HubrechtDuijker.com
Wijnschrijver Hubrecht Duijker

Waarmee dit wijnmaandmagzine zoal gevuld is? Met veel wijn uiteraard. Er worden wijnen voorgesteld uit diverse Duitse gebieden, uit Portugal, uit het Franse zuidwesten, van Sicilië, uit Chili, uit Zuid-Afrika, uit de Languedoc, uit Oostenrijk en uit Rioja, plus nog een zeldzame witte Beaujolais. Voorts krijgen nieuwe boeken aandacht en neem ik je mee naar een van mijn favoriete steden, Chicago. Smakelijk lezen.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

. Hebben Frank Sinatra en anderen Chicago terecht bezongen? We zijn benieuwd. In veel Amerikaanse steden is downtown, het stadshart dus, ’s avonds en in weekends verlaten, maar dat van Chicago bruist dan van het leven. Er wonen namelijk ruim twee miljoen mensen. In het centrum valt ook veel te bekijken. Echt mooie wolkenkrabbers bijvoorbeeld, soms neo-klassiek of neo-gotisch vormgeven, maar ook spectaculair modern, zoals met symbolische watergolven (zie foto). Trouwens, het was hier dat ‘s werelds allereerste sky scraper verrees, in 1875. Chicago’s opmerkelijke architectuur heeft ermede toe geleid dat de stad als decor diende voor talrijke films, waaronder Spiderman, The Dark Knight, The Blues Brothers, Public Enemies en The Fugitive, terwijl afgelopen zomer een deel van het centrum was afgesloten voor opnamen van Transformers 3. Het huidige Chicago kreeg gestalte na de brand van 1871 die ruim 18.000 gebouwen verwoestte. Vrijwel de gehele stad moest toen worden herbouwd. De beste manieren om Chicago te ontdekken zijn wandelend, met een stap-op-stap-af bus of in een rondvaartboot. Want dwars door het centrum loopt de Chicago River. Deze komt uit in het immense Lake Michigan waarlangs Chicago over een lengte van enkele tientallen kilometers werd aangelegd.

. Wat er zoal te zien en te doen is buiten het bekijken van gebouwen? Chicago heeft enkele uitstekende musea. Een van de allerbeste is het Field Museum. Dat biedt een spectaculaire reeks collecties gewijd aan de geschiedenis van de aarde en de mensheid. Je ontmoet er (in de vorm van een skelet, een bewegende maquette en via een documentaire) de grootste Tyrannosaurus Rex ooit gevonden, je kunt er wandelen door een Egyptische grafkelder op ware grootte, je ontdekt hoe onze planeet zich gedurende vier miljard jaar ontwikkelde, je komt oog in oog met natuurgetrouwe modellen van mammoets, je ziet een rijke verzameling van edelstenen – en nog veel, veel meer. Voor het tempelachtige museum kun je trouwens hot dogs in Chicago stijl bestellen, dat wil zeggen met o.a. augurk, gele mosterd, tomaat, relish en een maanzaadbroodje. Het worstje is zelf is puur rundvlees.

. Een must voor beeldende kunst is het Art Institute of Chicago. Verspreid over diverse vleugels en verdiepingen worden daar schilderijen geexposeerd, waaronder die van impressionisten als Monet (34 werken) en Renoir (zie foto), alsmede sculpturen, sierraden en andere Azatische kunstuitingen, plus zowel historische als eigentijdse fotografie. Elders in de stad valt moderne kunst te bewonderen, in het Museum of Contemporary Art, dat veel wisselende tentoonstellingen organiseert. Dit museum ligt vlakbij de Hancock Tower, een bijna 375 meter hoge wolkenkrabber die bovenin niet alleen een uitzichtpunt heeft, maar eveneens een groot restaurant, de Signature Room. Daar dineren, als de zon ondergaat en de lampen gaan branden, is bijzonder. Druk bovendien, dus wachten bij de liften. Het eten is correct. Onze smakelijkste ervaringen waren met verse oesters en een hoofdschotel van Wagyu beef, gecompleteerd door de Red Diamond Merlot uit Washington State. De Hancock Tower staat aan de noordzijde van de zogeheten Magnificent Mile, de bekendste winkelstraat. Hetzelfde geldt voor de Tribune Tower, een neo-gotische wolkenkrabber waarvan de muren op straatniveau fragmenten bevatten van het Colisseum, het Parthenon, de Chinese Muur en andere beroemde gebouwen. Een andere opmerkelijke wolkenkrabber is de Willis Tower die tot 442 meter reikt. Wat neerkomt op 313 maal Oprah Winfrey, de plaatselijke heldin (die in een randwijk ook haar eigen tvstudio heeft en een winkel). Het panorama is spectaculair en vanaf kleine balkons met een vloer van plexiglas lijkt het alsof je boven de straten zweeft.

. Chicago heeft ook parken, 1540 maar liefst. Een daarvan is Millenium Park, waar concerten worden gegeven in o.a. een prachtig, door Frank Gehry ontworpen auditorium. En waar kinderen zich op warme dagen nat laten spuiten door fonteinen en een waterstraal uit een spugende mond. In het  park staat ook de als een spiegel glimmende, boonvormige Cloud Gate, een sculptuur die 23 miljoen dollar heeft gekost. Eveneens apart is het reuzenoog langs State Street, een andere bekende winkelstraat.

.  Inwoners van Chicago eten graag vlees van de grill. Er floreren dus ook tal van restaurants die dat bieden. Heel bekend is de Weber Grill, noordelijk langs State Street en genoemd naar de grills van dat merk. Je weet wel, met die halve ronde deksel. Slim idee. We smulden daar van een halve slab barbecued ribs, heel mals en voorzien van twee sauzen. Met als passende begeleiding een glas Chileense Pinot Noir van Cono Sur. Het voorgerecht bestond uit een royale, gegratineerde uiensoep met drie soorten kaas. Om de hoek, in Ohio Street, is Fleming’s gevestigd, met een wijnbar beneden en een enigszins duister restaurant boven (beide met tv’s aan en vrij luide muziek).De zeer smakelijke petite filet mignon daar bleek niet echt ‘petite’ te zijn en kwam van een met maïs gevoerd rund waarvan het vlees vier weken was gerijpt en vervolgens bij 871 graden dichtgeschroeid ‘to seal all the juices and the flavors’. Met de Cabernet Sauvignon 14 Hands uit Washington State ging het allemaal prima samen. Onze beste eetervaring, bij Crofton on Wells, staat op de pagina ‘Aanbevolen restaurant’.

. Ook buiten het centrum valt van alles te beleven. Waaronder een uitstapje naar Oak Park. Daar bouwde de fameuze architect Frank Lloyd Wright in 1889 zijn eerste eigen huis, waar hij en zijn gezin twintig jaar woonden. Het pand verrees in prairiestijl, want destijds lag het aan het eind van een tramlijn, daar waar de prairie begon. Een rondleiding door het huis, waarin zich ook een studio bevindt, maakt duidelijk hoe onconventioneel maar doordacht en creatief het pand gestalte kreeg. Met tegelijk grote aandacht voor detail, en zonder compromissen. Toevallig werd in datzelfde Oak Park de schrijver Ernest Hemingway geboren, tien jaar nadat Frank Llloyd Wright er neerstreek. Het geboortehuis van de auteur is nu een klein museum en verderop langs dezelfde beschaduwde straat werd een aan Hemingway gewijd museum ingericht. Als je alles samenvat – en er valt nog ongelooflijk veel méér te bekijken en te beleven – begrijpen we nu helemaal waarom Chicago bij herhaling werd bezongen.

. Op de International Wine Challenge, ’s werelds grootste wijnconcours, werd hij gekozen tot de beste witte wijn van Portugal: de Terra d’Alter Reserva 2009. Zijn herkomst is de Alentejo, een stil groot gebied in het zuidoosten. Dit bestrijkt ongeveer een derde van heel Portugal. De mensen achter voornoemde wijn vertegenwoordigen vier verschillende bedrijven, waaronder het door de Australiër Peter Bright geleide Bright Brothers. Peter (geboren in Sydney en sinds 1981 als wijnmaker actief in Portugal) is ook de verantwoordelijke wijnmaker. Voor deze Terra d’Alter gebruikte hij voornamelijk viognier, met een deel van de Portugese arinto, een soort die frisse zuren verstrekt. Ongeveer een vijfde van de vergisting vond in nieuwe vaten plaats. Deze van een groenzweem voorziene Vinho Regional Alentejano combineert citrustonen van abrikoos en andere vruchten met een aangename frisheid, een vleugje hout en een grote zuiverheid. Bovendien is-ie zo mooi in balans dat de 14,5 procent alcohol geenszins als te heftig wordt ervaren. Adviesprijs €10,95 – en je kunt ‘m schenken bij o.a. kalkoen, fazant, kip, kalfsvlees, konijn en stevige vissoorten, zoals zeeduivel. Verkoopinfo via www.flordelvino.nl.

. Herfst vraagt om herfstige wijnen. Om wijnen met donkere aroma’s en een stevige structuur. Om wijnen ook die passen bij stoofschotels en wild. Om rode wijnen uit bijvoorbeeld Madiran, een betrekkelijk klein gebied diep in het Franse zuidwesten. Het bestaat uit achter elkaar liggende, lage heuvelruggen die parallel lopen met de Pyreneeën. De belangrijkste druif is de tanninerijke tannat. Kon vroeger het drinken van Madiran een beproeving zijn, vandaag de dag is het meestal een genoegen. Dit dankzij aan het beter begrijpen, behandelen en vinifiëren van de tannat (voor 40 procent verplicht, maar meestal veel royaler in de wijn present). De tannat bevat veel kleur, veel tannine en moet in perfect rijpe staat worden geplukt omdat hij anders te zure en te stugge wijnen geeft. Vroeger wist men die tannines nauwelijks te temmen. Maar vandaag de dag zijn in een kenmerkende, goede Madiran tannines nog wel present, maar niet meer rustiek of agressief. Ze worden nu omhuld door donkere aroma’s (laurier, drop, leer), een bescheiden dosis rijpe vruchten (pruimen, vijgen en andere) en vaak ook kruidig, toastachtig hout. Een heel kenmerkende, mooie Madiran is Château Barréjat Cuvée Séduction 2008, opgevoed in eiken fusten. Deze pure tannatwijn is voorzien van fraaie, rijpe, beheerste tannins, donkere aroma’s, roostertonen (koffie, cacao e.d.), wat sappig fruit – en smaakt gewoon voortreffelijk bij wat het najaar biedt. Zijn prijs is tijdelijk (tot eind december) €10,95. Te koop bij www.colaris.nl, zie ook de banner.

. Vanaf het terras voor de Stift Göttweig heb je een riant uitzicht over het Oostenrijkse wijngebied Kremstal, dat aan de Donau grenst, westelijk van Wenen. Het is een streek die uiteenlopende terreinen kent, zo legt een Benediktijner kloosterling uit. Klei, zand, graniet, leisteen, kiezel en dikke lagen löss, alles komt voor, op ongeveer 2200 hectare. Vandaar dat de hellende akkers van wijngoed Salomon Unhof, gelegen in de barokke rivierstad Krems, behalve löss ook leisteen en verweerd graniet bevatten. Eigenaar Bertold Salomon (zie foto, hij vertegenwoordigt de zevende generatie) toont de bezoekers graag de verschillende gronden. Want die bepalen in hoge mate het karakter van de wijnen. En passant wijst hij ook op het gras dat mileuvriendelijk tussen elke andere rij groeit, met als doel de bodem vitaal te houden en wortels dieper te laten groeien. De stokoude, statige Undhof, ooit een boerderij van Capucijner monniken, oogt nog als vroeger. Maar in de kelder staat het modernste materieel. Roestvrijstalen tanks dus, koelapparatuur, druivenpersen. Voordat de fermentatie begint laat Salomon de most zichzelf klaren gedurende 24 uur. Helemaal helder mag het druivensap niet worden ‘anders verliezen we te veel’. Zowel natuurlijke als gekweekte gistcellen worden gebruikt. En na de gisting blijven de wijnen, uitsluitend witte, zo lang mogelijk in contact met het fijne gistingsbezinksel. Want dat geeft ze extra aroma. De zogeheten appel-melkzure gisting vindt nimmer plaats aangezien deze een enigszins ontzurend effect heeft – en Bertold zijn wijnen juist vief en fris wil laten zijn. Een grote specialiteit van het 25 hectare bestrijkend domein is de Grüner Veltliner Wieden & Berg 2009, geurig en smaakrijk, met schakeringen van frisse citrus, groene appel, sappige peer, witte peper, mineralen en een kruidje. Hartig, fruitig en opwekkend tegelijk. Zeer zuiver bovendien. Kremstal op zijn kostelijkst. Te koop bij www.wijnbeurs.nl voor €11,49 (niet-leden) of €10,99 (leden).

. Het wijnboekenseizoen is in alle hevigheid losgebarsten. Als eerste uitgave verscheen De Grote Hamersma 2011, een vuistdikke, 1472 pagina’s tellende paperback van de – zelf op de cover prijkende – Harold Hamersma. De bijna overdonderde omvang is te danken aan niet alleen het beschrijven van ruim 2300 wijnen, alle met een rapportcijfer van zeven of meer, maar ook aan het feit dat al die wijnprofielen een paar keer worden herhaald. Ze worden namelijk eerst gerubriceerd per leverancier, dan op prijs en daarna nog eens op land. Je krijgt als het ware drie gidsen in één. Met daar tussendoor nog DGHamerstukken ofwel top 5 lijstjes, enkele wijn-spijsadviezen, quizvragen, druifprofielen, landportretten en andere wetenswaardige zaken. De – altijd deskundige, vrolijk en vindingrijk geschreven – proefnotities variëren van een enkele regel (‘Dekking zoeken, aardbeienbom.’) tot meer dan een halve pagina. Het aantal flessen waaruit Hamersma proefde was ongeveer 4500, en hij ontving ze van een record aantal leveranciers, namelijk zo’n 130. Een prijsrem was er niet. Zo opent de gids met een organische Champagne die ruim €37 kost. De Grote Hamersma is niet groot, maar groots. Nieuw Amsterdam Uitgevers, €19,95.

. Wat Harolds rode topwijn is onder de 5 euro? De Cabernet Sauvignon 2009 Reserva, Aliwen Undurraga. Deze Chileen wordt als volgt beschreven. Klopt van links naar rechts. Maar zonder dat het saai wordt. Precies goed, de cassis. Fijn en lekker al dat andere rode fruit. Het is smooth zonder dat het vlak wordt. Spreekt met twee woorden. Ik ook. Aliwen Undurraga. Heel goed. Te koop bij Albert Heijn en AH Wijndomein (zie de banner).

. Van mijzelf werd De Duizend van Duijker uitgebracht. Het bevat ruim honderdduizend woorden over wijn, verdeeld over duizend wetenswaardigheden die op hun beurt gerangschikt zijn in elf hoofdstukken. Zelf vind ik het mijn rijkste, leukste, verrassendste wijnboek ooit. Rijk omdat het zo’n enorm scala aan onderwerpen bevat (gestoeld op veertig jaar schrijven, proeven, noteren en reizen) en talrijke kleurenfoto’s, leuk vanwege de spitse citaten, de aardige anekdotes en de glimlach die volop aanwezig is. En verrassend vanwege de bijzondere indeling (op nummer, van 1 t/m 1000) plus de nieuwsgierigheid die het lezen van de ene wetenswaardigheid oproept naar de volgende. Wat betreft zijn opzet is De Duizend van Duijker met geen andere wijnboek ter wereld te vergelijken. Ik merk bovendien dat wie het boek in handen neemt het eigenlijk niet meer kwijt wil; je blíjft er echt in lezen. Meer is te zien op www.deduizendvanduijker.nl. Deze uitgave, mijn 112e titel, verscheen bij Spectrum en kost €34,99.

. Enkele jaren geleden bedacht ik het eerste – en tot nu enige – Wijnweekgeschenk. Het heette Spiekboekje wijn. Mede omdat er altijd veel navraag kwam, werd nu ook een boekhandelseditie  uitgebracht. Met een harde cover en mooier uitgevoerd, full-colour zelfs. De titel Spiekboekje wijn – kiezen en kopen op druif legt precies uit waarover het gaat. Ik beschrijf namelijk alle meer of minder bekende druivenrassen, hoe de wijnen daarvan smaken en welke soorten de beste zijn. Bovendien worden bij die wijnen de lekkerste gerechten vermeld – plus nog eens twee perfect passende recepten. Voorts krijg je nog een snelcursus wijnproeven en worden praktijktips verstrekt voor het serveren van wijn. Ik denk dat in elk geval vrouwen – die én de meeste wijn drinken én de meeste wijn kopen én het vaakst zullen koken – aan dit smakelijke spiekboekje veel plezier zullen beleven. Het zou best een heel leuk cadeau voor ze kunnen zijn, voor ook nog een vriendelijke prijs, €9,95. De uitgever is Inmerc.

. Dat in de zuidoosthoek van Sicilië een agrarische bezitting tot bloei kwam, Feudo di Santa Tresa, is te danken aan bron die men daar vond, meer dan driehonderd jaar geleden. Nog wordt het opwellende water daar dankbaar gebruikt, momenteel om ondergronds zo’n 250.000 druivenstokken af en toe van vocht te voorzien. Want sinds 1999 werd op Santa Tresa een 54 hectare bestrijkende wijngaard herplant. Dit gebeurde door Massimo Maggio (geboren en getogen op Sicilië) en Stefano Girelli (Noord-Italië), wiens zuster Marina als derde partner fungeert. Ze zijn trots op hun bezitting. ‘De natuurlijke omstandigheden zijn ideaal’, stelt Stefano (zie foto), ’vanwege onze rosse, zandhoudende aarde waaronder een goed drainerende laag kalksteen ligt die als een spons het schaarse water vasthoudt. Bovendien bevinden we ons we acht kilometer van zee, dichtbij genoeg om afkoeling te krijgen en ver genoeg om geen last te hebben van zilt. ’De gehele akker wordt organisch gecultiveerd. Stefano: ‘Dat is meer dan een certificaat, het is een volstrekt andere wijze van wijnbouw. Omdat we geen systematisch behandelingen uitvoeren moeten we echt elke dag de wijngaard in om te zien wat daar gebeurt. Als gevolg van deze handelwijze zijn de stokken sterker en resistenter, aangezien ze niet meer kunnen rekenen op medicijn – en de kwaliteit van de druiven is gewoon verbluffend.’ Om de opbrengst per stok te beperken, tot slechts anderhalve kilo druiven, werd gekozen voor een grote plantdichtheid, namelijk 4500 tot 5000 stokken per hectare. Een van Feudo Santa Tresa’s lekkerste wijnen is de rode Nìvuro 2007. Deze werd gecomponeerd uit de regionale nero d’avola plus cabernet sauvignon en combineert in zijn sappige smaak donkere, laurierachtig tonen met zondoorstoofd besfruit en roosterachtige houtaroma’s. Prijs doorgaans €11,99. Gezien zijn kracht, kruidigheid en beheerste fruit kan de van nero d’avola en frappato vervaardigde, drie euro minder kostende  Cerasuolo di Vittoria 2008 als een echte voedselwijn worden beschouwd. Terwijl de identiek geprijsde witte Rina Ianca Grillo Viognier 2009 verleidt met milde citrus, een zachte kruidigheid en een hint van hout. Stefano en companen produceren op hun domein ook twee merkwijnen, afkomstig van aangekochte, organische geteelde druiven. De Purato Cantarrato/Pinot Grigio 2009 combineert in zijn sappig smaak elementen van milde citrus met een beetje wit fruit en snufjes van zowel kruiden als specerijen. ‘Lekker!’ noteerde ik. En de prijs is bepaald vriendelijk, €5,99. Dit geldt eveneens voor een ander bron van plezier, de Purato Nero d’Avola 2009, een keurig nahangende creatie met kruidigheid, rood plus zwart fruit en wat laurier. Verkoopadressen via wine@coenecoop.com.

. Meer leren over het Rhône-gebied en zijn wijnen? Dan kan via Rhône workshops. Die worden gegeven door een kleine, in wijnen uit die streek gespecialiseerde importeur: Marga van Winsen van Rhône Value Wines. Zij heeft voor dit jaar de volgende thema’s en data gekozen.

 Juwelen van de Dentelles en Ventoux – 28/10

Ontdekkingstocht langs de hellingen van de Dentelles de Montmirail en de uitlopers

van de Mont Ventoux.

Het goddelijke noorden – 25/11

Top crus uit de noordelijke Rhône voor liefhebbers van syrah van de ‘koude’ grond.

Perfecte wildwijnen – 16/12

Ontwikkelde wijnen met aardse tonen van uiteenlopende prijsklasse.

Ga voor nadere informatie en aanmeldingen naar www.rhonevaluewines.eu/proeven.

. ‘Om goede wijn te maken moet je kunstzinnig zijn en een beetje gek’ is een uitspraak van Luciana Garibaldi de Canepa die na het voortijdige overlijden van haar man José de leiding had overgenomen van het Chileense wijnhuis Canepa. Net als andere wijnweduwen – denk aan Madame Bollinger en Veuve Clicquot van de gelijknamige Champagne-firma’s – voerde Luciana een dynamisch beleid. Zo besteedde ze een belangrijk deel van het familiefortuin aan de verwerving van eigen wijngaarden, tot zo’n 400 hectare in totaal. ‘Ik had twee opties’, stelt ze achteraf, ‘alles uitgeven aan juwelen of aan wijngrond.‘ Luciana (op de foto met haar kinderen) koos dus voor het laatste, ‘want wie als wijnbouwer veel investeert leeft arm, maar sterft rijk’. Al eerder beschikte Canepa over Chili’s eerste grote kelder die geheel werd ingericht met roestvrijstalen gistingstanks. Nog steeds is de van oorsprong Italiaanse familie Canepa eigenaresse van het bedrijf, maar in 2007 werd een strategische alliantie gesloten met Concha y Toro, ’s lands grootste producent. Deze verzorgt sindsdien het bottelen en de verkoop van jaarlijkse ruim vijf miljoen flessen, terwijl teams van Concha y Toro ook helpen met wijntechnische aspecten. Bovendien koopt Canepa al jaren druiven bij van goede telers warmee een hechte band bestaat. Wat bleef, door de decennia heen, is de uiterst betrouwbare kwaliteit van de wijnen – waarvan de meeste heel redelijk zijn geprijsd. De Novísimo Carmenère 2009 à €4,99 bijvoorbeeld heeft een intense smaak met zowel elementen van laurier en drop als van rijpe zwarte vruchten, terwijl de Canepa Reserva Carmenère 2009 nog wat romiger en voller is, met tevens toastachtig hout en flink wat cassis: heerlijk bij wild, stoofschotels en vlees van de grill. Deze wijn kost €6,49. Ook de Novísimo Chardonnay 2009 en de Reserva’s 2009 van Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Shiraz en Merlot verdienen een aanbeveling. Als zijnde allesbehalve gek voor hun geld. Bij Jumbo, www.jumbosupermarkten.nl.

.  Chili produceert sowie steeds meer hoogwaardige wijnen, ook witte. Een smakelijk voorbeeld vormt de El Descanso Single Vineyard Chardonnay 2009. Deze van natuurlijk gisten bereide wijn vult de mond breed en aangenaam net een zonnige fruitmelange, prettige zuren en milde roostertonen. Prachtig bij kip, kalkoen, kalfsvlees en konijn. Hij kost €11,99 bij Plus, www.wijnenvanplus.nl.

. De wijnimporteur die deze maand zijn favoroiete wijn-spijscombinatiues onthult, is Xavier Kat, directeur en mede-eigenaar van Wijnkoperij Okhuysen. Hoe hij in de wijnwereld belandde? ’Het ging thuis niet continu over wijn, maar wel veel. En natuurlijk over Okhuysen. Dat was sinds 1976 het bedrijf van mijn vader Louis en Wim Beelen. Aanvankelijk volgde ik mijn eigen weg. Maar na de Hoge Hotelschool ging ik toch eens kijken in Bordeaux, voor een stage. Ik werd verliefd op die streek en zijn wijnen. Daarom bleef ik na mijn stage in Bordeaux en werkte zowel op Château l’Angélus als Château de Francs, een prachtige tijd. Vervolgens kwam ik terecht bij het van origine Nederlandse wijnhandelshuis, H&O Beyerman, waar ik binnen drie jaar opklom tot rechterhand van de directeur en exportmanager. Ik zou me er zelfs in gaan kopen – maar precies op dat moment vroeg mijn vader me om terug te komen teneinde de vrijgekomen plek van Wim Beelen te bezetten en gezamenlijk de directie van Okhuysen te voeren. Nu, ruim 10 jaar later, is mijn vader in ‘semiretraite’ en floreert Okhuysen als nooit tevoren (het een houdt overigens totaal geen verband met het ander!). Wijnkoperij Okhuysen probeert steeds weer correct geprijsde kwaliteitswijnen te vinden, het liefst afkomstig van kleinschalig werkende boeren. Een uitdaging waar ik met volle teugen van geniet.’ Ook zijn culinaire combinatie licht Xavier graag toe. ‘Ik kwam er al heel snel achter dat het niet te doen is om met één favoriete wijn-spijscombinatie te volstaan, net zo min als ik één favoriete wijn zou kunnen benoemen. Persoonlijk houd ik van zuivere, pure wijnen. Bovendien geniet ik het meest van een wijn als daar iets puurs en eenvoudigs (qua bereiding) tegenover staat. Lauwwarme coquilles met alleen wat zeezout bijvoorbeeld die ik dit jaar at bij een Laudun Blanc van Luc Pélaquié. De wijn kreeg  op schitterende wijze een licht aards karakter, maar had tegelijk heerlijke tonen van exotisch fruit en rijpe zuidvruchten. Terwijl zijn zuren de combinatie spannend en fris hielden. Bij restaurant De Zwethheul van Mario Ridder proefde ik eens een reerug, gepaneerd met gedroogde sinaasappel en zwarte peper, en geserveerd met een jus van peperkoek. Ik dronk hierbij een Crozes-Hermitage van Alain Graillot. Liefhebbers weten het: dit is syrah op zijn puurst, tegen het groene aan, gepeperd en met prachtige zuren. Het zachte, smakelijke vlees met de wat zoetere saus in combinatie met de sinaasappel en de peper liet de wijn werkelijk het glas uit knallen, terwijl hij bovendien aan breedte en lengte won. Als laatste is er nog de meest simpele, maar tegelijk geweldige combinatie van de Bugey Cerdon van Alain Renardat met aardbeien. Deze licht zoete, laag-alcoholische wijn, met zijn parfum van rijpe, zoete aardbeien en zijn speelse zuren schreeuwt gewoon om verse aardbeitjes, eventueel met een bolletje vanilleroomijs. Genieten!’

. Beaujolais – volgend maand weer actueel dankzij de Primeur – wordt natuurlijk vooral met rode wijn geassocieerd. Maar binnen het gelijknameige, grote gebied van ruim 19.000 hectare groeit ook wat chardonnay, op een bescheiden 210 hectare. Waarvan men een beetje Beaujolais Blanc maakt. Deze per definitie zeldzame wijn kan heel, héél lekker zijn. Dat bewijst Château de Lavernette 2009. Daarin proef je sappig fruit van zowel witte als citrusvruchten en wat notigheid, terwijl smaak tegelijk levendig, fris en ferm is. Verrukkelijk bij lekkerbekjes of een gebakkend scholletje, om maar wat te noemen. Zolang de voorraad strekt – de hele oogst bedroeg slechts 610 dozen – kunnen je hem voor €8,95 bestellen bij www.egrappe.nl.

. Een klinkende naam in het Noord-Spaanse maar toch Mediterrane gebied Rioja is Marqués de Riscal. Deze bodega – waarbij een futuristisch designhotel verrees (zie foto) – brengt behalve voorbeeldige klassieke wijnen ook eigentijds gestijlde, dus fruitige wijnen voort. Met als nieuwkomer de Viña Collada 2008. Deze door de tempranillodruif gedomineerde creatie heeft flink wat cassis en ander besfruit in zijn smaak, terwijl een lagering van vier maanden in gebruikte fusten nog wat vanille en zacht kruidige houttonen heeft toegevoegd. Het geheel is zeer harmonisch, zeer lekker en zeer betaalbaar. Want voor gewoonlijk €5,79 haal hem in huis. Verkoopinfo via www.walravensax.nl. Dezelfde importeur voert sinds kor een lijn leuke wijnen uit Zuid-Amerika, met daarin de soepele, zachte Espiritu de Chile Carmenère 2009 en de druivige, enigszins zwoele Espiritu de Chile Chardonnay Gewürztraminer 2010. Deze kosten doorgaans €4,99.

. Rode wijn lijkt te beschermen tegen de effecten van overgewicht. Dit dankzij de vooral in rode wijn aanwezige stof resveratrol. Aldus een Amerikaans-Australische studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature. Bij dikke muizen bleek resveratrol na zes maanden de effecten van overgewicht als het ware te corrigeren, waaronder een te hoog suikergehalte en lever- plus hartproblemen. Professor David Sinclair stelde:’De muizen met resveratrol leefden niet alleen langer, ze waren ook actiever en hun motoriek verbeterde naarmate ze ouder werden.’

. Meer dan 250 kilometer slingert de Moezel zich van de Luxemburgse grens naar zijn eindbestemming, de Rijn bij Koblenz. De glinsterende stroom ligt gevat tussen het leisteengebergte van de Eifel en de uitlopers van de Hondsrug; langs zijn hellingen vindt al sinds mensenheugenis wijnbouwbouw plaats. Zo schreef de Romeinse dichter Ausonius in zijn Mosella over ‘hoogten bekroond met groen van wijngaarden’. Ook in oktober is het gewoon feest om dit rivierdal te volgen, feest voor de ogen. Want bocht na bocht zie je spectaculair oprijzende wijngaarden, vooral in het centrale deel van de vallei, tussen Trittenheim en Traben-Trarbach. Ook de dorpen zijn soms beeldschoon. Bernkastel bijvoorbeeld zou als model hebben kunnen dienen voor de tekeningen van Anton Pieck.

Uiteraard vind je overal verwijzingen naar wijn, wijnkelders en wijnfeesten, terwijl ook de wijnhistorie zichtbaar is. Ze heeft men langs de doorgaande straat van Neumagen een replica geplaatst van een gebeeldhouwd wijnschip uit de Romeinse tijd. Ook langs twee zijrivieren, de Ruwer en de Saar, worden wijndruiven geteeld en valt visueel veel te genieten. Helaas wordt het imgago van Mosel als wijngebied sterk bepaald door de simpele, in alle opzichten goedkope wijntjes die vooral op de schappen van supermarkten staan. Ze worden wel omschreven als ‘suikerwater’, ook door Duitse critici. De meeste komen uit grote bottelfabrieken. Ter plekke echter ontdek je hoe schitterend de betere witte wijnen van individuele wijndomeinen kunnen zijn, met name de Rieslings. Als we in Schloss Marienlay (zie foto) op het domein Reichsgraf von Kesselstatt, langs de Saar, een stuk of twintig wijnen uit zes verschillende oogstjaren te proeven krijgen, zijn dat allemaal Rieslings – van hoge kwaliteit. Knisperende zuren, weinig alcohol, limoen, perzik, passievrucht, soms een hint van cassis, groene appel, mineralen en andere schakeringen: we komen ze tegen in loepzuivere, verfijnde wijnen die variëren van strak droog tot weelderig zoet. Eigenaresse Annegret Reh-Gartner licht nog toe: ‘Weet u dat hoe zouter een gerecht is, hoe zoeter daarbij de wijn mag zijn? Mijn ervaring is dat halfdroge wijnen bij veel meer gerechten passen dan gewoon droge.’ Het domein wordt vertegenwoordigd door www.imperialwijnkoperij.nl. Een reeks Rieslings vloeit ook in het glas bij Weingut Selbach-Oster, waarvan het proeflokaal gevestigd is langs de rivierkade van Zeltingen. De wijnen, een dozijn in totaal, zijn stuk voor stuk excellent, meteen al vanaf de eerste: een Riesling Spätlese trocken van de wijngaard Zeltinger Sonnenuhr. De wijn smaakt heel opwekkend, met specerijen, fris citrusfruit en haast iets mineraligs-stenigs, net alsof je koude leisteen proeft. Deze Riesling is heel kenmerkend voor het centrale Moezel-dal. ‘De ervaring leert’, zegt Johannes Selbach (wiens wijnen geïmporteerd worden door Oud Reuchlin & Boelen, www.weetvanwijn.nl) en wiens familie al sinds 1661 riesling cultiveert, ‘dat de riesling een genadeloze druif is. Als hij niet groeit op de juiste grond, als je er te veel van oogst per hectare, en als hij niet optimaal rijp is, dan krijg je een saaie, vlakke, vaak zelfs slechte wijn. En geloof me, als een Riesling slecht is, is hij écht slecht.’ Het karakter van een glas Riesling uit het Moezel-gebied wordt eveneens door Johannes geschetst. ‘Onze Rieslings stampen niet op je tong, maar dansen erop, als ballerina’s. Omdat ze zo licht zijn kun je er ook probleemloos het nodige van drinken. Als ik dat bij andere wijnen doe, betreur ik het. U begrijpt het, ik ben geen wijnnipper, maar een wijndrinker!’.

.  Een andere Duitse regio die riante Rieslings voortbrengt is Pfalz. Hoe riant, dat toont de Riesling trocken von Muschelkalk 2009, gemaakt op milieuvriendelijk werkende Weingut Ökonomieraat Rebholz. Want deze wijn biedt ras, frisheid, gratie en veel sappig fruit van groene en citrusvruchten: perfect in zijn soort. En ideaal bij fris aangemaakte salades, vis en als aperitief. Hij kost €19,95 en wordt verkocht door De Gouden Ton, www.degoudenton.nl of zie de banner.

. Kastelen en kasteelruïnes, steile hellingen, schilderachtige dorpen, rotsformaties, wijngaarden en de Loreley, al deze elementen samen vormen het beeld dat tallozen beschouwen als dat van de Rijn. Het daarbij behorende wijngebied is Mittelrhein. Dit volgt de rivieroevers tussen Bonn en Bingen, over een lengte van zo’n 100 kilometer. Het mooiste, en voor de wijnbouw belangrijkste deel bevindt zich bezuiden Koblenz. Een prachtig uitzicht wordt geboden vanaf het Burghotel Auf Schönburg, op 200 meter boven Oberwesel. Diverse hellingen rondom en aan de overzijde van de rivier vormen wijngaarden, maar ook braak liggende druivenakkers zijn te zien. Want in de vorige eeuw werden veel van de koelst gesitueerde en moeilijkst bewerkbare hellingen verlaten. Vandaar dat de gehele Mittelrhein nog slechts 461 hectare met druivenstokken telt. Uiteraard heeft het restaurant van Auf Schönburg flink wat regionale wijnen op de kaart staan. De meeste zijn Rieslings, want in Mittelrhein vormt de gelijknamige druif driekwart van de aanplant. Bij fijne, veelal Mediterrane gerechten, als gegrilde filet van roodbaars in een olijvenmarinade, vloeien wijnen in het glas als de Riesling Oberweseler Schloss Schönburg van J.A. Lambrich. Het is een prettig frisse, citrusachtige, tamelijke lichte creatie de beslist genoegen geeft. Vanaf het slot is het een kwartier rijden naar het beroemdste dorp van Mittelrhein, Bacharach. Dit ontleent zijn naam aan het Latijnse ‘Bacchiara’, ofwel ‘Tempel van Bacchus’.  Het zijn ook Romeinen geweest die op de hellingen achter dit plaatsje de eerste druivenstokken plantten. Het sfeervolle, druk bezochte centrum van Bacharach (zie foto) wordt omgeven door Middeleeuwse wallen en wachttorens, en bestaat uit eeuwenoude vakwerkhuizen. Dat soort panden vind je ook in het noordelijker Spay am Rhein, een dorp van zo’n tweeduizend inwoners in een bocht van de rivier. En gelegen aan de voet van steile wijngaarden. Toonaangevend als als wijngoed daar – en behorend bij de top van Mittelrhein – is Weingart, geleid door Florian Weingart. Hij vervaardigt voorbeeldige wijnen, waaronder de Riesling Spätlese trocken 2009, Bopparder Hamm Ohlenberg. Deze Riesling zou je klassiek gestijl kunnen noemen, want de opwekkende zuren van de door wit en citrusfruit getypeerde smaak krijgen als tegenhanger een klein zoetje. Bovendien zijn hints van kruiden en mineralen present. Hij kost €12,95 bij www.winterbergwijnen.nl.

. Riesling is natuurlijk de grote specialiteit van Duitsland, maar in ons buurland worden ook van pinotdruiven wijnen delicieuze wijnen vervaardigd. Dat heb ik weer eens ervaren op de vakbeurs Riesling & Co, die voor de achtste keer gehouden werd, in de Amsterdam ArenA. Daar ontdekte ik o.a. de Pinot Blanc ofwel Weissburgunder Vogelsang 2009 van het domein Neiss. Gevestigd in het noordelijke deel van de zuidelijke regio Pfalz. Een droge smaak met veel sappig wit fruit en een mespuntje kruiden markeren deze in zijn soort voortreffelijke viswijn. Prijs €12,45. Ook geslaagd is de Pinot Grigio 2009 van hetzelfde wijngoed, fris, stevig en citrusachtig met tegelijk een heel licht rokerig aroma – wat voor de pinot gris tamelijk kenmerkend is. Deze wijn kost meestal €8,75.  Een héél opmerkelijke rode wijn werd ook gemaakt door Neiss, maar dan voor het merk Binz+Bratt. Het is namelijk een melange van de Bourgogne-druif pinot noir met de Bordeaux-druif cabernet sauvignon (15 procent). Deze Pinot Noir & Cabernet Sauvignon 2007 heeft het zachte karakter en het rode fruit van de pinot noir met een pittig, besachtig accent van de cabernet, een geheel dat ook nog subtiel omlijst wordt door toastachtig hout. Héél geslaagd, héél verrassend. Flesprijs €10,75. Genoemde drie wijnen zijn te koop bij www.wexxs.nl in Blaricum (eerst pashouder worden, waarmee je korting krijgt op aankopen daarna). De bijzondere rode is bovendien beschikbaar bij Elzinga Wijnen in Amsterdam, tel. (020) 623 72 70.

. Een druivenras verwant aan pinot blanc/weissburgunder is auxerrois. In de Duitse Rheingau wordt daarmee gewerkt door de eigenzinnige, Amerikaans-Duitse Anthony Hammond. Die liet zijn Hammond Auxerrois 2007 zelfs voor de helft op vat gisten. Ik was even bevreesd dat de wijn te rijp zou zijn, maar dat bleek niet het geval. Zijn smaak is nog volstrekt votaal, met veel sap, lichte, beheerste roostertonen, een vleugje vanille, een zacht kruidje en mild wit fruit: zeer op zijn plaats bij kip, kalkoen en veel visgerechten. Je betaalt €11,50 bij www.winterbergwijnen.nl.

. Zelden zal een hoogwaardig wijnmerk met zo veel verve zijn gelanceerd als Corette. Er is zelfs een Nederandse website aan gewijd, www.corette.nl (met ook de adressen van de meer dan dertig wijnspeciaalzaken die de lijn voeren). De acht soorten Corette worden gemaaklt door de Franse firma Badet Clément & Cie die gespecialiserd is in variëteitswijnen uit het Franse zuiden (zie foto). En die geleid wordt door de uit Bourgogne afkomstige familie Delaunay. Welke Corette het lekkerst is? Mijn favoriet is de Pinot Noir 2009. Deze Pays d’Oc smaakt tegelijk soepel, zacht en vlezig, met een aroma van rode plus zwarte vruchtjes een klein kruidje. Fris geserveerd is hij op zijn best – en in zijn prijsklasse beter dan welke Bourgogne ook. Eveneens superieur is de Syrah 2009, donkerrood, kruidig en fruitig (wat cassis en andere zwarts) met een vleugje laurier. Alle wijnen van Corette hebben een vaste prijs, €6,95.

. Ongeveer een jaar geleden werd de Stroomopwaarts 2008 gelanceerd, een Kaapse wijn met op zijn etiket een schilderij van Jeroen Krabbé. Deze met talent schilderende auteur heeft in Afrika allerlei landschappen vastgelegd, zoals rond het wijnstadje Stellenbosch (zie foto). Dat Jeroen zijn naam aan Stroomopwaarts verbindt, is te danken aan het feit dat per verkochte fles een euro naar WorldGranny gaat, www.worldgranny.nl. Dat is een stichting die zorgt dat ouderen met hun familie een armoedevrij, gezond, veilig en sociaal leven kunnen leiden. Inmiddels zijn van de wijn 16.000 flessen verkocht, dus da’s 16.000 euro voor het goede doel. Maar er is nog een reden om Stroomopwaarts te kopen: het is gewoon een echt lekkere wijn (bij het samenstellen waarvan ik overigens betrokken ben geweest). Hij werd gemaakt van syrah en andere Rhône-druiven. Zijn kleur is donkerrood, zijn geur verleidelijk, zijn smaak niet alleen gul, krachtig en verwarmend, maar ook royaal voorzien van zondoorstoofd zwart fruit. Met als prettige extraatjes toastachtig hout en een vleugje frisheid van de witte viognier. Heerlijk bij wild en andere wintergerechten. Prijs €9. Voor verkoopadressen zie www.genereux.nl.

. Koffie drink ik nooit, thee graag en vaak. Sterker nog, in een tweede leven zou ik wellicht theeschrijver worden. Want als product is thee – soms genoemd de wijn der armen – bijna net zo boeiend als wijn. Ik heb het dan natuurlijk niet over het gruis waarmee de meeste zakjes Pickwick zijn gevuld, maar over geurige, smaakrijke theeën die moeten worden gezet. Tot beste die je in ons land kunt kopen behoren die van de Haagse winkel Betjeman & Barton. Dit filiaal van een beroemde Parijse zaak wordt geleid door de zeer deskundige Marion van den Blik, die het proeven leerde in de wereld van de wijn. Haar assortiment – waarvan nogal wat toprestaurants trouwe afnemers zijn – is overweldigend. Met niet alleen soorten uit China, India en Sri Lanka (Ceylon), maar ook uit Brazilië, Indonesië, Japan, Kenya, Nepal, Taiwan (Formosa) en Vietnam. Voor wie net als ik houdt van een fijne, lichte, subtiele thee is de biologische Arya First Flush 2010 een proefneming waard. Deze draagt de herkomstbenaming Darjeeling en werd dus geoogst in het gelijknamige, spectaculaire gebied, gelegen op voetheuvels van de Himalaya (zie de foto). De donkere, meer krachtige Assam Mangalam kan dienen als vitaliserende ochtenddthee. En de eveneens vrij donkere, haast iets rosse, uit China afkomstige Yunnan Jin Meo heeft een fraaie, karaktervolle, fluwelige smaak met in de verte een vleugje vanille – een lekkere avondthee. Gerookte en gearomatiseerde theesoorten voert Marion eveneens, waaronder de Allons voir…Eden Rose die bijna een bouquet heeft als een mooie wijn, met elementen van rozen, bergamot, vanille en zelfs een beetje lavendel. De prijzen voor deze hoogwaardige theeën variëren van €4,50 tot €34 per ons. Behalve in Den Haag worden de producten van Betjeman & Barton verkocht in ongeveer een dozijn andere zaken, zie www.betjemanandbarton.nl.

. Een van de beste Nederlandse wijntijdschriften is voor mij Perswijn,
vanwege de zeer gevarieerde, degelijke artikelen en reportages, de rijke
hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de aantrekkelijke,
kleurrijke vormgeving. Ermee kennismaken kan heel voordelig, via een proefabonnement.
Ga hiervoor naar www.perswijn.nl.

Het voor Uruguay zo kenmerkende druivenras tannat, er naartoe gebracht door een Fransman in 1870, was de aanleiding tot het creëren van bijzondere schilderijen. Een aantal kunstenaars  in Uruguay  kreeg van wijnproducent Juanicó het verzoek om tannat en zijn wijn te verbeelden. Dit resulteerde in de expositie Homenaje al vino Tannat, waarvoor twintig kunstenaars werken leverden. Een daarvan is Ernesto Villa, die van Tannat een uiterst abstracte impressie maakte