Bepaald overvloedig, dat is de wijnoogst van juni. Want het aantal aanbevolen wijnen is aanzienlijk en tegelijk zeer gevarieerd. Je kunt lezen over Griekse kwaliteitswijnen van Nederlanders, over een spotgoedkope Kaapse rosé, over riante Rieslings uit zowel Duitsland als Alsace, over toppers uit Andalusië en Rioja, over lenteachtige Loire-wijnen en zelfs over een dessertwijn uit Zweden. Nieuwtjes over gezondheid, een prachtige wijnreis naar Zuid-Afrika en de Wijnalmanak komen eveneens aan orde. Plus een nieuwe culinaire combinatie en een hartenkreet om de strafaccijns op Prosecco en andere bubbelwijnen af te schaffen.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Het aantal gebruikers en dus liefhebbers van bubbelwijnen is groter dan ooit tevoren. Dat blijkt uit de marktcijfers die ik vorige maand in dit magazine publiceerde. In een paar jaar tijd kwamen er zo’n driehonderdduizend(!) nieuwe kopers van mousserende wijnen bij, met name van Prosecco. Schuimwijn is niet meer exclusief noch elitair en evenmin een luxeproduct. In supermarkten kun je voor circa vijf euro een goede Prosecco kopen en onder de tien euro bijvoorbeeld een lekkere Crémant de Bourgogne. Het wordt daarom tijd om de discriminatieaccijns te beëindigen. Want wat is het geval. Wijnen mét belletjes worden veel zwaarder belast dan wijnen zónder. Voor een gewone stille wijn moet per hectoliter €70,56 worden betaald. Maar voor mousserende wijn stijgt dat tarief naar €240,58. Dat is meer dan drie keer zoveel. En volstrekt onterecht. Waarom moet het genieten van bubbelwijn wettelijk worden bestraft? D
e regel dateert natuurlijk van generaties geleden, toen vrijwel de enige sprankelwijn Champagne was. En toen de staat luxe extra wilde belasten, waarschijnlijk omdat Champagne destijds door de alleen zeer welgestelden werd genuttigd. Maar die tijd is voorbij. Bubbelwijnen zijn volstrekt gedemocratiseerd – en dus moet die luxe belasting te worden geschrapt. Discrimineren van een grote, zelfs groeiende groep wijngebruikers is niet van deze tijd – en misschien zelfs strijdig met bepaalde rechten van de consument. Op de virtuele barricaden dus. Mail ook jouw protest naar je politieke partij (want is het regeringszaak), naar opiniemakers, naar het Productschap Wijn (pw@wijninfo.nl) en/of naar de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Wijnhandelaren (info@kvnw.nl). Want bubbels mogen niet extra worden belast.
. Het had net zo goed Zuid-Duitsland of Oostenrijk kunnen zijn, maar uiteindelijk kozen ze voor Griekenland. Want daar troffen ze een combinatie van uitstekende natuurlijke omstandigheden en financieel voordeel. Zo begon vijf jaar geleden het wijnavontuur van Laurens Hartman en diens vrouw Annette van Kampen. In het 
uiterste noordwesten van het land waar, toevallig of juist niet, de grootvader van Laurens had gewoond kochten ze zeven percelen wijngrond, samen 4,5 hectare bestrijkend. Het klimaat van deze regio, Amyndeon, is het koelste van alle Griekse wijngebieden. De winters zijn echt koud, met ook sneeuw, en als het in augustus overdag 35 graden wordt, koelt het ‘s nachts af tot een graad of 20 – wat de aromavorming in de druiven sterk bevordert. De blauwe variëteit die Laurens (1964, foto) er aantrof, was voornamelijk de xinomavro, letterlijk ‘zure zwarte’. Er werden echter oninteressante wijnen van vervaardigd, allesbehalve donker van kleur. Dat had enerzijds te maken met verkeerde klonen, anderzijds met een te hoge opbrengst per hectare. 
De nieuwe eigenaren, die hun domein Karanika doopten, gingen er dus toe over om op oude stokken (veelal honderd jaar geleden geplant) nieuwe, betere versies van xinomavro te enten. Tegelijk werd een veel strengere snoeiwijze werd toegepast teneinde de hoeveelheid trossen per stok te beperken. Bovendien gingen nieuwe rassen de grond in, zoals cabernet sauvignon en de witte assyrtiko. Last but not least bouwden Laurens en Annette een drie etages tellende zwaartekrachtkelder. Eind 2009 lanceerden ze hun eerste wijnen. ‘Omdat de xinomavro wat body mist’, zo stelt Laurens (hij maakt de wijn en studeerde daar ook voor, 
Annette verzorgt de druiventeelt), werd voor de Terra Levea Xinomavro/Cabernet 2008 de helft cabernet sauvignon toegevoegd. En dat deel werd een jaar in Franse fusten gelagerd. Het resultaat is een vrij energieke rode wijn met besfruit, wat kruidigheid, specerijen, beheerste houttonen, het enigszins aardse aroma van de xinomavro en de voor zijn streek zo kenmerkende frisse zuren. Ongetwijfeld is het à €9,95 een beste begeleider van gekruid lamsvlees en grillgerechten. Meer concentratie, diepgang en lengte biedt de Terra Levea Unfiltered 2007, een eveneens karaktervolle combinatie van xinomavro, syrah en merlot. Flesprijs €13,50. Vanwege al hun investeringen moeten Laurens en Annette ‘vaak boterhammen met pindakaas eten’ maar gezien de kwaliteit van hun eerste wijnen gaat de huishoudpot ongetwijfeld groeien. Te koop bij o.a. www.chabrol.nl en www.grieksewijnen.com.
. Wereldwijd wordt de Bordeaux-oogst 2009 alom geprezen om zijn hoge kwaliteit. Het is ook een jaar dat zich uitstekend leent om weg te leggen. Blindelings kopen dus, op voorintekening? Dat niet, want er zit ook kaf onder het koren. En sommige châteaux vragen absurde prijzen voor wijnen. De kunst is om de krenten uit de pap te halen. Een manier om dat te doen is door het proefverslag te lezen van wijnhandelaar Nico McGough (wijnkoperijen De Gouden Ton). Zijn notities zijn onbevooroordeeld, kritisch, deskundig en werden bovendien met tal van technische details verrijkt. Je kunt het ophalen door te naar www.degoudenton.nl te gaan, al dan niet via de banner. Klik op ‘Bordeaux 2009’ en ga dan naar ‘gehele verslag’.
. Frankrijks enige wijngebied met een Kuifje-connectie is Cheverny, in het dal van de Loire.
Want toen striptekenaar Hergé een toeristische brochure zag waarop het Château de Cheverny werd afgebeeld, gebruikte hij dat als model voor het door Kuifje vaak bezochte kasteel Molensloot (vertaling van Moulinsart). Alleen beide hoektorens van het zeer symmetrische, uit 1634 daterende bouwwerk kwamen te vervallen. Het is vooral vanwege zijn kasteel, dat een rijk gedecoreerd interieur heeft en ook talrijke jachtsymbolen, dat Cheverny bezoekers trekt. Want van de regionale wijnen heeft men vaak geen weet. Binnen de zeer uitgestrekte Loire-vallei, die een kleine 90 herkomstbenamingen telt en ruim 50.000 hectare wijngaarden, behoort Cheverny tot de kleinste en dus onbekendste gebieden. Zo telt de hele streek minder dan 600 hectare – bijna 2000 minder dan bijvoorbeeld Sancerre. 
In 1993 ontving Cheverny zijn eigen appellation contrôlée, waarna de wijnen in allerlei gidsen en tijdschriften meer aandacht kregen dan ooit tevoren. Tegelijk steeg de wijnkwaliteit en nam het met druivenstokken beplante areaal nam met enkele tientallen hectaren toe.
De ongeveer waaiervormige, zuidelijk van Blois gesitueerde regio heeft als specialiteit witte wijnen. Deze vormen ruim de helft van de productie. De belangrijkste variëteit is sauvignon blanc. Volgens de wet behoort deze in witte Cheverny dominerend aanwezig te zijn. Een drietal andere rassen, waaronder chardonnay, kunnen completerend worden gebruikt. 
De stokken staan op doorgaans vlak terrein waarin drie grondsoorten aanwezig kunnen zijn: kalksteen uit Beauce, zand uit Sologne en/of alluviale afzettingen van de nabije Loire. Omdat de sauvignon met een of meer andere druiven mag worden aangevuld, ontstaan droge witte wijnen die eigenlijk wat extra’s hebben ten overstaan van pure sauvignonwijnen – waarvan het Loire-dal er heel wat kent. Een smakelijk voorbeeld is de Cheverny blanc Les Hauts de Léry 2009 van Pascal Bellier, die met circa 40 hectare een der grotere bezittingen van het gebied drijft. Een domein bovendien die nogal wat wijnbekroningen binnenhaalde en milieuvriendelijk wordt bewerkt, volgens de Terra Vitis normen. 
De wijn heeft een opwekkende, knisperende frisheid, gras en buxus in zijn geur en zowel asperges als grassigheid en groen fruit in zijn loepzuivere, lenteachtige smaak. Lekker als aperitief op een mooie dag en natuurlijk bij veel visgerechten, om maar te zwijgen van fruits de mer, Franse geitenkazen en, zolang ze er zijn, asperges. Prijs €6,99 – wat minder is dan vergelijkbare wijnen die van dezelfde producent elders worden aangeboden. Ook plezierig bij zomerse temperaturen smaakt de Cheverny rosé Les Hauts de Léry 2009, een vieve, elegante, fris gestijlde wijn met wat rood fruit en een vleugje mandarijn. Prijs eveneens €6,99. Bij Dirck III, zie www.dirckiii.nl of de banner.
. Orléans, we blijven nog even in het Loire-dal, is bekender vanwege zijn heldin Jeanne d’Arc, zijn gotische kathedraal die twee tachtig meter hoge torens heeft, zijn voortreffelijke Musée des Beaux-Arts en zijn bloemenpark waar momenteel 25.000 
irissen bloeien dan vanwege zijn wijn. Toch vindt wijnbouw rond deze stad, de noordelijkste langs de Loire, al sinds de zesde eeuw volop plaats. Onder Karel de Grote werd er een wijngaard gecreëerd, Frans I gaf opdracht om een deel van het bos van Orléans te rooien voor een druivenakker en op een toren van de Georges V brug vind je een druifmotief. Van de ooit belangrijke wijnproductie – er werd vooral veel geleverd aan het nabij Parijs, waar men de rode wijnen soms vergeleek met die van Beaune – resteert weinig meer. De hele herkomstbenaming Orléans omvat slechts zo’n 90 hectare. Wel geldt: klein is fijn. Dat blijkt op Clos Saint-Fiacre, gelegen de doorgaande weg in Mareau-aux-Prés, een dorp op de zuidoever. Voor het eerst bezocht ik dit dertig jaar geleden (als eerste Nederlander ooit, zei mijn gastheer) en vond de wijnen toen al heel lekker, de beste ze
lfs van het hele gebiedje. Die kwalificatie verdienen ze nog steeds. De door Hubert Piel (op de foto), diens vrouw Bénédicte (wiens familie het domein begon) en hun oom Jacky Montigny geleide bezitting bestrijkt 20 hectare die met respect voor de natuur worden gecultiveerd. Er groeit dus ook onkruid tussen de druivenstokken ‘om de wortels dieper te doen groeien en de planten minder vigoreus’. De opbrengst per hectare blijft beperkt tot een zeer redelijke 45 hectoliter. Bij de wijnbereiding worden doordachte technieken gehanteerd, waaronder een koude schilweking, met als doel een optimaal aroma te verkrijgen. Alle facetten samen geven kostelijke wijnen. De witte Clos Saint-Fiacre 2009, 
vervaardigd van alleen chardonnay, geeft een sappige, door fris citrusfruit met ook hints van appel en peer getypeerde smaak die behalve een vleugje kruidigheid een hint heeft van mineraligheid, een beetje à la Chablis. Minstens zoveel genoegen geeft de rode Clos Saint-Fiacre 2008, een koel te schenken compositie van voornamelijk pinot meunier (bekend uit de Champagne) met een vijfde pinot noir. In deze Orléans proeven we veel sappig fruit van rode vruchtjes en bessen, aangevuld door subtiele schakeringen van kruiden en specerijen. Hij kost €8,50, net als de witte. Puur plezier – wat wil een mens nog meer? Te koop bij www.bolomey.nl.
De wijnhandelaar die deze maand zijn favoriete wijn-spijscombinatie onthult, is Kees Aanen. Per 1 maart 2010 begon hij als bedrijfsleider bij Wijnhandel van Krimpen, na drie jaar gewerkt te hebben bij Henri Bloem. Van Krimpen is een sfeervolle, rijk 
geassorteerde winkel in de Amsterdamse Pijp. Kees heeft ook gewerkt in de horeca en werd daar gegrepen door de wijn. Waarna hij o.a. de opleiding voor vinoloog heeft gevolgd. Zijn hobby’s naast de wijn zijn voetbal (bij FC Breukelen), snowboarden en reizen, vooral in Italië – waar hij zelfs met zijn Susanne is getrouwd. Vandaar dat de nummer één wijn-spijscombinatie van Kees een sterk Italiaanse inslag heeft. Mijn culinaire combinatie is de Chianti Classico van Villa Trasqua met de pizza tartuffi con coppa di Parma, zoals die bereid wordt door Da Portare Via. Dat is een houtoven pizzeria bij mij om de hoek en in de Copernicusstraat, Watergraafsmeer (die daar geleid wordt door ex-Van Krimpen bedrijfsleider Ralph Dassen). De pizza bevat o.a. mascarpone, zwarte truffelpasta, tomatensaus en verse basilicum. Villa Trasqua behoort aan Hans Hulsbergen, die tevens eigenaar is van Wijnhandel van Krimpen. Naast diverse wijnen produceert Villa Trasqua overigens ook een overheerlijke olijfolie.
. Over wijn-spijscombinaties gesproken, onlangs verscheen alweer de zesde druk van Welke wijn waarbij. Daarin geef ik voor zo’n vijfhonderd gerechten, waaronder ook tientallen kazen, passende wijnen. Bovendien worden de principes over het kiezen van de juiste wijn bij het juiste gerecht helder uitgelegd en tippen zowel chef-koks als sommeliers hun perfecte partners bij favoriete gerechten.
Bij bol.com gaf een gebruikster het boek vijf sterren, de hoogst mogelijke beoordeling. Deze praktische gids telt 200 pagina’s, werd uitgegeven door Inmerc en kost €12,95.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Wederom komt er een door mij geleide wijnreis naar Zuid-Afrika. Deze wordt georganiseerd door American Express in samenwerking met Van Helden Travel. We bezoeken topproducenten, zullen topwijnen proeven en logeren in tophotels – terwijl ook bijzondere lunches en diners zullen worden genoten. Vertrek is op zaterdag 20 november 2010, en de reis duurt acht dagen (verlenging naar bijvoorbeeld de wildparken is mogelijk). Het programma verloopt in principe als volgt.
Dag 1 – Rechtstreekse vlucht met KLM van Amsterdam naar Kaapstad. Transfer naar het vijfsterrenhotel Azara (tevens wijndomein)in Stellenbosch. Bij aankomst zal een welkomstwijn worden geschonken.
Dag 2 – Proeverij bij Boschendal, gevolgd door een mooie picknick in het prachtige park. Voorts vrije tijd in Franschhoek, met daarna een bezoek met proeverij aan de geheel gerenoveerde wijnbezitting Allée Bleue. Diner bij Mont Rochelle in Franschhoek en overnachting in Azara.
Dag 3 – Proeverij en terraslunch bij Nederburg in Paarl. Bezoek aan het prachtige wijndomein Plaisir de Merle. Diner en overnachting in hotel Azara. Voorafgaand aan het diner krijgen we een proeverij van Groot Parys, eigendom van de Nederlander Eric Verhaak en diens vrouw Mariëtte.
Dag 4 – Naar het wijngebied Robertson, voor een bezoek aan Viljoensdrift en een unieke, varende wijnpicknick op de Brede River. Transfer naar het vijfsterrenhotel The Table Bay, aan het gezellige Waterfront in Kaapstad. Diner ter plekke, en overnachting. 
Dag 5 – Bezoek aan het schitterende Vergelegen met zijn bloementuin, historische homestead, op een berg gebouwde kelder en eigen restaurant. Na de rondleiding, proeverij en lunch gaan we naar Stellenboschvoor een stadsbezoekje en dan naar het beroemde familiedomein Simonsig. Diner met live entertainment in het Gold Museum restaurant en overnachting te Kaapstad.
Dag 6 – In het allereerste wijngebied van Zuid-Afrika, Constantia, bezoeken we Klein Constantia om daar o.a. de legendarische Vin de Constance te proeven. 
Bij het buurdomein Buitenverwachting wordt daarna genoten van een kleine proeverij en een lunch in het eigen, alom geprezen restaurant. Diner in het toprestaurant Ginja en overnachting wederom in Kaapstad.
Dag 7 – We gaan Kaapstad ontdekken, met bij helder weer een tocht naar de Tafelberg. Niet ver buiten de stad vindt een afscheidsbraai plaats op wijnboerderij De Grendel. Na nog tijd te hebben voor winkelen en een vaarwelwijn met hartige hapjes in het hotel gaan we terug naar de luchthaven voor de vliegreis naar Amsterdam
Dag 8 – Aankomst op Schiphol: het slot van een heerlijke, rijke wijnreis.
De reissom bedraagt €3195 per persoon. Daarbij inbegrepen zijn o.a. de KLM-vluchten economy class, hotels, maaltijden, excursies, alle proeverijen, informatiepakket en de begeleiding door Hubrecht Duijker, Van Helden Travel en een regionale gids. Voor meer informatie en reserveringen zie www.vanheldentravel.nl (tabblad TravelTips) of bel met (035) 356 21 14 11.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Het kon niet uitblijven, een Zuid-Afrikaanse voetbalwijn. Een officiële zelfs, goedgekeurd door de FIFA, die het wereldkampioenschap organiseert. De 
desbetreffende producent is Nederburg, gevestigd in Paarl. Anno 1791 werd Nederburg gesticht door een Duitse immigrant. Rond een historische boerderij in oud-Hollandse stijl ligt tegenwoordig een keldercomplex waar in de jaren dertig van de twintigste eeuw al wijn bij lage temperatuur werd vergist, voor die tijd revolutionair. Ook vandaag de dag worden de wijnen daar op eigentijdse manier vervaardigd. Vandaar dat de Nederburg Twenty 10 Sauvignon Blanc 2009 zo’n vieve frisheid heeft en een aroma dat net zo grassig, aspergeachtig is als vergelijkbare wijnen uit het koele Nieuw-Zeeland. Behalve deze wijn – ongetwijfeld een kampioen bij asperges – werden ook een kruidig-fruitige, stevige Cabernet Sauvignon 2008 en een Dry Rosé 2009 uitgebracht. In de winkel liggen deze wijn niet, maar wel bij groothandels en in horecabedrijven. Welke, dat weet laura.tarmide@weetvanwijn.nl, want zij werkt bij importeur Oud Reuchlin & Boelen.
. Volledig afgestemd op de WK Voetbal is het concept Matched! Box. Nee, het betreft geen lucifersdoosje maar een doos met zes flessen wijn uit meespelende landen. Er 
bestaan twee varianten, de nummers 1 en 2. De eerste bevat de krachtige Kleinbegin Chenin Blanc 2009 uit Zuid-Afrika, de soepele, stevige Colonia La Liebres Bonarda 2008 uit Argentinië, de mooi op dronk zijnde Geoff Merrill Chardonnay 2006 uit Australië, de knisperende Elephant Hill Sauvignon Blanc 2008 uit Nieuw-Zeeland, de mondvullende Viña Tabali Syrah Reserva 2007 uit Chili en de alleen qua naam Nederlandse bubbelwijn Groot Geluk Vonkel. In doos nummer twee tref je heel andere wijnen aan, uit o.a. de Verenigde Staten, Spanje, Uruguay en Frankrijk. Er zijn duizend van deze proef- en genietdozen beschikbaar, bij zelfstandige slijters. Prijs €40 per stuk. Meer info, ook over een WK-wijnwedstrijd, staat op www.southofafrica2010.com.
. Op 6 april 1652 gingen vijf schepen van de Oost-Indische Compagnie voor anker in de Tafelbergbaai. Met aan boord Jan van Riebeeck, die toestemming had om als proef een wijngaard te planten. Naar die vijf schepen werd de Vyf Skepe Pinot Noir rosé vernoemd, een kostelijke mooiweerwijn. Hij is niet te licht noch te zwaar, smaakt heel sappig en bevat een royale dosis fruit van bessen plus rode vruchtjes. Tegelijk zou je ‘m bijzonder kunnen noemen, want rosés van de Bourgogne-druif pinot noir zijn nogal schaars. Met dit in gedachten is ook de prijs bepaald bijzonder, een bescheiden €2,89, bij Aldi, www.aldi.nl.
. Overigens wordt in – wijntrend zettend – Engeland voor eerst meer Zuid-Afrikaanse dan Franse wijn gedronken. Vorig jaar kochten de Britten 12,27 miljoen dozen Kaapse wijn (een stijging van 20 procent) tegen 12,26 miljoen Franse (een daling van 12 procent).
. Er heeft een nieuwe sessie plaatsgevonden van de Wijnclub Abcoude. Voor een uitverkocht huis – zo’n zestig deelnemers, meer ruimte was er niet – heb ik een proeverij gegeven van kwaliteitswijnen uit Zuid-Afrika. Het land niet alleen van de WK voetbal, maar ook het land waar Nederlanders de wijndruif hebben geïntroduceerd, halverwege de 17e eeuw. En waar Simon van der Stel het eerste commerciële wijndomein creëerde, Constantia. Een domein dat op den duur de ooit wereldberoemde, zoete Vin de Constance voortbracht. In Abcoude, locatie café-restaurant De Eendracht, werden acht wijnen geschonken. Uit reacties bleken de volgende favoriet te zijn:
. de verrukkelijke Simonsig Kaapse Vonkel 2008 die €13,95 kost bij www.winematters.nl;
. de knisperend frisse, Nieuw-Zeelands gestijlde Elgin Vintners 2009 Sauvignon Blanc à €8,95 bij dezelfde importeur;
. de vlezige, door besfruit en roostertonen getypeerde Bordeaux-blend Boschendal Lanoy 2008, te koop voor circa €10, adressen via www.activin.nl.
Maar ook bijvoorbeeld de Newton Johnson Pinot Noir Felicité 2009 van €8,45 en de rosé Boschendal Blanc de Noir 2009 van circa €8,50 hadden de nodige fans. De volgende proeverij wordt er een van rosés en zal bij mooi weer plaats vinden in de boomgaard van boerderij de Lindenhoff, Baambrugge. Contactadres: wijnclubabcoude@hetnet.nl.
. Na een succesvolle, lange carrière als chef-kok in Canada keerde Göran Amnegard in mei 2000 terug naar zijn geboorteland Zweden. Alwaar hij een omvangrijk landgoed had gekocht in de natuurrijke regio Södermanland, 130 kilometer bezuiden Stockholm.Tot verbijstering van zijn buren begon hij daar met het plantrijp maken van een kleine, stenige wijngaard – de noordelijkste van Europa. ‘Een van mijn buren vroeg waarom ik dacht hier wijn te kunnen maken terwijl niemand dat eerder had gedaan; ik antwoordde dat ook niemand dat had geprobeerd’, zegt Göran achteraf. Het idee voor een wijngaard was ontstaan in Canada, waar onder vaak barre omstandigheden uitstekende zoete wijnen worden gemaakt, de zogeheten ijswijnen. 
De Zweed liet ook uit Canada het daarvoor beste ras overkomen, de resistente witte vidal, een hybride die tachtig jaar geleden gecreëerd werd door ugni blanc met een andere hybride te kruisen. Van de totale huidige aanplant, op 2,6 hectare, vormt vidal momenteel 80 procent. De rest bestaat uit chardonnay, merlot plus wat cabernet franc – en binnen vijf jaar wordt het wijngaardoppervlak verdubbeld. Koken doet Amnegard (51) nog steeds, want behalve een gewelfde proefkelder en een hotel beschikt zijn domein ook al vijf jaar over een restaurant. Op de Blaxsta Vingard, zoals het domein heet, lukt het om de 
vidalvruchten binnen slechts 85 dagen goed rijp te krijgen, dit dankzij de zeer lange zomerdagen. Ze blijven ook gezond, aangezien meeldauw en andere plagen dankzij de koude winters niet voorkomen. In bevroren toestand worden de druiven uiteindelijk geplukt, meestal bij zo’n acht graden onder nul. De aldus vervaardigde Vidal Icewine 2005 heeft een zachte gouden glans, een elegante structuur (11 procent alcohol) en een prachtige, intense, zoete smaak met elementen van zowel honing als karamel – ijselijk lekker eigenlijk. Prijs €50 per halve fles. Te koop via wijnkopers@heisterkamp.com of (0541) 29 22 22.
. Twee nieuwe onderzoeken geven aan dat wijn mogelijk beschermend werkt tegen suikerziekte type 2. Een van deze studies werd uitgevoerd door de Universiteit van Wageningen. Daaruit blijkt een gezonde levensstijl niet de enige factor is die het risico op diabetes (en de daaraan gerelateerde hartziekten) verkleint, maar dat op de een of andere manier alcohol ook bijdraagt. Gebruikers van alcohol lopen zelfs 40 procent minder risico dan geheelonthouders. Het type alcohol komt via Wageningen niet in beeld, maar indirect wel in een ander onderzoek, dat van de University of Michigan. Dat geeft namelijk aan dat druiven een stof bevatten die de ontwikkeling van hoge bloeddruk en insulineweerstand afremt, leidende factoren voor type 2 diabetes en hartziekten. Het effect is waarschijnlijk te danken aan zogeheten fytochemicaliën die op natuurlijke wijze in druiven én wijn voorkomen.
. Brede bergmassieven fungeren als scherm dat de Rioja beschermt tegen vocht en koude. Dit reliëfrijke, rond de kronkelige Ebro gesitueerde wijngebied vormt daarom een soort Mediterrane oase in Spanje’s vrij koele noorden. 
Het is hier dat niet alleen de eerste geschreven woorden van het Castiliaans werden ontdekt, het huidige Spaans, maar waar bovendien de tempranillo ontstond, de kwaliteitsdruif waarvan alle betere rode Rioja’s al eeuwenlang worden gemaakt – en die inmiddels ook elders in Spanje volop groeit. Het markantste hoofdstuk van de rijke Riojaanse wijnhistorie vormt de Franse periode. Toen Bordeaux vanaf 1867 getroffen werd door de allesvernietigende druifluis, gingen handelaren uit die streek op zoek naar vervangende wijnen. De betrekkelijk nabije Rioja bleek deze te kunnen leveren, zij het niet nadat de Fransen bepaalde Bordeaux-technieken hadden geïntroduce
erd. Daartoe behoorde een lagering in een bepaald type eiken vat van 225 liter, de zogeheten barrique bordelaise. De Spanjaarden doopten het barrica – en kozen het later als officieel, wettelijk voorgeschreven fustmodel.Nadat in 1880 een spoorlijn van de Riojaanse wijnstad Haro naar Bilbao was geopend, namen de verkopen aan Frankrijk een enorme vlucht. Soms werd wel 50 miljoen liter naar het buurland verscheept, in één enkele maand. Ook het oppervlak aan wijngaarden groeide sterk, binnen korte tijd van circa 34.000 hectare tot 52.000. Meer dan honderd jaar is dat een record gebleven. Het huidige 
druivenareaal bestrijkt ongeveer 62.500 hectare, waarmee de Rioja ongeveer half zo groot is als Bordeaux. Vorig jaar ging ruim 72 miljoen liter rode, rosé en witte Rioja over de grens, ruim 20 miljoen méér dan een decennium
daarvoor. Voor een deel is dit succes te danken aan de stringente kwaliteitspolitiek die de regionale Raad van Toezicht (Consejo Regulador) al decennia voert. Niet voor niets werd aan de Rioja als eerste Spaanse wijnstreek het predicaat ‘Calificada’ toegekend, het hoogst mogelijke, met de strengste normen. Tegelijk hebben nogal wat exporterende wijnbedrijven (van de circa 520 in totaal) de wereldwijde reputatie van Rioja versterkt, dit dankzij hun voorbeeldige wijnen. Tot die groep behoort Bodegas Valdemar – exporteert 55 procent – een dynamische firma die begin jaren tachtig het toen modernste keldercomplex van de streek bouwde. Dit gebeurde nadat de eigenaren, de familie Martínez Bujanda, het bezit aan wijngaarden aanzienlijk hadden gebr
eid, tot de huidige 275 hectare. Alle Rioja-wijnen die Valdemar voortbrengt komen sindsdien van eigen grond – net als bij een Bordeaux-château. Destijds was ik de eerste buitenlander om de nieuwe bodega te bezoeken en de toen nog volstrekt onbekende wijnen te proeven. Ze waren indrukwekkend goed – en hun niveau is sindsdien alleen maar gestegen. Dat blijkt mede uit alle mogelijk lovende kritieken en internationale bekroningen. Dit jaar hebben Jesús Martínez Bujanda (portret) en diens zoon Carlos een mooie aanwinst gelanceerd, uit een speciaal voor die wijnlijn gebouwde kelder (zie foto met gistingstanks). Namelijk de Inspiración Valdemar 2007, een compositie van voornamelijk tempranillo met een tiende deel garnacha. Het is een heel verleidelijke, sappig en 
soepel smakende creatie, met schakeringen van rijp besfruit, vanille en zacht kruidig hout: prachtig bij o.a. lams- en rundvlees. Prijs €11,50. Zowel Robert Parker als The Wine Spectator gaven hem 90 punten, terecht. Wat kán Rioja toch lekker zijn. Te koop via www.colaris.nl of zie de banner.
. Zuidelijker in Spanje zijn eveneens mooie, karaktervolle wijnen te vinden, getuige de twee volgende scènes.
. Scène 1. Op een wijnbeurs in Sevilla zou een Spaanse politicus een bezoek brengen aan de stand van Sherry. Daar merkte men echter dat het vat waaruit getapt zou worden leeg was – en dus werd snel wat wijn geleend bij de collegae van Montilla. De gezaghebber proefde de wijn, een Fino, knikte tevreden en ging even later naar de Montilla-stand. Hij kreeg daar exact hetzelfde product geserveerd, maar gaf nu als commentaar:’Hij smaakt goed, maar het is tóch geen Sherry.’ 
Scène 2. Het gastronomische tijdschrift Sobremesa organiseert in Madrid een proeverij van Spanje’s allerbeste Fino’s, zes uit de Sherry-streek en zes uit Montilla-Moriles. Geen van de proevers, allemaal vakmensen, kan onderscheid vinden in stijl of niveau.
Qua smaak bestaan er dus geen verschillen tussen de betere Fino’s van Jerez en Montilla, maar wel qua imago. Dat is te wijten aan de talrijke 
goedkope Montilla’s die vooral in het supermarktkanaal op de schappen staan. De desbetreffende wijnen worden gezien als goedkope alternatieven voor Sherry – en geen sterveling beseft dat Montilla-Moriles (zoals de herkomstbenaming voluit heet) schitterende, karaktervolle wijnen kan voortbrengen van wereldniveau. Een der fraaiste Fino’s is de Gran Barquero. Als eerste Fino ooit – inclusief de versies uit Jerez – werd deze ooit bekroond met Spanje’s hoogste wijnprijs, de Bacchus de Oro. De wijn is bleek 
van kleur en intens van zowel geur als smaak, met mooie nuances van gedroogde vruchten, noten, kruidig hout en toast. Voorts presenteert hij zich zowel fris als zacht, wat te danken is aan een vatlagering van acht tot tien jaar. Het is, mits koel geschonken, een eminent aperitief dat olijven, zoute haring en andere hartige hapjes perfect kan begeleiden. Prijs €8,95 per halve liter. Net als de Fino’s uit het Sherry-gebied ondergaan die uit Montilla-Moriles een rijping via de zogeheten soleramethode. Daarbij vindt in grote, gestapelde eiken fusten een geleidelijke menging plaats. De oudste wijn wordt onderaan afgetapt, de jongste bovenop bijgeschonken. Rafael 
Delgado, manager bij Pérez Barquero, het bedrijf dat Gran Barquero produceert, vergelijkt het solerasysteem met menselijke educatie:’Je stuurt een jong iemand die nog nooit op school is geweest niet meteen naar de universiteit, maar laat hem eerst de lagere en middelbare school doorlopen. ’Dat de Gran Barquero Fino ondanks zijn lange opvoeding fris blijft, is te danken aan het fenomeen van de ‘flor’. In de vaten ontstaat op het wijnoppervlak een dikke laag grijs-witte gistcellen die beschermt tegen oxidatie en de wijn bovendien een speciaal, enigszins nootachtig aroma geeft. Het is uitsluitend dankzij de soleramethode en de flor dat een Fino uit Montilla-Moriles sterk lijkt op een Fino uit Jerez. Want alle overige regiofactoren verschillen sterk.De Sherrystreek grenst aan zee, terwijl Montilla-Moriles flink landinwaarts ligt, niet ver bezuiden Córdoba. Met als gevolg een landklimaat waarvan de zomers lang, heet en droog zijn. Ook de grond is anders, terwijl als enige druif niet Sherry’s palomino wordt gebruikt, maar de pedro ximénez. De druiven daarvan krijgen dankzij de zon zo veel suiker dat een Fino uit Montilla-Moriles op natuurlijke wijze 15 procent alcohol bereikt, terwijl men een Sherry altijd met extra alcohol moet versterken. 
Van de pedro ximénez worden door Pérez Barquero ook andere indrukwekkende Montilla’s vervaardigd. Waaronder de intens smakende, krachtige, zeer notige Gran Barquero Amontillado die €10,80 per halve liter kost. En de van zongedroogde trossen afkomstige Gran Barquero Pedro Ximénez, een donkerbruine creatie met een weelderig zoete smaak – rietsuikerstroop, chocolade, rozijnen – die hem tot een perfecte begeleider maakt van chocoladegerechten. Halve literfles €11,05. Ook de iets lichtere en goedkopere Pedro Ximénez de Cosecha 2007 is het ontdekken waard en bijna een dessert op zich. Hiervoor betaal je €8,95 per halve liter. Verkoop via winkels van De Nederlandse Wijnkring, www.wijnkring.nl.
. Van ’s werelds meest geplante witte wijndruif, airén, komt een andere Spaanse wijn. Namelijk de Plus Biologische Huiswijn wit, afkomstig van de hoogvlakte waar Don Quichot tegen windmolens vocht, La Mancha. Dit op literfles met schroefdop 
gebottelde product is de witte tegenhanger van de alom geprezen rode variant, de sappige, bessige, subtiel kruidige Plus Biologische Huiswijn rood. Ook die komt uit La Mancha, zijn druif is de tempranillo. Wat je van de witte kunt verwachten is een zacht frisse, zuivere, licht gekruide smaak waarin elementen zitten van appel plus peer en in de verte wat perzik. ’t Is gewoon een aangename allemansvriend. Hij kost net zo veel als de rode, €3,49 per liter. Bij Plus uiteraard, www.plus.nl.
. Stevig rood komt eveneens uit Spanje, uit het vrij noordelijke, zonnige Toro. Het zijn wijnen die het heel goed doen bij vlees van de barbecue, spare ribs, stoofgerechten en Mexicaanse schotels. Een smakelijk voorbeeld vormt de grotendeels ecologische Finca Sobreño Tempranillo 2007.
Deze donkerrode, gespierde wijn trakteert op donkere, bijna dierlijke aroma’s en zondoorstoofd zwart fruit. Voor €9,95 vind je ‘m op www.degoudenton.nl of de banner.
. De grote, door veel groen omgeven binnenplaats van Weingut Wittmann oogt traditioneel, maar in het proeflokaal is de gebruikelijke rusticiteit afwezig. De ruimte waar we ontvangen worden is stijlvol ingericht met ook moderne kunst. We zijn even buiten Westhofen, een van de mooiste, door vakwerkhuizen en andere oude panden gesierde dorpen van Rheinhessen, dat met 26.000 hectare Duitslands grootste wijnregio is. Het terrein van dit plaatsje is zo uitstekend dat misschien wel de helft van alle wijnbouwers in de zuidelijke Rheinhessen er grond bezit. Gastheer en mede-eigenaar Philipp Wittmann – wiens voorouders meer dan drie eeuwen geleden met wijnbouw begonnen – cultiveert voornamelijk witte druiven, met riesling als specialiteit. ‘Want die groeit het best op onze bodem van mergel en kalksteen.’De druiven worden met veel zorg geteeld, al zo’n twee decennia ecologisch. Bovendien vindt de oogst met precisie plaats, op het juiste moment, als de druiven optimaal rijp zijn. Daartoe gaan de plukkers soms wel vijf à zes keer op verschillende tijdstippen de 25 hectare tellende wijngaard door, een 
nogal kostbare handelwijze. Bij de wijnbereiding, die geschiedt in voornamelijk klassieke foeders maar ook enkele roestvrijstalen tanks, zijn gekweekte gisten taboe en aan filteren heeft Philipp (1974) een hekel. Met als motto: hoe natuurlijker het proces verloopt en hoe minder ingrepen worden toegepast, des te aantrekkelijker het eindresultaat. De meest vervaardigde wijn is de zogeheten Gutsriesling, die met dertigduizend flessen een vijfde van het totaal vertegenwoordigt. Met altijd minder dan vier gram restsuiker is het vrijwel droge Riesling. Kenmerkend smaakt hij ook. Zo proeven we in de 2008 opwekkende zuren, milde fruittonen van zowel witte als citrusvruchten, een mooie mineraligheid en een klein kruidje. Prijs €11,30 bij www.vojacek.nl (zolang de voorraad strekt). Loepzuiver en natuurlijk smaakt deze Wittmann wijn ook – maar dat verrast niet.
. Aan gene zijde van de Rijn, in de Elzas, heeft de oogst 2008 eveneens fraaie Rieslings opgeleverd. Die van Maison F.E. Trimbach bijvoorbeeld, een toonaangevend bedrijf aan de rand van het pittoreske Ribeauvillé. Dit huis wordt al twaalf generaties geleid door dezelfde familie en is gespecialiseerd in hoogwaardige droge wijnen.De elegante Trimbach Riesling 2008 smaakt uitgesproken fris en heeft schakeringen van grapefruit en groene vruchten met een spoortje anijs. Prijs meestal ruim €14. Iets steviger, zachter en voller is de Trimbach Riesling Reserve 2008, een vieve, eveneens frisse citrus en groen fruit biedende wijn met behalve vleugjes kruiden en specerijen ook wat mineraligheid. Deze Alsace kost circa €20. Ze worden verkocht door zelfstandige slijters; adressen via importeur www.walravensax.nl (tabblad Contact).
. Dit voorjaar vond in sterrenrestaurant De Bokkedoorns
(Overveen) het concours voor Trophée Henriot plaats. Ofwel de wedstrijd voor de beste sommelier van Nederland. Deze eretitel werd gewonnen door Martijn Verkerk, die werkzaam is bij De Nederlanden te Vreeland.
Martijn (op de foto) presenteerde zich in een spannende finale als beste bij de diverse opdrachten. Hij zal ons land later dit jaar in Straatsburg vertegenwoordigen, waar de strijd zal plaatsvinden voor beste sommelier van Europa.
De organisatie van het Nederlandse concours berustte bij het Nederlands Gilde vanSommeliers (NGS), Wijnkooperij De Lange (Oosterhout, importeur van Champagne Henriot) en sommelier Peter Bruins van De Bokkedoorns.
. Enig idee wie Frankrijks grootste wijnprocent is en tegelijk de nummer drie van de wereld? Het ruim zestigjarige familiebedrijf Castel. Dit bezit bovendien een immens, 
nog altijd groeiend areaal aan eigen wijngaarden. Momenteel ruim drieduizend hectare. Bijna de helft daarvan ligt in Marokko, maar ook in het Franse thuisland heeft Castel honderden hectaren, verdeeld over een kleine twintig domeinen. Een daarvan is Château Cavalier in Côtes de Provence. Het ligt bij Vaudauban, bestrijkt 130 hectare en produceert een superieure rosé. Zo trakteert de rosé 2009 op een bleekoranje tint en een vrij volle, zacht
frisse, beschaafde smaak, terwijl ook een subtiele kruidigheid aanwezig is. Prijs doorgaans €10,70. In Bordeaux bezit Castel maar liefst veertien châteaus. Een van mijn favorieten is Château Ferrande (zie foto), waarvan de rode Graves 2006 toastachtige, milde houttonen combineert met aroma’s van katjesdrop, bessen en rijpe zwarte vruchten. Flesprijs €18,25 of daaromtrent. Besfruit, waaronder een hint van cassis, kruidige houttonen, een vleugje vanille en een fraaie harmonie worden geboden door een andere ster in het gamma, de Haut-Médoc 2006 van Château Barreyres. Voor deze met goud bekroonde wijn, een hele beste biefstukbegeleider, wordt gewoonlijk €17,20 gevraagd. Wijnen van de Castel domeinen worden verkocht door zelfstandige slijters, adressen via sales@groupelfe.com.
. Na vijftien jaar als solist de Wijnalmanak te hebben samengesteld, Neerlands best verkochte koopgids ooit, heb ik dit heftige proef-en-schrijfproject stapsgewijs overgedragen aan mijn goede collega Harold Hamersma. Echter, die heeft na vijf jaar zijn samenwerking met uitgeverij Spectrum beëindigd. Met als gevolg dat een nieuwe auteur is aangetreden. Of beter gezegd een dirigent, want hij gaat een heel team van proevers aansturen. Het betreft Cuno van ’t Hoff, die zichzelf uitstekend heeft geschoold, internationaal zelfs. En die ervaring heeft opgedaan met twee andere koopgidsen. 
Cuno zit voorop de foto. De leden van zijn wijnorkest zijn, zittend van links naar rechts, wijnpublicisten Roland de Groot, Noële Ruitenberg, Sjoerd de Groot en Ellen Dekkers, plus topsommelier Noël van Wittenbergh. Terwijl jij dit leest zijn zij ongetwijfeld druk aan het proeven voor zowel de Wijnalmanak 2011 – de beste wijnen onder €5 als de Wijnalmanak 2011 – de beste wijnen van €5 tot €10. Collectief zullen ze meer dan drieduizend flessen openen met als doel de beste wijnen te selecteren en te beschrijven. O ja, er staat nog iemand op de foto, achterin. Als founding father is ondergetekende namelijk opnieuw bij deze gidsen betrokken.
. Het beste Nederlandse wijntijdschrift is voor mij Perswijn,
vanwege de zeer gevarieerde, degelijke artikelen en reportages, de rijke
hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de aantrekkelijke,
kleurrijke vormgeving. Ermee kennismaken kan heel voordelig, via een proefabonnement.
Ga hiervoor naar www.perswijn.nl.
. Na meer dan 110 wijnboeken te hebben geschreven, wat een wereldrecord schijnt te zijn, ben ik toch weer begonnen aan een nieuw werk. Het gaat heten De Duizend van Duijker en wordt omvattender, kaleidoscopischer da
n welke eerdere uitgave ook – en allesbehalve gewoon. Wijnhandboeken, ze bestaan bij bosjes. Koopgidsen idem dito. Ik kan het weten, want voor elke categorie heb ik de nodige titels geleverd.Dus waarom nog een boek over wijn? Gewoon omdat ik nog van alles wil signaleren, adviseren, portretteren, citeren, recenseren ofwel communiceren. Want wat ís er veel gaande in de wereld van de wijn. Opwindende nieuwe wijnen dienen zich voortdurend aan. Bekende en onbekende regio’s krijgen een nieuwe elan. Er verschijnen nieuwe, hoogwaardige druivenrassen, terwijl traditionele variëteiten soms na eeuwen de erkenning krijgen. De wijntechnieken worden steeds vernieuwd. Over dit alles valt véél te vertellen. Behalve over alle ontwikkelingen rond de wijn zelf bestaat er nog altijd behoefte aan praktische informatie. Bij welk gerecht is welke wijn het lekkerst? Wat moet ik weten over wijn wegleggen? Zijn 
kristalletjes in de fles gevaarlijk? Hoort bij kaas altijd rode wijn geschonken te worden? Hoe ga je om met wijnkaarten en sommeliers in restaurants? Bij wijn blijkt de dorst naar informatie bijna net zo groot als die naar het product zelf. En dan is er nog de nog de glimlach, de humor. Gelukkig, gelukkig wordt wijn niet altijd serieus of gewichtig benaderd, maar ook met een knipoog en relativerend. Een wijs iemand zei eens dat de definitie van een 
goede wijn altijd moet beginnen en eindigen met een glimlach. Wat mij betreft geldt dat óók voor een boek over wijn. Maar dan de vorm. Hoe in vredesnaam al die verschillende elementen samen te brengen zonder dat het zoveelste gewone wijnboek ontstaat? Na wikken en wegen, zoniet inspirerende wijnen, ontstond enerzijds een handige groepering van korte en lange teksten op elf hoofdonderwerpen, anderzijds een doorlopende nummering van één tot en met duizend. Zelf vind ik het mijn rijkste, leukste, verrassendste wijnboek ooit. Het met honderden kleurenfoto’s uitgevoerde werk verschijnt begin september bij Spectrum, gaat €34,99 kosten en telt ruim 430 pagina’s.
. Toen ik een paar maanden terug Domaine Andron besprak, een dankzij Nederlanders herboren wijngoed dat opmerkelijke, hoogwaardige Haut-Médocs produceert, schreef ik dat de voormalige bedrijfsleider Jan Voorhuis ‘met de noorderzon’ was vertrokken. Want dat hadden de overblijvende aandeelhouders mij verteld. Achteraf blijkt de door hen gebruikte term niet correct te zijn geweest en had het moeten zijn ‘medio 2009 heeft Voorhuis ontslag genomen als gérant’. Waarvan acte.
. In een zeer heuvelige hoek van Toscane, boven het dorp San Polo in Chianti, floreert een door Fransen geleid wijngoed. Het heet Tenuta La Novella en bestrijkt in 
totaal 200 hectare.
Behalve wijn leveren die ook olijfolie. De druiventeelt vindt organisch plaats.De nu beschikbare Tenuta La Novella 2006, Chianti Classico heeft een bijzondere samenstelling. Niet zozeer vanwege de 80 procent sangiovese, maar gezien de gelijke delen van de andere variëteiten. Want dat zijn de in Toscane zeldzame ancelotta (groeit vooral in Emilia-Romagna), cabernet sauvignon, merlot en teroldego (bekend uit Trentino Alto Adige).
Samen geven deze rassen een fraaie, door bessen, kersen en ander zwart fruit getypeerde wijn die dankzij een lagering van twaalf maanden in Franse vaten ook flink wat roosteraroma’s heeft – en daarom gebaat zal zijn bij nog een paar jaar kelderrust. Er is nog geen importeur, maar voor €24 per fles kun je deze kostelijke Chianti Classico wel rechtstreeks kopen via www.tenutalanovella.com.
Het voor Uruguay zo kenmerkende druivenras tannat, er naartoe gebracht door een Fransman in 1870, was de aanleiding tot het creëren van bijzondere schilderijen. Een aantal kunstenaars in Uruguay kreeg van wijnproducent Juanicó het verzoek om tannat en zijn wijn te verbeelden. Dit resulteerde in de expositie Homenaje al vino Tannat, waarvoor twintig kunstenaars werken leverden. Een daarvan is Virginia Patrone, die malbec vrij interpreteerde als een vliegende vrouw in een warme ambiance.
