Aan wijnen brengt november een rijke oogst. Ze komen uit Australië, Californië, Canada, Chili, Frankrijk, Nieuw-Zeeland, Portugal, Zuid-Afrika en Zwitserland. Terwijl ook Nederlandse wijnen in het zonnetje worden gezet, waaronder die uit de Achterhoek. Wijnpublicaties en vineuze initiatieven ontbreken evenmin, zoals mijn nieuwe wijnreis naar Zuid-Afrika. Ook worden de gezondste wijnen ter wereld voorgesteld. En dat het allemaal anders moet met wijnkaarten in restaurants blijkt uit een samenvatting van twee onthullende onderzoeken. Smakelijk lezen!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Wat een leuk intiatief, een diner-paulée ter gelegenheid van de Beaujolais Primeur, op woensdag 18 november. Net als bij de paulée van Meursault nemen de gasten goede wijnen uit eigen kelder mee, om die te delen met hun tafelgenoten.
Voorts wordt om 0.00 uur de Franse Nieuwe gezamenlijk geproefd, die van het gerenommeerde Beaujolais-huis Trénel.
Het menu à €39,50 bestaat uit vier gangen met o.a. tarbot met spruitenstamppot en gebakken kalfsstaartstuk met paddenstoelen.
De organisatie berust bij het Haagse filiaal van Wijnkoperij De Gouden Ton en er wordt gedineerd in het Ambassador Carlton Hotel. Adres: Sophialaan 2, 2514 JP Den Haag. Inschrijven kan via banqueting@ambassador.carlton.nl.
. In Agua, een van Santiago’s meest trendy restaurants, staat voornamelijk vis op het menu. Toch wordt in dit etablissement veel vlees gegeten – niet in de laatste plaats omdat Chilenen graag rode wijn drinken. Het door mij bestelde hoofdgerecht, gegrilde struisvogelbiefstuk met gerookte geitenkaas, aardappeltaart, bieslook en rode wijnsaus, krijgt een van ’s lands allerbeste rode wijnen als begeleider, Almaviva. Deze doet denken aan een grote Bordeaux, zij het Chileens gestijld, dus met zachte, zijdeachtige tannines. Zijn kleur is intens, zijn smaak tegelijk stevig, sappig, stijlvol en complex, met elementen van toast, kruiden, rijpe bessen, zwarte vruchten (waaronder cassis), peper en een hint van drop. Almaviva’s Bordeauxachtige karakter heeft een logische verklaring: de wijn is ontstaan dankzij een joint venture tussen Chili’s grootste wijnhuis, Concha y Toro, en de vanuit Bordeaux opererende onderneming Baron Philippe de Rothschild, eigenaar van o.a. Château Mouton Rothschild.
Het idee om een Chileens-Frans fusieproduct te creëren kreeg gestalte in 1997, toen het contract werd getekend. Uit Concha y Toro’s enorme grondbezit werd een akker toegewezen in Puente Alto, even bezuiden Santiago. Deze wijngaard is volstrekt vlak, ligt binnen de vallei van Maipo, dateert uit 1978 en telt tegenwoordig 85 hectare, waarvan er ruim 60 zijn beplant. Er moest wel veel werk worden verzet, want bevloeiing en onkruidverdelgers hadden de stenige bodem verziekt en te compact gemaakt. Tot op 60 centimeter diepte werd de grond daarom los geschud, men installeerde druppelirrigatie en koos voor zowel een hogere plantdichtheid als een milieuvriendelijker bewerking. Bewust houdt men de opbrengst per hectare laag, gemiddeld op slechts op 20 à 25 hectoliter. Zelfs voor Bordeaux is dat minimaal.
De kelder waar de wijnbereiding plaatsvindt behoort tot de mooiste van Chili. Het rechthoekige gebouwd werd voornamelijk opgetrokken uit roodbruin hout. Met zijn golvende dak wordt de nabije Anders gesymboliseerd. Binnen bevinden zich zowel roestvrijstalen gistingstanks als een imposante eerstejaars vatenkelder waarvoor de 
‘grand chai’ van Château Mouton Rothschild model heeft gestaan. Er liggen ongeveer vierhonderd Franse vaten, allemaal nieuw. In totaal blijft de Almaviva – genoemd naar de held uit het toneelstuk Le Marriage de Figaro – zestien tot achttien maanden op fust. De gebruikte druivenrassen zijn cabernet sauvignon, carmenère (oude Bordeaux-variëteit die vrijwel alleen nog in Chili groeit) en cabernet franc. Per oogst kunnen de percentages wisselen; het zijn de wijnmakers van Concha y Toro en Philippe de Rothschild samen die de uiteindelijke melange bepalen. De 2002 bijvoorbeeld werd gecomponeerd uit 67 procent cabernet sauvignon, 29 procent carmenère en 4 procent cabernet franc, maar andere jaren hadden 75 procent cabernet sauvignon. Niet alleen het niveau van Almaviva doet denken aan dat van een geklasseerd Bordeaux, ook zijn prijs. Recente versies worden aangeboden door de groothandel Hanos (www.hanos.nl) die de 2005 verkoopt voor €48,55, de 2006 voor €57,50 en de 2007 voor €58. Deze prijzen zijn exclusief btw, en je hebt een pas nodig om bij Hanos te kunnen kopen. Inclusief btw is de 2005 verkrijgbaar voor €99 op www.ah.nl/wijndomein (zie ook de banner). Voorts zijn de 1997 en 1998 voor €59,95 verkrijgbaar bij Le Vin en Direct, sales@vin-direct.nl.
. Zo Almaviva het niveau heeft van een grand cru classé uit Bordeaux, zo geldt dat ook voor Oculus. De 2004 offreert een prachtig genuanceerde smaak met elementen van bessen, pruimen, laurier, kruiden, het best mogelijk hout – en behoort gewoon tot de wereldtop. Met stelde hem samen uit bijna driekwart merlot, aangevuld door cabernet sauvignon, cabernet franc en een klein deel petit verdot. Stuk voor stuk zijn dat bekende Bordeaux-rassen, maar ze groeien wel in een volstrekt onbekend gebied. Namelijk Okanagan Valley in Canada.
Deze vallei ligt rond een aantal grote meren, ongeveer 400 kilometer oostelijk van Vancouver. Het uitgestrekte dal, waar over een lengte van circa 100 kilometer zo’n 2400 hectare met druiven zijn beplant, kent een bijzonder microklimaat. Dit dankzij beschuttende bergketens. Het wordt er warmer dan in Napa Valley en in de zomer schijnt de zon er ook een uur langer. Gedurende het gehele jaar valt er bovendien minder regen dan in het Californische gebied – en zelfs véél minder dan in Bordeaux. De gronden variëren van klei- en kalkhoudend tot kiezelig en zanderig. 
Absoluut toonaangevend binnen de Okanagan Valley is Mission Hill. Neem alleen al de ruim 400 hectare die dit familiedomein in bezit of onder contract heeft, in vijf verschillende districten. En dan is er de winery, een schitterend complex dat op een heuvel troont en uitzicht biedt over een immens meer van bijna 150 kilometer lengte. Een hoge klokkentoren rijst hoog boven de gebouwen uit en ondergronds werd door eigenaar Anthony von Mandl een indrukwekkende, gebogen vatenkelder aangelegd. Ook wat betreft zijn wijnbedrijf behoort Mission Hill tot de wereldtop. Van de Oculus zijn nog een kleine honderd flessen in voorraad. De flesprijs, per doos van zes flessen en inclusief verzendkosten, bedraagt €47,50 – wat voor zo’n grote wijn bepaald redelijk is. Verkoopinfo via www.wdnederland.nl.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Voor de vierde keer komt er een door mij geleide wijnreis Zuid-Afrika. Deze wordt georganiseerd door American Express in samenwerking met Van Helden Travel. We bezoeken topproducenten, zullen topwijnen proeven en logeren in tophotels – terwijl ook bijzondere lunches en diners zullen worden genoten. Vertrek is op zaterdag 13 maart 2010, en de reis duurt acht dagen (verlenging naar bijvoorbeeld de wildparken is mogelijk). Het programma verloopt als volgt.
Dag 1 – Rechtstreeks vlucht met KLM van Amsterdam naar Kaapstad. Transfer naar het vijfsterrenhotel Lanzerac in Stellenbosch waar een welkomstwijn zal worden geschonken.
Dag 2 – Proeverij bij Boschendal, gevolgd door een mooie picknick in het park. Voorts vrije tijd in Franschhoek, met daarna een bezoek met proeverij aan de geheel gerenoveerde wijnbezitting Allée Bleue. Diner bij Mont Rochelle in Franschhoek en ovenachting in Lanzerac.
Dag 3 – Proeverij en terraslunch bij Nederburg in Paarl. Bezoek aan het prachtige wijndomein Plaisir de Merle. Diner en overnachting in hotel Lanzerac. Voorafgaand aan het diner krijgen we een proeverij van Groot Parys, eigendom van de Nederlander Eric Verhaak en diens vrouw Mariette.
Dag 4 – Naar het wijngebied Robertson, voor een bezo
ek aan Viljoensdrift en een unieke, varende wijnpicknick op de Brede River. Transfer naar het vijfsterrenhotel Table Bay, aan het gezellige Waterfront in Kaapstad. Diner ter plekke, en overnachting.
Dag 5 – Bezoek aan het schitterende Vergelegen met zijn bloementuin, historische homestead, op een berg gebouwde kelder en eigen restaurant. Na de rondleiding, proeverij en lunch naar Stellenbosch voor een stadsbezoekje en dan naar het beroemde familiedomein Simonsig. Diner met live entertainment in het Gold Museum restaurant en overnachting in Kaapstad.
Dag 6 – In allereerste wijngebied van Zuid-Afrika, Constantia, bezoeken we Klein Constantia om daar o.a. de legendarische Vin de Constance te proeven. 
Bij het buurdomein Buitenverwachting wordt daarna genoten van een kleine proeverij en een lunch in het eigen, alom geprezen restaurant. Diner in het toprestaurant Ginja en overnachting wederom in Kaapstad.
Dag 7 – We gaan Kaapstad ontdekken, met bij helder weer een tocht naar de Tafelberg. Niet ver buiten de stad vindt onze afscheidslunch plaats op lunch op wijnboerderij De Grendel. Na nog tijd te hebben voor winkelen en een vaarwelwijn met hartige hapjes in het hotel gaan we terug naar de luchthaven voor de vliegreis naar Amsterdam
Dag 8 – Aankomst op Schiphol: het slot van een heerlijke, onvergetelijke wijnreis.
De reissom bedraagt €3195 per persoon. Daarbij inbegrepen zijn o.a. de KLM-vluchten economy class, hotels, maaltijden, excursies, alle proeverijen, informatiepakket en de begeleiding door Hubrecht Duijker, Van Helden Travel en een regionale gids. Voor meer informatie en reserveringen zie www.vanheldentravel.nl of bel met (035) 356 21 14 11.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Doordeweek in herfst en winter zet ik graag een bepaalde rode wijn op tafel. Niet alleen omdat-ie betaalbaar is, maar ook lekker. En een perfecte begeleider van stoofvlees, haché, jachtschotel, wilde eend, ganzenborst en noem maar op. Bovendien is de wijn supergezond, zie verderop het artikel over The Wine Diet. De wijn 
heet Saint-Mont en komt uit een klein gebied diep in het Franse zuidwesten. Op een heldere winterdag kun je vanuit het gelijknamige dorp de besneeuwde Pyreneeën zien.Mijn eerste bezoek vond plaats in 1981, het jaar waarin Côtes de Saint-Mont – zoals de herkomstbenaming toen heette – officieel werd erkend. Er heerste een feestelijke stemming, en langs de wijngaarden waren borden geplaatst om de nieuwe herkomstbenaming bekend te maken. De toen jonge erkenning betekende overigens niet dat de wijnbouw in Saint-Mont nog maar net begonnen was. Want waarschijnlijk dat in 1050 stichtten Bourgondische 
monniken het klooster van Saint-Mont en begonnen daarna met wijnbouw. Dat de streek zijn wettelijke erkenning kreeg, was te danken aan een drietal samenwerkende coöperaties, de groep Plaimont.Het was óók te danken aan de directeur van Plaimont, de toen 36-jarige André Dubosc. Want die had de coöperaties en hun leden in beweging getrokken. André’s overtuigingskracht deed de boeren bijvoorbeeld besluiten om te investeren in betere kelderapparatuur. En om zorgvuldiger te gaan werken in hun wijngaarden. Directeur Dubosc ging er ook toe over om tijdens de oogst alle binnengebrachte druiven streng te laten beoordelen door een commissie van de boeren zelf. Als iemands druiven kwalitatief onder de maat bleven, werd dat geafficheerd, heel duidelijk en in het openbaar. Zo’n ondermaats presterende boer werd dus te schande gezet – en reken maar dat zijn volgende oogst wél aan de normen voldeed. Deze en andere initiatieven hebben de groep Plaimont geen windeireen gelegd. Terwijl bijna overal in Frankrijk steen en been wordt geklaagd over terugvallende verkopen, vertonen die van Plaimont al jaren een opgaande lijn. Dat is vooral te danken aan een voorbeeldige prijsprestatie. De wijnen van Plaimont bieden gewoon véél waar voor weinig geld. Het zijn ook wijnen met karakter, want ze worden voornamelijk gemaakt van regionale, authentieke druivenrassen. 
Zo is de rode Saint-Mont grotendeels afkomstig van de tannat. De naam zegt het al: tannat is een druif met veel tannine. Dus als je tannat gewoon vergist, krijg je een aanvankelijk tanninerijke, stugge wijn die naplakt op je tanden. Maar die stijl willen ze niet bij Plaimont. Daarom wordt vlak na de gisting heel precies en heel gedoseerd een klein beetje zuurstof aan de wijn toegevoegd, met als voornaamste doel de tannines van tannat wat te verzachten, wat fluweliger te maken. Voorts laat men de rode wijn enige tijd rusten op zijn gistingsbezinksel, ook weer om hem wat zachter te maken, terwijl de wijn bovendien aan volheid wint. Dit alles resulteert in een buitengewoon aantrekkelijk product. Rode Saint-Mont, jaargang 2007, biedt een elegante en toch stevige smaak 
met laurier en andere donkere aroma’s, met zachte fruittonen van zowel bessen als zwarte vruchtjes, terwijl ook kruiden en specerijen niet ontbreken. Dat alles krijg je dan voor minder dan vijf euro. Exact dezelfde rode Saint-Mont wordt onder verschillende merknamen verkocht door Albert Heijn (Marquis d’Authian), C1000 (Duc de Termes), Coop (Boiseraie), Deen (Boiseraie), Dirck III (Fleuron de Baradat), Jan Linders (Boiseraie), Jumbo (Boiseraie), Plus (Duc de Meynan), Poiesz (Boiseraie), Super de Boer (Marquis de Seillan) en Vomar (Boiseraie). Ook de enigszins hartige, knisperend frisse en tegelijk fruitige witte varianten van 2008 zijn zeer geslaagd. Wat eveneens geldt voor de vieve, van jamachtig rood fruit een miniem bittertje voorziene rosé. André Dubosc, de menselijke motor achter Plaimont, stelt al jaren ‘Wie onze wijnen eenmaal ontdekt heeft, komt erop terug.’ Dat heeft-ie héél goed gezien.
. In kleine hoeveelheden maakt Plaimont ook enkele rode topwijnen – Saint-Monts je bijna kunt beschouwen als superieure Madirans.
Le Faîte 2006 bijvoorbeeld, een nu zachte, volle, donkertonige wijn (80 procent tannat) met wat rijp zwart fruit en goede houtaroma’s. Uitstekend bij wild. Allen die curieuze imitatie lakcapsule en dat plankje als etiket, moet dat nou? Prijs meestal €19,95.
De witte La Faîte 2007 heeft trouwens ook niveau. Het is een fraaie, nog zeer frisse compositie van diverse regionale druivenrassen, deels op vat vergiste en gerijpt. Vandaar de roosteraroma’s. Verkoopadressen via www.dgswijn.nl.
. Waarom telt het departement Gers dubbel zoveel mensen van negentig of ouder dan het Franse gemiddelde? Volgens professor Roger Corder heeft dit te maken met de rode wijnen die men daar drinkt. ‘Een mens is zo oud als zijn bloedvaten’, stelt de Britse wetenschapper – en bepaalde typen wijn houden de vaten beter in conditie dan andere. Rode wijnen met name. Want, zoals Corder schrijft in The Wine Diet, vooral die 
bevatten heilzame stoffen. Diverse drankonderzoeken hebben aangetoond dat niet bier, noch whisky, pure alcohol, water of witte wijn beschermen tegen atherosclerose (vetopbouw in de bloedvaten en verharding van de slagader) maar alleen rode wijn. Dit dankzij elementen die daarin royaal aanwezig kunnen zijn, waaronder polyfenolen. Binnen deze groep, zo ontdekte de in Londen werkzame deskundige, zijn het vooral de procyanidins die, als effectieve antioxidanten, vet creërende stoffen ontwapenen en de binnenwand van bloedvaten beschermen. Een glas rode wijn geeft gemiddeld 35 à 45 milligram procyanidins, wat neerkomt op een kwart tot een derde van de dag
elijks gewenste hoeveelheid. Andere, eveneens rijke bronnen voor deze stoffen zijn appel, granaatappel, veenbessen, walnoten, kaneel en bittere chocolade met minstens 70 procent cacao. Bevatten alle rode wijnen evenveel procyanidins? Dat niet. De wereld vraagt tegenwoordig vooral om soepele, fruitige wijnen die snel kunnen worden gedronken en daarom weinig tannine bevatten – terwijl procyanidins juist tannineachtig zijn. Ze belanden namelijk vooral via de druivenpitten in de wijn. Rassen met relatief veel pitten geven dus de gezondste wijnen. Bovendien helpt een relatief dikke schil, omdat ook daarin polyfenolen volop present plegen te zijn. Rond Sardijnse bergdorpen vond Roger Corder (zie foto) div
erse van dit soort druifvariëteiten, allemaal regionale, die dan ook wijnen geven met hoge concentraties aan procyanidins. Een van die wijnen heet Kent’annos, wat staat voor ‘Honderd Jaar’. In Gers worden voornamelijk rode wijnen gedronken van de tannat, een druif die, zoals zijn naam al aangeeft, van nature veel tannine bevat – en daarmee een grote verschaffer is van procyanidins. In zijn laboratorium heeft de professor van alle mogelijke soorten rode wijn hun gehalte aan procyanidins gemeten, en vervolgens aan elk type één tot vijf hartjes toegekend. De enige Franse wijn die consequent de hoogste score haalde, was Madiran, een van voornamelijk tannat vervaardigde wijn uit Gers en twee aangrenzende departementen. Vijf hartjes werden tevens toegekend aan Saint-Mont, gemaakt in dezelfde regio en wettelijk zelfs meer tannat bevattend. Wie deze rode wijnen drinkt, kan volgens Roger Corder met recht roepen ‘Gezondheid!’.
. Elke dag van het komende
jaar een kooptip, een vrolijk
citaat, een opmerkelijke wijn-
spijscombinatie of een aardige
wijnweetje plus cartooneske
illustraties van Frank Pels,
dat alles biedt
De Wijnscheurkalender van
Harold Hamersma. Dit smakelijke
cadeau voor wijnliefhebbers
werd uitgeven door Spectrum
en kost €14,95.
. Na een carrière als bankier bij ABN Amro, hij was eerst landmanager voor Chili en 
daarna Portugal, besloot Jan Panman om zijn leven wezenlijk te veranderen. Namelijk door wijnbouwer te worden. ‘De combinatie van boer-wijnmaker en de marketing-verkoop van een product dat je lief is, werd steeds aantrekkelijker’, zegt hij achteraf. Samen met zijn vrouw Caryl ging hij tien jaar geleden intensief op zoek in de Languedoc om daar in 2001 een bezitting te vinden ‘die we als een eenmalige kans zagen’, te weten Château Rives-Blanques in de buurt van Limoux. Het nu 22 hectare bestrijkende domein was in de verkoop vanwege een echtscheiding. Met de overname kwam ook de voormalige eigenaar mee, Eric Vialade. Deze kreeg de functie van bedrijfsleider ofwel régisseur. Niet lang daarna kon 
een eminente consulent worden gestrikt, Georges Pauli, die technisch directeur is geweest van het beroemde Château Gruaud-Larose in Bordeaux. Als men Jan en Caryl (zie foto) vraagt of het moeilijk was om met Fransen samen te werken, luidt hun antwoord:’Niet met de Fransen, maar in het begin wel met elkaar.’
Limoux is vooral bekend als bakermat van Blanquette de Limoux, de allereerste, alleroudste mousserende wijn van Frankrijk. Deze bestaat al sinds de zestiende eeuw, lang voor Champagne. Het spreekt dus vanzelf dat Panman (1947) en diens team deze bubbelwijn produceren, in drie varianten zelfs. Maar de hoge ligging van wijngaard, op 350 meter, wat resulteert in een relatief koel klimaat, maakt ook het vervaardigden van stille wijnen goed mogelijk. Daartoe werd dan ook onmiddellijk overgegaan; inmiddels levert Château Rives-B
lanques zeven verschillende soorten wit. De opmerkelijkste heet Cuvée Occitane. Deze Limoux is afkomstig van het regionale ras mauzac – de basisdruif voor mousserende Blanquette – en wordt zowel op vat vergist als gelagerd, een kleine zes maanden.‘ De traditionele manier van witte wijn maken hier was om het sap van vroeg geplukte druiven te vergisten in nieuwe vaten. Samen met Eric en Georges hebben we hierin meteen verandering gebracht, door de druiven in rijpere staat te plukken en het gehalte van nieuwe fusten drastisch terug te voeren. De Cuvée Occitane wordt zelfs uitsluitend in gebruikte vaten vervaardigd.’ Vandaar dat in de jaargang 2008 de milde roosteraroma’s en andere houtinvloeden heel beheerst zijn en de bijna gulle smaak vooral getypeerd wordt door sappig fruit van witte vruchten en citrusfruit. Behalve 
lekker is het ook een uniek product, want geen mauzacwijn ter wereld wordt zodanig bereid. De prijs is €11,75. Behalve evenveel kostende, eveneens op vat vergiste en gelagerde witte wijnen als de Dédicace 2007 van chenin blanc, de Cuvée de l’Odyssée 2006 van chardonnay (“De Meursault van de Languedoc”) en de La Trilogie 2007 van chardonnay, chenin blanc plus mauzac waarvoor €19,75 wordt gevraagd, brengt het domein enkele wijnen uit met de naam Domaine Rives-Blanques. Dit zijn Vins de Pays d’Oc. Een hele lekkere is de Chardonnay Chenin Blanc 2008: geurig, sappig, citrus, wit fruit, zachte zuren, een bescheiden kruidigheid. Prijs €6,75. Te koop bij Léon Colaris, www.colaris.nl of klik op de banner.
Acht zilveren en 44 bronzen medailles. Dat is de oogst van de Nationale Wijnkeuring 2009 . Het zilver ging naar wijngaard Avitera (Azewijn), Wijnboerderij ’t Heekenbroek (Drempt), Domein Detharding (Doetinchem), Wijngaard Slingehorst (Groenlo), Wijngaard Le Coq Frisé (in het Limburgse Epen, op de foto onderaan), Hof van Twente (Bentelo) en Wijngaard Reestlandhoeve (Balkbrug). De laatste, eigendom van John en Wilma Huisman (zie foto), sleepte er zelfs twee in de wacht. Er waren deze keer 166 wijnen ingestuurd door 57 producenten. Een flinke stijging, want in 2008 deden 118 wijnen van 43 producenten mee voor de medailles. Van de nu ingestuurde wijnen was 59 procent wit, 30 procent rood en 11 procent rosé. Dat is vrijwel gelijk aan het voorgaande jaar. Naast de zilveren en bronzen medailles werden er ook 51 WIN-Keurzegels uitgereikt, een soort aanmoedigingsprijs voor de makers van de wijnen die net geen brons kregen. Dit betekent dat bijna twee derde van de ingestuurde wijnen een onderscheiding heeft gekregen, net als in 2008. Goud was er ook dit jaar niet bij.
Gelderland is met 52 onderscheiden wijnen koploper, gevolgd door Limburg met 19. De meest noordelijke wijngaard die een bronzen medaille binnenhaalde was de Kroon van Texel op Texel. Jammer alleen dat een aantal gereputeerde domeinen niet meedeed, zoals Apostelhoeve en De Linie. Er zijn nu bijna 190 wijngaarden in ons land, waarvan 16 commerciële. Gezamenlijk cultiveren ze ruim 200 hectare. Informatie over de Nederlandse wijnbouw is te vinden op o.a. www.nederlandsewijngaarden.nl en www.wijngaardeniersgilde.nl.
. In Gelderland, de grootste wijnprovincie van Nederland, bevindt zich ook de grootste wijnproducent. Namelijk de Coöperatief Verenigde Achterhoekse Wijnbouwers. Bij dit bedrijf zijn twaalf leden aangesloten die gezamenlijk 22,5 hectare bewerken. Daarvan werden vorig jaar honderdduizend flessen gevuld. De oogst dit jaar is een kwart lager, vanwege agressieve wespen die in begin van de zomer de suikerrijkste druiven hebben leeggezogen.
Het idee voor een coöperatie ontstond tijdens een wijnbouwcursus die een aantal 
Gelderse boeren gedurende 2003 in Wageningen volgde. Ze deden dat met subsidie van de Europese Unie. Een van de initiatiefnemers – en met 4,5 hectare inmiddels veruit de grootste van de groep – was Clemens Weenink (zie foto). De belangrijkste reden voor zijn overstap naar wijn was een allergie voor ammoniak, waardoor de varkensteelt op zijn toen nog gemengde bedrijf onmogelijk werd. De stallen van Weenink (1962) hebben pla
atsgemaakt voor het imposant ontvangstcentrum van Wijndomein Besselinkschans, even buiten Lievelde, langs de doorgaande weg van Doetinchem naar Enschede. Het hoofdgebouw doet zelfs denken aan een Spaanse hacienda. Bezoekers, ook groepen, kunnen er een rondleiding volgen en uiteraard proeven, desgewenst met een plankje streekkazen. Wat niet getoond kan worden, is de kelderapparatuur. Alle coöperatiewijnen 
worden namelijk vervaardigd in Miste, op een kwartiertje rijden. Daar staat een hal, een voormalige meelfabriek, met glimmende, roestvrijstalen gistingstanks, koelapparatuur en een hypermoderne druivenpers. Tijdens de oogst wordt daar door de leden dag en nacht gewerkt, samen met Oliver Meckler, een gerenommeerde wijnmaker uit Zuid-Afrika. Ook voor het selecteren van de juiste druivenrassen werd een consulent ingeschakeld, Markus Regnery uit Duitsland. De uitgebrachte wijnen, we hebben van 2008 negen soorten Achterhoeks Goud geproefd, komen uiteraard van jonge stokken maar hebben vaak toch een verrassende kwaliteit. De tegenwoordig landelijk verkrijgbare, uit drie variëteiten gecomponeerde Moj’s Kieken rosé smaakt fris, licht en naar zowel bessen als rode vruchtjes, de rode versie is aangenaam soepel en fruitig-plantaardig, terwijl de witte variant voorzien is van viefheid en sappig, 
mild fruit van witte plus citrus. Richtprijs €14,95. Van een enkele druif komt de licht gekruide, zacht frisse, prettig fruitige Johanniter. Een fles kost €18,95. En van de vatgelagerde wijnen verrast vooral de Regent op hout, die net als een Merlot donkere aroma’s, zoals van laurier, combineert met fruitige, van bessen met name, een geheel dat beheerst omlijst wordt door wat kruidig hout. Reken op €24,95. Verkoopadressen van Achterhoeks Goud via sales@groupelfe.com, tel. (0346) 23 10 44.
Nadat op deze website eerst wijnschrijvers hun favoriete wijn-spijscombinaties hebben onthuld, komen vanaf deze maand wijnimporteurs aan bod. De spits wordt afgebeten door Jurgen Honing van Dirck III slijterijen. Hij trad als assistent-filiaalmanager in dienst bij deze organisatie en klom op tot inkoper, een functie die hij 
nu ruim twee jaar bekleedt – met veel succes. Jurgen zelf zegt hierover het volgende. Winnen doe je samen. Het is een cliché, maar ik ben het er wel mee eens. Als je, zoals wij bij Dirck III slijterijen, voor de vijfde keer op rij wordt verkozen tot Wijnspeciaalzaak van het Jaar en tot Beste Slijterij van Nederland, dan is dat een gezamenlijke prestatie. Een prestatie bovendien om trots op te zijn. Ik heb er mijn aandeel in geleverd, ben één van de schakels die het succesverhaal van onze organisatie vormen. Sinds medio 2007 ben ik verantwoordelijk voor de invulling van het assortiment bij onze inmiddels 62 slijterijen. Een geweldige uitdaging, om nog maar eens een ander cliché te gebruiken. Maar, het is welgemeend! Ik zie het als mijn opdracht om bijzondere lekkere wijnen te selecteren. Die verkrijgbaar moeten zijn tegen de bij ons bekende lage prijzen. Want mijn missie is: een lekkere wijn moet voor iedereen te betalen zijn. De favoriete culinaire combinatie van Jurgen betreft enerzijds een rode wijn, de Doña Dominga ‘Andes Vineyard Gran Reserva’ Carmenère à 7,99, anderzijds de witte tegenhanger daarvan de Doña Dominga Sauvignon Blanc Viognier à €6,99. 
De rode variant is een prachtige wijn, perfect in balans. Zwart fruit zoals van bramen en kersen in de smaak. Wat vanille en kaneel (dankzij de houtopvoeding), zachte, ronde structuur. Erg lekker bij rood vlees, wild of oude kaas. De witte variant biedt sappig fruit van perzik en ananas herkenbaar aanwezig. Door de houtopvoeding is ook hierin iets vanille waarneembaar. Heerlijk bij salades, gegrild kalfsvlees, kip of kalkoen.
. The Far West, het Verre Westen, is een begrip dat iedereen automatisch associeert met Amerika, met zindere zon, met pioniers en met cowboys. Maar je zou ook een heel anders regio als Far West kunnen bestempelen. Namelijk Western Australia. Dat hier inderdaad sprake is van het Verre Westen blijkt uit de ligging van deze staat, in het uiterste westen van Australië, ver van alles. Van Western Australia’s hoofdstad Perth is het namelijk 2800 kilometer naar de dichtstbijzijnde andere stad, Adelaide, en daartussen ligt een barre, droge woestenij. In Western Australia vind je prachtige stranden, en de nabije Indische Oceaan zorgt voor een verkoelende invloed die weer resulteert in een Mediterraan klimaat, althans langs de kust.
Dat klimaat maakt het mogelijk om in Western Australia wijnen te produceren met een verrassende frisheid, een verrassende verfijning. Binne
n Western Australia ligt ongeveer acht procent van de Australische wijngaarden, maar wat in eigen land in restaurants aan betere, duurdere wijnen verkocht wordt, komt voor 20 procent uit deze staat – en een kleine meerderheid van die wijnen is wit. Hoe lekker die witte wijnen kunnen zijn wordt overtuigend aangetoond door de Semillon Sauvignon 2008 van Hazard Hill. Je proeft daarin enerzijds opwekkende zuren, anderzijds veel sappig citrusfruit. Heerlijk gewoon. Richtprijs €9,95. Anders van stijl, weelderiger, zachter, voller smaakt de op vat vergiste Chardonnay 2006 van Voyager Estate, een voortreffelijk begeleider van konijn, kalfsvlees en kalkoen. Deze wijn kost meestal €22,95. Verkoopinfo vind je op www.newworldwineries.com (klik op Order).
. In Puglia, de door zee omgeven hak van de Italiaanse laars, maken ze 
tegenwoordig overtuigend lekkere wijnen. De Negroamaro 2008 van Cantina Rosa del Golfo bijvoorbeeld. Behalve een donkerode kleur heeft deze Salento hele sappige smaak waarin zwart fruit – pruimen, bramen, wat cassis – weelderig aanwezig is, met een klein kruidje. De wijn bevat ook een tiende deel van het druivenras aglianico del vulture en een beheerste 12 procent alcohol. Fris geschonken smaakt deze Zuid-Italiaan op zijn best – onder andere bij véél soorten pasta. Hij kost €7,50 en ligt bij Wijnkoperijen De Gouden Ton, zie www.wijnkoperijdegoudenton.nl of de banner.
. Een groep van tien vinologen – sommeliers, wijndocenten en wijnimporteurs – heeft 350 Vins de Pays d’Oc geproefd, alle in Nederland verkrijgbaar. De resultaten staan in het boekje De 100 beste Vins de Pays d’Oc. Elke wijn wordt heel kort omschreven, met ook een spijssuggestie. Welke criteria de proevers hebben gehanteerd is niet helemaal duidelijk. Behoort een ‘soepele makkelijk toegankelijke wijn, beetje kruidig met eucalyptus’ bij de top-100? En wat is er positief aan ‘beetje branderig’ en ‘korte afdronk’? Trouwens, hoe kan het zijn dat op pagina 57 bij een wijnbeschrijving staat ‘Hout: nee’, terwijl in we in de proefnotitie o.a. lezen ‘licht hout’? Ook niet alle wijnen, ik heb er enkele achteraf geproefd, zijn even aantrekkelijk. Dit alles neemt niet weg dat de selectie ook echt goede vondsten bevat. Abonnees van Perswijn ontvingen de uitgave al. Wie zelf nog een exemplaar wil bemachtigen zou dat kunnen aanvragen bij info@totpr.nl – in de hoop dat er nog voorraad is.
. Klassieke Duitse Rieslings, wat kunnen ze lekker zijn. Met altijd die fraaie balans tussen opwekkende zuren en een klein zoetje. Neem bijvoorbeeld de Riesling feinherb Hamm 2008 van Knebel. Deze wijn uit Winningen, gebied Mosel, heeft behalve dat frisse zoet ook elegantie, een bescheiden hoeveelheid alcohol, fruittonen 
(witte vruchten en citrus), een klein kruidje en wat mineraligheid. Prachtig bij schaaldieren, veel visschotels en zoetzure Chinese gerechten. Prijs €11,95. Iets steviger, iets zachter maar toch ook verleidelijk smaakt de Riesling 2008 van Turm uit het meer zuidelijke Rheinhessen. Een met Vino-Lok (glazen stoppertje) afgesloten fles kost €18,50. Uit de nog weer zuidelijker Pfalz, en dan het zuidelijkste deel (zie foto), komt de superieure Sylvaner Hagedorn 2007 van de progressieve, jonge wijnbouwer Boris Kranz. De wijn doet gezien zijn witte, licht gekruide fruit, zijn sappigheid en zijn zacht frisse, vrij volle smaak denken aan een goede Pinot Blanc. ‘Mijn Sylvaners’, zo stelt Boris, ‘zijn bestemd voor mensen die een Riesling te zuur vinden.’ Prijs €13,50 – en net als beide Rieslings te koop bij www.winterbergwijnen.nl.
.
. Met als thema Magical Merlot Tour heb ik een proeverij gegeven voor zo’n vijftig leden van de Wijnclub Abcoude. Gezamenlijk werden acht rode Merlots geproefd, alle 
zorgvuldig geselecteerd. De toer ging van start met een verbazingwekkende witte Merlot. Dat was de Solivo Bianco di Merlot 2008 uit het Zwitserse Ticino (zie foto). Een vrij geurige creatie, met licht gekruid wit fruit plus citrus (perzik o.a.) in zijn sappige smaak – en niet als Merlot te herkennen. Prijs €19,95 via www.wineworld.nl. Ook de rode Solivo Merlot 2007 imponeerde. Merlot is sowieso de nummer één druif van het bij Lugano gelegen Ticino, waar bijna 85 procent van de aanplant uit deze variëteit bestaat. 
Als ijkpunt voor eigenlijk alle rode soorten had ik Château Trocard “Monrepos” 2005 gekozen, een 100 procent Merlot van een slechts 3 hectare tellende wijngaard. Donkerrode kleur, geurig en met in zijn elegant smaak de kenmerkende donkere aroma’s (laurier, drop, leer) en anderzijds sappig, rijp zwart fruit. In zijn soort gewoon perfect – en toch niet duur, namelijk €10,50. Ik heb deze Bordeaux Supérieur inmiddels ook bij gegrilde lamkoteletten geserveerd: een absoluut verrukkelijk combinatie. Te koop bij www.colaris.nl, zie ook de banner. Dezelfde importeur voert bove
ndien de indrukwekkendste wijn van de Magical Merlot Tour, namelijk de rijke, krachtige, gulle Veenwouden Merlot 2005, een kostelijke, op vat gelagerde Kaapse wijn uit Paarl (zie foto vatenkelder) die een van de proevers terecht deed denken aan een grote Pomerol, zoals Pétrus. Prijs €19,95. Van de andere Merlots, waaronder een Fronsac, een Vin de Pays d’Oc, en Australische en een Süd Tirol/Alto Adige maakte de Francis Coppola Merlot 2007 Diamond Collection uit Californië de meeste indruk. Dit dankzij zijn dimensie, zijn evenwicht, zijn lekkere fruit en zijn donkere aroma’s en zijn zachte, beheerste, kruidige houttonen. Voor €13,95 een voortreffelijke wijn – prachtig bij wild. Verkoopinfo via www.vinites.com. Overigens vond de proeverij plaats op de zolder van het plaatselijke café-restaurant De Eendracht, dat ook enkele hapjes serveerde. De Wijnclub Abcoude heeft als postadres wijnclubabcoude@hetnet.nl
. Bij het kaasplateau dat veel restaurants serveren wordt te vaak niet nagedacht over de wijn daarbij – terwijl veel gasten de kaas juist bestellen om nog te genieten van een laatste glas. Dat Port volstrekt ongeschikt is om de meeste soorten kaas te begeleiden zou inmiddels bekend moeten zijn, maar toch is dat vaak de enige wijn die men adviseert. Port kan dienen als partner voor blauwschimmel en oude harde kazen, maar daarmee houdt het echt op. Een voorbeeld hoe het helemaal niet moet, toonde De Scheperskamp in Lochem (zie ook de pagina Aanbevolen Restaurant). 
Op een en hetzelfde plankje bracht men een soort Emmenthaler, Franse geitenlaas, blauwschimmel en roodschimmel. Daarbij hadden eigenlijk vier soorten wijn, van elke een kleine hoeveelheid, aanboden moeten worden. Respectievelijk een stevige witte wijn, Chardonnay bijvoorbeeld dan wel Pinot Noir, een Sauvignon Blanc, een Port of rijpe Rivesaltes en een Gewurztraminer. Maar die mogelijkheid bestond niet. Wikkend en wegend hebben we uiteindelijk een glas van de laatste wijn laten komen, de Laus 2007 uit Somontano, maar dat was niet meer dan een compromis – terwijl we zo graag iets op maat hadden gedronken. Wanneer komt bij de kaasproeverij eindelijk ook een wijnproeverij?
. Super-Sauvignons zijn de specialiteit van Nieuw-Zeeland. Met name die uit zonnig Marlborough – noordelijk op South Island en ‘s lands grootste wijngebied – behoren tot ’s werelds allerbeste. De vallei wordt aan drie zijden omgeven door bergen, terwijl de vierde zijde open ligt naar de verkoelde oceaan.
Wie daar in 2002 neerstreek, na eerst twintig jaar in Nederland te hebben gewoond en vijftien in Azië, is de in Zuid-Afrika geboren Stephen Walker. Samen met landgenoot en wijnbouwer Nigel McNaught (van Stony Brook in Franschhoek) creëerde hij daar een 5 hectare tellend domein, uitsluitend met sauvignon blanc beplant. De M&W Sauvignon Blanc 2008 is bijkans perfect – en héél kenmerkend voor zijn regio. Zijn geur wordt gedomineerd door asperges, zijn smaak enerzijds door frisse, sappige citrus, anderzijds door datzelfde kenmerkende, plantaardige aroma. ’t Is een voortreffelijke viswijn. Voor rond de €12 kun je ‘m bestellen via Stephens zoon Ruben, via ruben@mcnaughtwalker.com of (06) 33 83 12 08. Wacht niet te lang, want de hele productie was maar vijfhonderd dozen. Daar moet de wereld het mee doen.
. ‘Het is verbluffend wat voor wijnen er op de markt zin voor wie bereid is om die paar euro extra uit te geven’ schrijft Harold Hamersma in de tweede jaargids die zijn naam 
draagt, Wijnalmanak 2010 – de beste wijnen van €5 tot €10. Op basis van proefnotities die voornamelijk verzameld werden door Ronald de Groot (uitgever en hoofdredacteur van Perswijn) kwam een navigatiesysteem tot stand naar de beste wijnen uit het segment net boven dat van de gewone Wijnalmanak. Het aantal geselecteerde wijnen is indrukwekkend, zo’n duizend – waarvan maar liefst zeshonderd een of meer sterren kregen. Opvallend is
de aanwezigheid van landen die onder de €5 nauwelijks meekunnen, maar voor wat extra wel, zoals Nieuw-Zeeland en Oostenrijk. Voorts blijkt Bordeaux ook in de duurdere prijscategorie heel matig te presteren. Uit dit gereputeerde gebied werden slechts twintig rode wijnen geselecteerd, terwijl Chili scoort met ruim negentig soorten. Net als de basis-Wijnalmanak bevat ook deze nieuwe variant een rangorde van de beste aanbieders. Voor wijnen van €5 tot €10 staat bij wijnspeciaalzaken de groep Les Généreux op de eerste plaats, gevolgd door Okhuysen en Léon Colaris. Bij de slijterijketens zijn de nummers één tot en met drie Gall & Gall, Mitra en Dirck III. Van de supermarkten streek Albert Heijn met de hoogste eer, vóór Hema en ex-aequo C1000 plus Plus. De gids werd uitgeven door Spectrum en kost €13,95.
. Kracht en karakter, dat kenmerkt de wijnen van Domaine des Trois Orris. Dit is sinds 2003 eigendom van de Nederlander Joep Graler. De wijn is er betere behuisd dan zijn maker, want Joep woont nog in een stacaravan. De ligging van het 50 
hectare tellende domein – waarvan 15 hectare met druiven werden beplant – is schitterend, in de bergen van Pyrénées-Orientales. Dit is het zuidelijkste departement van Frankrijks vasteland. De van biologisch, dus milieuvriendelijk geteelde druiven afkomstige Aife Chenanson 2007 kan als kenmerkend worden beschouwd. Deze wijn, gemaakt van chenanson – een aan grenache verwante kruising – heeft een massieve rode kleur, een stevige 14 procent alcohol en een beklijvende, markante smaak met zowel donkere als fruitige en kruidige elementen. Een heftig geheel, verwarmend op een koude winterdag. Een van de aanbieders is www.organicwine.nl, die €11,17 per fles rekent (en ook andere rode krachtwijnen van Joep in voorraad heeft).
. Het beste Nederlandse wijntijdschrift is voor mij Perswijn,
vanwege de zeer gevarieerde, degelijke artikelen en reportages, de rijke
hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de aantrekkelijke,
kleurrijke vormgeving. Ermee kennismaken kan heel voordelig, via een proefabonnement.
Ga hiervoor naar www.perswijn.nl en klik op het tabblad abonnement.
. Om eerlijk te zijn, héél eerlijk te zijn, ik ben geen liefhebber van Port: te zoet en te zwaar.
Toch is er een Port die ik graag drink, op heel specifieke momenten. Namelijk als een – echt koel geschonken – dessertwijn. Bij crème caramel, bij (en op!) caramel/pecanijs, bij notentaart, bij plumpudding, bij Christmas pudding en bij mousse van melkchocolade. Het betreft de Otima 10 Year Old Tawny van Warre. Waarom juist de Otima optimaal past bij deze gerechten? Omdat zijn smaak enerzijds een zekere elegantie heeft en anderzijds elementen van karamel, rozijnen, noten en honing. Wat me ook aanspreekt is de eigentijdse presentatie, in een sjieke slanke halve-literfles die bovendien fraai verpakt zit in een doorzichtig pvc-draagkarton. Albert Heijn verkoopt ‘m voor €11,99 in 400 supermarkten en op www.ah.nl/wijndomein (zie de banner).
. De wijnkaart moet anders. Via twee onderzoeken, in Engeland en Nederland, werd gepeild wat wijndrinkers vinden van wijnkaarten. De resultaten tonen aan dat de traditionele opzet van die kaarten – een droge opsomming van namen, jaren en prijzen – weinig wordt gewaardeerd. Het Britse rapport, geïnitieerd door het kaasmerk Castello, schrijft dat ‘miljoenen mensen lijden aan het op-een-na-goedkoopste wijnsyndroom’ om enerzijds hun gebrek aan wijnkennis te verhullen en anderzijds niet vrekkig te willen lijken. Een op de vier restaurantbezoekers zegt van deze tactiek gebruik te maken. Voorts stelt een meerderheid van de Engelse ondervraagden dat ze het kiezen de kaart als stressful ervaren. Een op drie meent meer van wijn te weten dan de bediening. Ruim de helft daarentegen durft de ober niet om raad te vragen, uit angst een te dure wijn opgedrongen te krijgen – die dan toch besteld moet worden om gezichtsverlies te voorkomen.
Het Nederlandse onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het immer actieve Productschap Wijn, geeft juist aan dat de aanbeveling van de ober als belangrijkste leidraad wordt beschouwd. Van degenen die tijdens een restaurantmaaltijd wijn drinken (negen van de tien ondervraagden uit een bestand van volwassenen die minstens eens per twee weken wijn gebruiken) volgt 44 procent het advies van de bediening. De twee andere belangrijkste keuzecriteria, met elk zo’n 15 procent, zijn het druivenras en de prijs.
Mede gezien deze feiten is het geen wonder dat veel Nederlandse restaurantgasten nogal wat kritiek hebben op Nederlandse wijnkaarten. Een meerderheid, 60 procent, geeft aan de kaartprijzen te hoog te vinden. De meeste gasten, 55 procent, zouden ook graag wijnsuggesties op de menukaart zien. En 41 procent wil meer wijnen per glas kunnen bestellen. Sowieso laat bijna 80 procent vrijwel altijd een huiswijn komen – reden waarom twee derde van de gasten de wijnkaart niet eens wil bekijken.
Het voor Uruguay zo kenmerkende druivenras tannat, er naartoe gebracht door een Fransman in 1870, was de aanleiding tot het creëren van bijzondere schilderijen. Een aantal kunstenaars in Uruguay kreeg van wijnproducent Juanicó het verzoek om tannat en zijn wijn te verbeelden. Dit resulteerde in de expositie Homenaje al vino Tannat, waarvoor twintig kunstenaars werken leverden. Een daarvan is de in 1960 geboren Martín Mendizábal, die een cactusachtige impressie maakte van het zonnige Uruguayaanse landschap.