plantte Osborne ( je weet wel, van de zwarte stier) elf jaar geleden bij Cadíz een ruim 10 hectare tellende wijngaard met blauwe druivenrassen. Men koos voor een mix van Spaanse variëteiten (tempranillo en de kleurgevende, regionale tintilla de rota) plus Franse (cabernet sauvignon en syrah). De bodem is dezelfde als die van de beste Sherry-percelen, dus grijswit en sterk kalkhoudend. Dit type grond heeft als voordeel dat het enerzijds het schaarse regenwater vasthoudt en anderzijds de verdamping daarvan minimaliseert. De bedoeling was om rode streekwijnen te produceren, maar door de schillen korter in contact te laten met de fermenterende most, en de gistingstemperatuur te halveren, zou men de druiven ook kunnen gebruiken voor rosé.
Maar hoe dat Sherry-element in de wijn te krijgen? De oplossing werd gevonden door op de rosé flor aan te brengen, een rimpelige laag gistcellen. Deze groeit eveneens op Fino Sherry en geeft deze zijn unieke, nootachtige aroma, hem tegelijk tegen oxidatie beschermend. Het kostte wel veel moeite om de juiste florfamilie te vinden. Sommige soorten overdonderden de rosé, waardoor diens frisheid en fruit grotendeels verloren gingen. Het uiteindelijk geselecteerde type flor werd vervolgens op de – uitgegiste – rosé aangebracht, nadat deze naar speciale, horizontale tanks was overgebracht. In totaal liet men de flor gedurende een maand of twee zijn werk doen. Aldus ontstond Rosafino, misschien wel de opmerkelijkste innovatie die ooit plaatsvond met rosé.
De wijn – gepresenteerd in een fles met schroefdop – heeft een vieve, rozerode tint en ruikt in de eerste plaats naar aardbeien en ander rood fruit plus vaag iets kruidigs. Eenmaal in de mond presenteert hij zich stevig en heel sappig, met een minuscule koolzuurtinteling (er bewust ingebracht vanwege het opwekkend effect), ook weer rood fruit, een harmoniërend klein zoetje – en dan, inderdaad, wat Finoachtige notigheid. Veel is het niet, een vleugje slechts. Maar net voldoende om deze rosé een beetje extra pit te geven – die de Rosafino maakt tot een mooie maaltijdrosé, tot een beste begeleider van lamskoteletten, spare ribs, hartige taarten, rundvlees van grill of barbecue, kip, lasagne en nog veel meer. Ja zelfs van tapas, waarbij je anders een Fino zou drinken. In de Wijnalmanak 2009 ontving deze rosé als enige ter wereld de hoogste score van drie sterren – en terecht. Zijn richtprijs is €4,99. Te koop bij o.a. de supermarkten Boni, C1000, Coop, Hoogvliet, Jan Linders, Jumbo, Plus en Super de Boer, alsmede in de slijterijen van Dirck III en Mitra. Zie ook de, via de desbetreffende banner, de Nederlandse website van Osborne.
. De republiek Kroatië met zijn 1777 kilometer kustlijn en 1185 eilanden is niet alleen in opkomst als vakantiebestemming, maar ook als wijnland. Op uiteenlopende locaties, van bezuiden Dubrovnik tot op het noordelijke, grote schiereiland Istrië, zijn 
grote en kleine producenten tegenwoordig bezig om eigentijdse, dus fruitige, vieve wijnen te vervaardigen met behulp van modern keldermaterieel. Waarbij doorgaans regionale druivenrassen als basis dienen. Een jonge, in Slavische wijnen gespecialiseerde importeur heeft enkele van die nieuwe stijl Kroatische creaties naar Nederland gehaald. Bepaald verrassend vind ik de Grasevina 2006, Iloki Podrumi. De wijn smaakt namelijk nog zeer vitaal, met een ferme frisheid, terwijl in de opwekkende smaak elementen aanwezig zijn van grapefruit en ander fris fruit, samen met de allerlichtste hint van munt. Lekker bij zomerse salades, veel visgerechten en gekookte mosselen. Flesprijs €9,95. Eveneens verkwikkend is de Malvazija de Mar 2007, een witte wijn van Istravino (op Istrië). Bladgroen, citrus, een kruidje en een snufje specerijen completeren het geheel. Heel lekker bij gebakken lekkerbekjes of een scholletje met citroensap. Je koopt ‘m voor €7,95. En de rode, ietwat boerse, bessig frisse rode Plavac de Mar 2007 doet het heel goed bij charcuterie en geroosterd vlees op een spiesje. Hij kost €8,50. Verkoop via www.wijnimportnelis.nl.
Met als thema Minder geneuzel, meer genieten heeft collega-wijnschrijver René van Heusden zijn gedachten over ideale wijn- en spijscombinaties uitvoerig weergegeven. En dat in twee delen, deze maand het eerste, in september het tweede. René is o.m. redacteur van Perswijn, schrijf zowel voortreffelijke reportages als kritische columns (ook in o.a. Bouillon!), verzorgt nieuwsberichten voor het Wijninformatiecentrum, fungeert frequent als jurylid op wijnwedstrijden, en is ook docent aan de Wijnacademie (opleiding voor vinoloog). 
Als wijnschrijvende Master of Lunch houd ik evenveel van eten als van drinken. Dat komt dus mooi uit. Hoewel het toe te juichen is dat Nederland na een kleine 2000 jaar van onverschilligheid nu toch eindelijk ontdekt heeft dat en beetje logisch nadenken over het combineren van eten en drinken plezierverhogend werkt, ontkom ik niet aan de indruk dat sommigen nu doorslaan. Het is tenminste verbazingwekkend om te zien wat er momenteel afgeleuterd wordt over ‘verantwoorde’ combinatie tussen wijnen en gerechten. Men lijkt daarbij de praktijk uit het oog te verliezen. Of, om het maar eens in eigentijds jargon uit te drukken, de beleving. Toegegeven, er zijn combinaties denkbaar die mogelijk wat minder gunstig uitpakken, maar je hoeft geen afgestudeerde Klossiaan (cursist van de Academie voor Gastronomie van smaakdeskundige Peter Klosse te zijn) om dat te begrijpen. Opmerkelijk is trouwens dat Klossianen op basis van eenzelfde theoretische analyse tot heel uiteenlopende concrete suggesties komen. Mijn eigen ervaring is dat eigenlijk heel veel wijnen en gerechten probleemloos samengaan en er hooguit sprake is van nuances. Niets moet, alles mag en veel kan.
Eten domineert, wijn dient
Wijn is van oorsprong bedoeld als etensbegeleider, in een aanvullende rol. Wijnliefhebbers lijken dat wel eens te vergeten en draaien de zaken om. Ten onrechte. Hoezeer ik me ook graag laat verwennen met onnavolgbare creaties van waarlijk grote chefs als Sergio Herman (Oud Sluis, absolute numero uno), Jacob Jan Boerma (De Leest), Hans van Wolde (Beluga), Jonnie Boer (De Librije), Lucas Rive (De Bokkedoorns) etc., het meeste genoegen aan wijn beleef ik meestal toch wanneer de gerechten betrekkelijk simpel zijn. Bij complexe gerechten wordt het immers wel heel moeilijk om nu uitgerekend die wijn te vinden die bij alle onderdelen van zo’n gerecht ‘perfect’ aansluit. Perfectie bestaat gelukkig niet, maar dat terzijde.
De zogenaamd ‘klassieke’ wijnen zijn niet per se de meest bevredigende maaltijdbegeleiders, tenzij je eindelijk weer eens een normaal stukje lam, rund of eend op 
je bord krijgt zonder al te veel begeleidende keukentechnische hoogstandjes. Daar dan een rijpe Médoc of Toscaan bij, en je bent zeer gelukkig.
Bij ware haute cuisine drink ik liever een dienende wijn dan een veeleisende. Of, uit nieuwsgierigheid wat ze doen, wijnen uit ‘exotische’ landen als Griekenland, Zwitserland of Portugal. Een van mijn favoriete allround eetwijnen is trouwens Grüner Veltliner uit Oostenrijk. En dat zeg ik als verstokte Rieslingman. Door zijn veelheid aan stijlen en niet te dominante karakter past die ‘Grüner’ bij gerechten die uiteenlopen van schnitzel tot sashimi. Bij rood heb ik, ondanks een groeiende voorliefde voor grote Pinot Noir, steeds meer een zwak gekregen voor crus uit de Beaujolais. Trefwoorden: elegantie en verteerbaarheid.
Bij echt grote, veeleisende wijnen moet je het zo eenvoudig mogelijk houden. Dan moet immers het eten dienen en niet de hoofdrol spelen.
Retourtje Parijs en San Francisco
Als het om ‘begrijpelijk’ eten gaat, waarbij alles draait om de kwaliteit van het product en de bereiding in feite maar bijzaak is, ben ik verzot op fruits de mer en aanverwanten. Een plateau in de Terminus Nord is op zichzelf al een voldoende alibi om de trein naar Parijs te pakken. Gelukkig woon ik vlakbij Antwerpen, waar ze ook wel weten hoe je zo’n plateau klaarmaakt. Helaas valt dat van Nederlandse etablissementen nog lang niet altijd te zeggen. Half ontdooide diepvriesgarnalen, het is een schande! Een van de mooie dingen van zo’n plateau is dat je wel met je handen móét eten. Of zomaar een bordje kraakverse oesters, zoals aan het haventje van Marennes of in Arcachon. Flesje Muscadet (hopeloos onderschat), een andere Loire op basis van sauvignon of een witte Bordeaux (nog zo’n onderschatte wijn) erbij en het wordt puur genieten. Al helemaal met een fles Champagne.
Dan ook maar een tip voor wie binnenkort naar San Francisco gaat. Plan dan een late lunch bij Swan’s Oyster Depot in Polk Street. 
Het is een onooglijk pijpenlaatje, maar als sinds jaar en dag een begrip in die eetgekke stad, en dat wil heel wat zeggen. Geen luxe, geen credit cards, altijd dezelfde zaken op het menu. Verser dan vers. Oesters uit de Pacific, goddelijke krab, wilde zalm, en de sfeer van de Marx Brothers. Het liefst zou je bij die krab een fijne Riesling drinken, maar de Honig Sauvignon uit Napa blijkt iedere keer weer een voltreffer.
Van de oester ook nog even naar de mosselen. Waarbij we volgens de diverse promotiebureaus altijd nogal eenvoudige wijnen zouden moeten drinken. Hollands, al te Hollands. De Zeeuws-Vlaamse wijnhandelaar en hedonist Paul Herman organiseerde ooit een mosselmaaltijd met louter magnums Chevalier-Montrachet. Zo zie ik dat graag!
René van Heusden ML
(Deel 2 verschijnt volgende maand.)
. Er is een nieuwe editie verschenen van Welke wijn waarbij, mijn gids voor beste wijn-spijscombinaties. Niet alleen werd het boek royaler opgezet, met ook een andere vorm, maar tevens geheel geactualiseerd én uitgebreid. Zo geven nu ook bekende restaurateurs en chef-koks hun favoriete culinaire combinaties prijs. De indeling bleef gelijk. Dus voor honderden gerechten – verdeeld over vegetarisch, schaal- en schelpdieren, vis, kalfsvlees, kaas, etcetera – geef ik nog veel meer tips voor lekkere wijnen daarbij. De gerechten variëren van huiselijk tot bijzonder, wat eigenlijk ook geldt voor de wijnen. Je kunt het boek dus dagelijks gebruiken.
De nieuwe uitgave kost €12,95 en werd verzorgd door Inmerc. Bestellen kan door hier te klikken
. Van Laurent Miquel, een gedreven wijnbouwer in de Languedoc, kreeg ik een zalige zomerwijn te proeven. Namelijk de Père et Fils Cinsault Syrah 2008 rosé. De met een schroefdop gepresenteerde wijn heeft een bleke tint en een niet te zware noch te lichte smaak met lekker wat rood fruit en een snufje kruidigheid. Wat wil een mens nog meer? Bovendien is de prijs redelijk, €6,05. Bij leden van De Nederlandse Wijnkring (ruim honderd slijterijen), adressen via www.wijnkring.nl.
. Wát een winkel, de deze zomer geopende Dirck III Extra in Amsterdam-West. Het is de grootste slijterij van Nederland, gevestigd in een voormalige busremise. Je vindt er een kleine zeshonderd wijnen, inclusief zo’n zestig mousserende, waaronder de mild 
fruitige Prosecco Frizzante, Maschio dei Cavalieri à €7,49. Plus een hele batterij rosés. Ongeveer een vijfde van alle wijnen is uitsluitend daar verkrijgbaar. Bepaald verrassend zijn de gerenommeerde namen in
de collectie: Baron de L, Bernardus van Ben Pon, Dom Pérignon, Les Forts de Latour, Georges Duboeuf, Mas de la Plana van Torres – en allemaal, net als de rest van de collectie, scherp geprijsd. Ook per doos kopende horecaondernemers kunnen hier hun slag slaan. Natuurlijk ontbreekt Port niet, evenmin als digestieven (zoals de elegante, fraaie Cognacs van A. de Fussigny), speciaalbieren en een stuk of 35 soorten bron- en mineraalwaters, zelfs uit Zuid-Afrika. Dit Walhalla voor prijskritische levengenieters is gevestigd Nieuwpoortstraat 100, 1055 RZ Amsterdam (zijstraat van de Bos en Lommerweg, bij de Haarlemmerweg). Tel. (020) 686 55 52.
. Over fruitige wijn gesproken. Het summum van fruitigheid wordt verkregen door aan een wijn wat fruit toe te voegen. Dat gebeurt niet alleen in bepaalde Amerikaanse staten, maar ook in Chili – het land waar in 1717 de aardbei werd ontdekt. Door sap en pulp van handgeplukte aardbeien (uit Chili’s koele, zuidelijke Patagonië) in een mousserende wijn te doen werd daar Fresita gecreëerd. Het is een verleidelijk drankje, een soort Kir eigenlijk, maar dan met slechts 8 procent alcohol. De flink schuimende, rozerode wijn heeft een milde, duidelijk aardbeiachtige smaak met frisse, druivige elementen – een apart, best feestelijk aperitief. De adviesprijs is €11,99. Fresita wordt o.m. verkocht door de afnemers van Delcave, voor adressen servicedesk@delcave.nl. Andere verkooppunten kunnen worden verstrekt door importeur Walraven|Sax, tel. (076) 525 64 92.
. Sommige mensen kunnen of willen geen alcohol gebruiken, maar houden wél van wijn. Maar ja, alcoholvrije wijn placht geen product te zijn om vrolijk van te worden. Totdat Light Live verscheen, een merk dat staat voor tegenwoordig zeer genietbare, echt naar wijn smakende producten in wit, rood en rosé – mijn favoriet overigens vanwege zijn levendige karakter en fruitige aroma. De witte is nu een Chardonnay en de rode een Cabernet Sauvignon. Volgens een slim procédé heeft men eerst de wijnen gemaakt en daar vervolgens de alcohol uit verwijderd.
Helemáál verrassend zijn de mousserende versies, waaronder een fruitige, feestelijke rosé. Geen wonder trouwens die goede bubbelkwaliteit, want Light Live werd gecreëerd door Schloss Wachenheim, het grootste Sekt-huis van Duitsland. Ondanks het extra werk kost een fles Light Live niet extra veel, want vanaf €3,60 tot €3,99 vind je het merk bij o.a. Coop, MCD, Plus, Spar en Vomar. Dankzij Light Live wordt BOB zijn een beetje draaglijk.
. Het beste Nederlandse wijntijdschrift is voor mij Perswijn,
vanwege de zeer gevarieerde, degelijke artikelen en reportages, de rijke
hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de aantrekkelijke,
kleurrijke vormgeving. Ermee kennismaken kan heel voordelig, via een proefabonnement.
Ga hiervoor naar www.perswijn.nl en klik op het tabblad abonnement.
Het voor Uruguay zo kenmerkende druivenras tannat, er naartoe gebracht door een Fransman in 1870, was de aanleiding tot het creëren van bijzondere schilderijen. Een aantal kunstenaars in Uruguay kreeg van wijnproducent Juanicó het verzoek om tannat en zijn wijn te verbeelden. Dit resulteerde in de expositie Homenaje al vino Tannat, waarvoor twintig kunstenaars werken leverden. Een daarvan is Clever Lara, die Tannat zag in de vorm van flessenpost.
