Deze maand is er opnieuw aandacht voor de bubbelpetitie, een serieus initiatief om de extra heffing op vrolijke wijnen te doen verdwijnen. Maar ook blockbusters uit Portugal, een prachtige Priorat, een van mijn witte huiswijnen, ’s werelds lekkerste chocoladetaart, Californische Pinot Noirs, verkwikkende creaties uit Slovenië, een nieuwe culinaire combinatie, ontdeklkingen in Twente en een Midden-Amerikaanse wijn van… cashewnoten krijgen aandacht, plus nog heel wat andere, vooral smakelijke zaken. Geniet!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Op de barricaden voor de bubbels, zo ongeveer begon ik negen maanden geleden mijn actie tegen de absurde, te hoge bubbeltaks. Wijn met belletjes wordt namelijk veel zwaarder belast dan wijn zonder belletjes. Voor gewone wijn geldt een accijnstarief van ruim €70 per hectoliter, maar voor Champagne en andere vol-mousserende wijnen moet ruim €240 worden betaald. Dus meer dan drie keer zoveel.
Hoe dat is gekomen? Eind 19e eeuw wilde de Nederlandse regering de in Nederland gebottelde wijnen beschermen tegen buitenlandse. Een protectionistische maatregel dus. Maar vrijwel de enige wijn die altijd op fles binnenkwam, was Champagne. Zelfs alle beroemde Bordeaux châteaus verscheepten toen op vat. De maatregel resulteerde in een hogere accijns, die later op Champagne blindelings gehandhaafd werd. Zij het nu als een soort luxebelasting. Immers, generatieslang is Champagne – altijd vrij kostbaar – de enige mousserende wijn geweest die werd geïmporteerd.
Maar nu al enkele decennia is Champagne zijn monopoliepositie kwijt. Er verschenen talrijke andere, beduidend goedkopere bubbelwijnen, waarvan er heel wat op de Champagne-manier worden gemaakt, soms zelfs van dezelfde druivenrassen. Denk aan o.a. Cava’s, Crémants, Sekts, Spumantes en de uit Australië en Amerika afkomstige sparkling wines. Je zou kunnen stellen dat bubbelwijnen werden gedemocratiseerd. Vandaar ook dat ons land sinds 2007 maar liefst driehonderdduizend nieuwe gebruikers van bruisende wijnen telt. Daar zitten natuurlijk veel fans van Prosecco bij (waarvan de frizzante ofwel parelende versie wettelijk als gewone wijn
wordt beschouwd), maar uiteraard ook de nodige liefhebbers van andere, vol-mousserende wijnen. Kijk maar eens wat er bijvoorbeeld bij Albert Heijn op de schappen staat, uit Australië, Chili, Frankrijk en Spanje. Voor een aan de bubbelbelasting gewijde universitaire scriptie (‘bachelor essay’) is Jos Zonneveld te rade gegaan bij EC-politicus Frits Bolkestein. Waarna we lezen:’Mousserende wijn is in deze tijd niet luxer ten opzichte van een normale stille of licht mousserende wijn.’ En een van de slotconclusies luidt: ’Een rechtsgrond voor het heffen van deze acijns ontbreekt.’ Met andere woorden, de bubbeltaks is onrechtvaardig. En ook nog eens discriminerend. Want wie graag bubbels in zijn wijn heeft, wordt daarvoor gestraft.
Stel dat op rosé een extra heffing zou komen. Dat zou toch niemand accepteren? De torenhoge accijns op bubbelwijn is net zo onterecht. Waar het allemaal op neerkomt? Dat een fles bubbelwijn €1,27 te duur is op importeursniveau. Als consument betaal je echter nóg meer, gewoon omdat de marge van distributeurs doorgaans over de totale inkooprijs wordt berekend. En denk eens aan restaurants, waar de inkoopprijs –inclusief het accijnsbedrag – vaak drie tot vijf keer over de kop gaat. In het tv-programma VARA Ombudsman heb ik geschat dat wij jaarlijks met z’n allen minstens drie miljoen euro aan strafaccijns betalen. Inderdaad ‘minstens’, want als je de de marges van winkels en horeca meerekent, komt het totaal zeker een paar miljoen hoger uit. De vraag is: hoe komen we van die bubbeltaks af?
Een van de mogelijkheden is het aanspannen van een proefproces, te voeren door de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Wijnhandelaren. Maar minder ingewikkeld, minder tijdrovend en minder kostbaar is een bubbelpetitie.Die inmiddels bestaat en bestemd is voor de Tweede Kamer. Want daar moet het besluit worden genomen. Deze petitie – die heel makkelijk digitaal kan worden ondertekend – werd opgesteld door Derrick Neleman van www.bythegrape.nl. Samen met Derrick heb ik de petitie in het Vara-programma toegelicht. Maar alleen zo’n petitie creëren is niet voldoende, hij moet bovendien door tienduizenden mensen worden ondertekend. Via alle mogelijke websites en artikelen in dagbladen en tijdschriften
werd reeds opgeroepen om de petitie op www.bubbels.petities.nl te ondertekenen, maar we
kunnen nog heel wat digitale handtekeningen gebruiken. Hoe de liefhebbers van bubbels daartoe alsnog te mobiliseren? Een idee is om zo veel mogelijk flessen met bubbelwijn als media te gaan gebruiken. Dat zou kunnen door ze te voorzien van een bubbelhanger (zie de foto met een paar schetsmodellen) die voorop een tekst heeft als ‘Deze wijn is TE ZWAAR BELAST’ of ‘Deze wijn KAN GOEDKOPER’ en achterop een uitleg met verwijzing naar de website. Het zou toch mooi zijn als in alle zaken van De Gouden Ton, Dekamarkt, Dirck III, Jumbo, Gall & Gall, C1000, Les Généreux, Mitra, Henri Bloem, Plus en andere organisaties flessen bubbelwijn van zo’n hanger worden voorzien…
. Zin om zelf wijn te gaan maken? Dan is een bezoek aan de prijswinnnende Wijngaard Hof van Twente bijkans een must. Want naast het ontvangst- en proeflokaal hebben eigenaren Roelof en Ilse Visscher vorig jaar juni een winkel geopend waar je alle mogelijke spullen kunt vinden voor het vervaardigen van eigen
wijnen. Dus behalve de apparatuur ook druivenplanten en uitlopenden soorten gist. De winkel heeft trouwens ook een website, www.vitisvino.nl. Ter plaatse zal ook de Nederlandse Wijnmakerij opvallen, een ander project dat van Roelof en Ilse dat eveneens in 2010 gestalte kreeg. Het is een voor Nederland groot vinificatiecentrum waar afgelopen najaar van zo’n vijftien verschillende domeinen ongeveer vijftig(!) verschillende wijnen werden bereid. Daartoe behoren de eigen, uit het Gelderse Laren afkomstige selecties van Thérèse Boer (De Librije).
. Wat is het toch bijzonder, een kunstenaar die zijn eigen dorp met allerlei initiatieven verrijkt. Ik heb het over Ton Schulten, de succesvolle colorist die in Ootmarsum niet alleen twee galeriën drijft – met zowel eigen werken als prachtige sculpturen van anderen – maar ook een museum. Bovendien is Ton o.a. betrokken bij een modewinkel en de brasserie Rien Schulten. Waar het onlangs genieten was van viskroketten (met een stokbroodje, €6,75) en een glas kruidige witte Languedoc-wijn van Domaine Boyer (€3,50). Op het voorterras van deze zaak vertelde Ton dat zijn grote droom
eindelijk gerealiseerd gaat worden: een in Ootmarsum centraal gelegen complex met behalve een nieuw museum ook een theaterzaal en een restaurant ‘waar een topkok gaat werken, ik mag alleen nog niet zeggen wie’. In de loop van 2012 opent het naar schatting zeven miljoen euro kosten complex zijn deuren. En Ton? Die blijft gewoon schilderen, elke nacht opnieuw.
. Aan het kerkplein heeft Rien Schulten bovendien een bakkerij, waar de regionale specialiteit krentenwegge wordt verkocht. Ik kan niet nalaten om altijd een half brood à €5,25 mee te nemen, thuis voor bij de thee. En royaal met boter besmeerd. Ook heel lekker, op de late zondagmiddag, is een plakje krentenwegge met een glaasje Sauternes. Bijvoorbeeld de klassieke Château Haut-Bergeron 2007een goudkleurige, ferme, naar honing en zuidvruchten smakend klasseproduct dat ook een vleugje frisheid bezit. Een halfje kost €15,50, een hele fles €28,85. Bij www.vojacek.nl.
. Halverwege de Marktstraat van Ootmarsum kun je bijzondere wijnen proeven en kopen. Namelijk bij The Wine Gallery. De soorten die daar geschonken worden komen van drie bezittingen die, net als het proeflokaal, behoren aan de Nederlander Hans Hulsbergen. Te weten Fermoy Estate (Western Australia), Villa Trasqua (Toscane, zie foto vatenkelder) en Neusch Balgach (Zwitsers Rijndal). Het proeven zelf kost niks en je wordt vriendelijk en deskundig te woord gestaan door twee gastvrouwen, Judith en/of Marijke. Een verrukkelijke voorjaarswijn van Fermoy is de Geographe Chardonnay 2010. Zeer expressief, zeer zuiver, zeer opwekkend en zeer fruitig, met elementen van citrus en een vleugje passievrucht. Prijs ter plekke €10,50. Van de Villa Trasqua Chianti Classico 2008 valt te melden dat hij nu al buitengewoon genietbaar is, dankzij een sappige, vrij soepele smaak die nuances heeft van kruidig hout, bessen, kersen en wat laurier. Per fles €12,50.
De Zwitsere wijnen zijn anders dan andere, enerzijds vanwege hun terroir, anderzijds vanwege soms afwijkende
druiven-rassen, zoals johanniter. De beste van het stel vond ik de Schloss Grünenstein Pinot Noir 2007, een wijn met fermheid, zachtheid, rijp rood fruit, een snufje kruidigheid en wat hout. Flink prijzig, dat wel, net als Zwitsere wijn in zijn algemeen, namelijk €22,95. Overigens kun je in The Wine Gallery ook gewoon een glas drinken, à raison van €4,50, ongeacht het type wijn. Openingstijden: woensdag t/m vrijdag van 14 tot 17 uur, zaterdag van 11 tot 17 uur en zondag van 13 tot 17 uur. Zie ook www.thewinegallery.nl.
. Gewoonlijk ziet men mist als een plaag, maar in Russian River Valley wordt hij als een zegen beschouwd. In dit benoorden San Francisco gelegen wijngebied (dat deel uitmaakt van Sonoma County) zorgt de daar ’s zomers dagelijkse nevel dat de wijngaarden elke ochtend een snelle, sterke afkoeling ondergaan. Als gevolg daarvan wordt het groeiseizoen van de druiven verlengd, waardoor ze meer aroma’s krijgen, terwijl tegelijk hun zuren behouden blijven en hun suikergehalte getemperd wordt. Een druivenras die bij dit alles veel baat heeft, is pinot noir. Deze Bourgondische soort is dan ook Russian Rivers specialit
eit geworden. Een groeiend aantal wineries weet er verleidelijke, vaak fruitrijke en in vaten opgevoede wijnen van te maken die zich probleemloos met gereputeerde Bourgognes kunnen meten.Op een proeverij ter plekke heb ik prachtige soorten Pinot Noir geproefd van o.a. Buena Vista, Clos du Bois, La Crema, Gloria Ferrer, De Loach (zie foto), Marimar Estate, Sebastopol Vineyards, Schug, Rodney Strong en Joseph Swan. Importeurs van Pinot Noirs uit Russian River Valley zijn op te vragen bij het California Wine Institue, www.california-wines.org en info@us-export.nl.
. Wijnboek, reisboek en autobiografie, Dom Pérignon in een rugzak is het allemaal. Auteur (en mede-eigenaar van het wijnbedrijf Vindict) Huib Edixhoven doet in zijn 270 pa
gina’s tellende werk verslag van belevenissen in Nederland en ervaringen elders, sommige behoorlijk extreem. Tot diep in Azië en Zuid-Amerika toe. Hij doet dat met verve, terwijl de humor niet ontbreekt. Tussen de energiek geschreven impressies staan informerende items over allerlei wijnaspecten, variërend van Zuid-Afrikaanse druiven tot geur, en van Duitse Riesling tot uitleg over tannine. De titel doet vermoeden dat Huibs avontuurlijk trips rijk besprenkeld werden met top-Champagne, maar integendeel, de meeste waren low budget. En Champagne verscheen slechts bij hoge uitzondering. Helaas komen hier en daar wat slordigheidjes voor, de meeste qua spelling. Die nemen echter niet weg dat je met deze uitgave, waarin ook Nederlandse wijn uit Huibs geboorteplaats Groesbeek prettig ter sprake komt, net als de schrijver alle mogelijke avonturen beleeft in alle mogelijke landen, onderweg ook nog alle mogelijke wetenswaardigheden oppikkend over wijn. En dat zonder rugzak, maar gewoon lekker thuis. Misschien zelfs met een glas Champagne. Prijs €16,90, www.uitgeverijcarrera.nl.
. Blockbusters uit Portugal, ze bestaan en ze smaken heerlijk op een koele avond in maart. Een bepaald bijzondere blockbuster komt uit de grote, zuidelijke regio Alentejo. Een decciennium geleden werden daar op het landgoed Herdade Sâo Miguel de eerste druivenstokken geplant. Dit gebeurde na een grondig vooronderzoek. Het accent kwam te liggen op typisch Portugese, blauwe variëteiten.
Aragonês en trincadeira kregen hoofdrollen toebedeeld, met als ondersteunende rassen o.a. alicante bouschet en touriga francia. Om in het droge, zonnige gebied de stokken van voldoende water te kunnen voorzien, werden twee reservoirs aangelegd voor druppelirrigatie. Bovendien bracht men geavanceerde meetsystemen aan om per perceel precies te kunnen bepalen wanneer water moet worden toegevoegd, en in welke hoeveelheid. Tussen de rijen druivenstokken groeit onkruid, dit om de grond vitaal te houden en erosie te beperken.
Welnu, van de beste oogsten laat het domein tegenwoordig een top-selectie maken. Uit 2009 gebeurde dit door Paul Blom, directeur van Schermer Wijnkopers. Uit 65 vaten koos hij er vijf, waardoor een letterlijk indrukwekkende melange ontstond. Deze weldra beschikbaar komende Private Collection 2009 heeft een donkere kleur en een vlezige, gespierde smaak waarin kruidig hout en roosteraroma’s volop aanwezig zijn, tegen een decor van besfruit, zwarte vruchten en wat laurier. Van de in totaal 1500 flessen gaan er 500 naar ons land, voor een richtprijs van €28,90. Verkoopadressen via info@schermer.nl.
Blockbuster nummer twee heeft als herkomst het ruige dal van de Douro. Van druivenrassen die ook voor Port worden gebruikt, met een meerderheid touriga nacional, produceerde het jonge bedrijfje Douro Prime een fraaie, krachtige rode wijn. Die zes maanden in Franse vaten werd gelagerd. De druiven kwamen van een perceel op de (eerst alleen Port producerende) Quinta da Alegria, een stenige akker met leisteen in de ondergrond en goed geëxposeerde hellingen. Per stok werd slechts een kilo druiven geplukt. Wat de wijn een mooie concentratie geeft.
Overigens werd Douro Prime opgericht door vier voormalige werknemers van de bekende Port shipper Cockburn’s. Het nieuwe product, hun eerste ook, heet Inquieto Reserva 2006. Het zijn vooral kruiden en specerijen die je in deze Douro proeft, naast mild zwart fruit en tonen van hout. Lekker dus bij kruidige stoof- en ovenschotels, vlees van de grill, wildgerechten, spare ribs en pittige kazen. Je kunt ‘m bestellen bij www.douroprime.nl voor €15,90 per fles (excl. verzendkosten).
. In het schilderachtige Stavoren, aan de oude haven, zou je kunnen zeggen ‘holle vaten slapen het lekkerst’. Want in hotel De Vrouwe van Stavoren heeft men van hele grote wijnfusten – inhoud 14.500 liter – vier tweepersoonskamers gecreëerd. En voor nog eens acht, te maken op basis van foeders uit de Beaujolais, zijn de bouwplannen goedgekeurd. De prijs voor twee personen is vanaf €119,50, inclusief ontbijt.Zie ook www.hotel-vrouwevanstavoren.nl.
. Een geenszins kostbare Spaanse wijn die van een Ame
rikaanse wijngoeroe 89 punten krijgt en in twee Nederlandse wijngidsen bekroond wordt met respectievelijk een ster en het rapportcijfer negen, die zou toch het nodige moeten kosten. Zijn prijs is echter verbazend vriendelijk, nog geen acht euro.Minstens zo verrassend is zijn druif, niet Spanje’s paradepaard tempranillo, maar mencía. Nooit van gehoord? Dat kan kloppen. Want deze variëteit groeit alleen op een paar, ook nog behoorlijk geïsoleerde lokaties in het Spaanse noordwesten. En daar voornamelijk in het door lage bergketens ingesloten Bierzo, waar de stokken veelal staan op ijzerhoudende, dus bruinrode gronden. Deze streek, ook wel ‘de poort naar Galicië’ genoemd, kent bovendien een gematigd klimaat. ’s
Winters vriest het er zelden en ’s zomers blijft het kwik doogaans onder de 25 graden. Generatieslang heeft men mencia aangezien voor een regionale variant van cabernet franc en dus afkomstig uit Bordeaux. Maar recent DNA-onderzoek plaatste zijn herkomst in het veel nabijere Portugal. De mencía blijkt namelijk identiek te zijn aan de jaen van het wijngebied Dão. Wat het hem elk geval zeer Ibe
risch doet zijn. Dan nu overgeschakeld naar Valtuille de Abajo, een gehucht van tweehonderd zielen, niet ver van het historisch rijke Villafranca del Bierzo. Rondom het plaatsje vinden we wijngaarden, de meeste hellend en beplant met mencía, en in het plaatsje de bodega waar drie generaties van de familie Peique de eerder genoemde, bekroonde Bierzo maken. Van gemiddeld 65 jaar oude stokken, verdeeld over 45 percelen.Alle druiven worden met de hand geplukt, wat ook niet anders kan gezien de traditionele wijze waarop de stokken werden geplant. De winnende wijn heet simpelweg Peique Tinto Mencía 2009. Behalve pruimen en ander zwart fruit proeven we een besje en rode vruchtjes, samen met een vrij stevige structuur, kruidigheid en een vleugje van de voor mencía kenmerkende mineraligheid. Kortom, Peique is puik – wat terecht mag worden bekroond. Te koop voor €7,25 bij o.a. www.adriennevangils.nl en www.vojacek.nl.
. Begin maart 1971 verscheen mijn eerste wekelijkse wijncolumn in Het Financieele Dagblad. Met die veertig jaar is het ongetwijfeld de langst lopende wijnrubriek van Nederland. En waarschijnlijk zelfs ter wereld. Mijn Britse collega Jancis Robinson heeft dit nog geverifieerd onder haar zestigduizend, wijd verspreide Twitter-volgelingen. Overigens schrijf ik nog steeds met veel plezier voor die krant; mijn artikelen verschijnen tegenwoordig in de zaterdagse kleurbijlage Persoonlijk.
.Voor hardcore fans van de Rhône-reus Châteauneuf-du-Pape verscheen twee jaar geleden The Châteauneuf du Pape Wine Book, een gedetailleerd, ultiem naslagwerk dat niet alleen door Robert Parker werd geprezen maar ook werd uitgeroepen tot beste wijnboek ter wereld. De auteurs en vormgevers zijn twee Nederlanders, vader Harry en zoon Phil Karis. Onlangs publiceerden ze een compacte, eveneens Engelstalige gids met een database over maar liefst 540 verschillende soorten Châteauneuf-du- Pape. Deze compacte, op €9,95 gesprijsde uitgave heet The Châteauneuf du Pape Wine Guide. Per wijn – in kleine lettertjes, via grafiekjes en met symbolen – worden gegevens verstrekt over de gebruikte druivenrassen, bereiding, kracht, complexiteit, rijpingspotentieel en dat soort zaken. Algemene informatie, vooral over de wijnbereiding biedt de kleurrijke gids eveneens, maar die doet eigenlijk weinig ter zake. De desbetreffende producenten staan beschreven in het grote boek. Zie ook www.kavino.nl en www.cdpwebshop.com.

. Deze maand onthult Tjitske Brouwer haar favoriete wijn-spijscombinatie – in het jaar dat het door haar en echtgenoot Marc Collard opgerichte Vinoblesse een kwart eeuw bestaat. Toen Tjitske in 1980 Marc leerde kennen werden er bij hem thuis wijnen geschonken van een vriend van de familie: Jan van der Doef. Die was in 1974 begonnen met import van authentieke Franse wijnen van kleine, ambachtelijk werkende domeinen. Zo bracht hij Bourgognes van Carillon, Dauvissat, Comte George Vogüé en Trapet op de Nederlandse markt. Aangezien Tjitske van huis uit alleen bekend was met de Graves Supérieures die haar vader op zondag dronk ‘ging er een wereld voor me open’.
Ze ging studeren aan een horecavakschool en werkte weekends in een restaurant ‘dat toen met een wijnarrangement zijn tijd ver vooruit was’. Marc liep ondertussen stages in Bordeaux. In 1986 bood Jan van der Doef hen zijn Kring van Ware Wijnvrienden ter overname aan en suggereerde om de naam te veranderen in Vinoblesse. Dit begon met veel succes wijnen te kopen en te verkopen, ‘wijnen die we zelf graag dronken; steeds vaker werden dat biologische’. Tjitske (hier gefotografeerd door Gerard Reijmers) heeft zelfs onderzoek gedaan naar biologische wijnen en daarmee de hoge graad Magister Vini gehaald. Ze geeft inmiddels ook les op het Wijninsituut en ontving een onderscheiding van de Franse regering. Vinoblesse werd een succes, maar is bewust kleinschalig gebleven ‘want zo blijft het contact met leveranciers en klanten persoonlijk, en vooral ook de wijnkeuze’. Haar culinaire combinatie beschrijft Tjitske als volgt. Lastige vraag, die ‘favoriete spijs-wijn combinatie’. Ik houd erg van variatie, dus favoriet is niet elke dag hetzelfde. Mijn stemming, het gezelschap en natuurlijk het seizoen hebben invloed op mijn keuze. Vroeger moest voor mij een gerecht ondergeschikt zijn a
an de wijn, terwijl ik nu veel meer van de combinatie kan genieten. Ik denk aan superverse sashimi (met wasabi, gember en soja) en een glas jonge, elegante, mineralige witte Bourgogne. Maar ik houd ook erg van specerijen zoals in een tajine (Noord-Afrikaanse aardenwerken stoofpot, zie foto), een curry, etcetera. Deze gerechten combineren goed met de Franse Mediterrane wijnen. Gisteravond genoten we van een lamstajine met de 2009 Château Pech Redon La Clape le Cades. Zo veel wijn, fruit, rijkdom en… kruiden. Alsof ze meegebotteld zijn. Zo’n wijn ziet in de specerijen uit de tajine alleen maar goed gezelschap. Er is geen enkele concurrentie of dominantie. Ze verhogen elkaars complexiteit en intensiteit.
. Als manager en grootste aandeelhouder van Gasfin, een in Luxemburg gevestigd bedrijf dat dat vloeibaar gas levert, besloot Vladimir Puklavec om ook wijnproducent te worden
. En wel in zijn geboorteland Slovenië. Daarmee trad hij in het voetspoor van zijn vader, die directeur was een een grote coöperatie. Via een holding, waarvan familieleden ook partners zijn, kocht Puklavec (zie portret) in 2009 niet alleen twee grote Sloveense wijnbedrijven, maar sloot tegelijk met dezelfde coöperatie waar zijn vader had gewerkt een vijftienjarig contract voor druivenleveranties. Wat betekende dat hij maar liefst 1200 hectare wijngrond onder zijn beheer kreeg ofwel een kleine zes procent van Slovenië’s totaal. Vladimir (1943) doopte zijn firma Puklavec & Friends Wineries, om duidelijk aan te geven dat hij vriendelijk wil samenwerken met de meer dan zeshonderd druiventelers en andere medewerkers die in het gebied Podravje, de grootste wijnregio van Slovenië, bij de nieuwe onderneming betrokken zijn. In deze streek staan de meeste stokken tegen goed geëxposeerde hellingen die jaarlijks ruim tweeduizend uur door de zon worden beschenen en waarvan de ondergrond veelal bestaat uit zowel mergel als kalkhoudende zandsteen. Vooral witte druivenrassen groeien daarop uitstekend. Vandaar ook dat, op een enkele rosé na, alle wijnen van Puklavec & Friends Wineries wit zijn.
Om deze fris en fruitig te kunnen maken kwam er modern keldermaterieel, terwijl de wijngaarden natuurvriendelijker werden bewerkt. Vladimir vertelt: ’We beschermen de most en de wijn tegen elke vorm van oxidatie zijn ervan overtuigd dat onze wijnen tegenwoordig natuurlijker, frisser en gezonder zijn dan ooit tevoren.’ Bij het proeven vallen de Sloveense creaties inderdaad op door hun opwekkend karakter en zuivere, schone smaak. Behalve fris, groen fruit biedt de Sauvignon Blanc & Furmint 2009 ook wat bladgroen, terwijl de sappig fruitige, licht kruidige Chardonnay & Welschriesling 2009 iets soepeler, zachter smaakt dan de andere. Mijn persoonlijk favoriet is de Sauvignon Blanc & Pinot Grigio 2009, die tracteert op knisperende zuren, een spatje passievrucht, grassigheid en citrus, dit alles bij een bescheiden 12 procent alcohol. Bij Jumbo kosten deze wijnen €4,99, www.jumbosupermarkten.nl.
Twee andere Puklavec-specialiteiten komen van de zanderige Ela Hill (zie foto). Echt heel attractief is de Ela Hill Furmint 2009: geurig, fris, licht (11,5 procent alcohol) en voorzien van zowel milde citrus als wit fruit. Deze deksels lekkere doordrinker – die het in huize Duijker heel goed deed bij een Elzasser zuurkoolschotel – kost €7.99 bij Gall & Gall, www.gall.nl. Voor twee euro minder voert deze keten ook de nog wat frissere, licht grassige, lekker sappige Ela Hill Sauvignon Blanc Furmint 2009, een prettige aperitief- en mosselwijn. Met de wijnen van Puklavec & Friends Wineries is het snel vrienden gemaakt.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Door de hoge ramen zie je de weerspiegeling van een volle maan over een rimpelloze zee, een strijkkwartet van Poolse vrouwen speelt Mozart, op een tafeltje liggen enkele soorten zachte kaas en je hebt een glas koele Chileense Chardonnay in de hand. Ziedaar een van de mooie momenten die je kunt beleven als passagier op een Caraïbische cruise van de Holland Ameria Line, www.hollandamerica.com. Het desbetreffende schip was een der kleinere van de vloot, de Ryndam, maar desondanks varend met 1266 passagiers en ruim 550 bemanningsleden.
. Enkele weken terug ging de boottocht naar het zonnige Midden-Amerika, vanuit Tampa, Florida (zie foto boven). Als ‘sleutel’ tot het gebied fungeerde Key West, de zuidelijkste gemeente van de Verenigde Staten. Onze stop daar gaf gelegenheid om de van gele luiken voorziene woning te bezoeken waar Ernest Hemingway het merendeel van zijn werken schreef en tientallen katten koesterde – waarvan nog 44 nazaten rondlopen, sommige met zes tenen. De auteur leste zijn legendarische dorst dagelijks in Sloppy Joe’s (tegenwoordig op een andere locatie), waar behalve ijskoud bier de mojito’s en piña colada’s in grote hoeveelheden worden geschonken en gedronken. Overigens is Sloppy Joe’s slechts één van de 150 bars langs de veertien blokken tellende Duval Street, de hoofdstraat. Parallel daarmee loopt Simonton Street, waar Duffy’s Steak & Lobster House is gevestigd, een informeel adres om verse kreeft uit Florida (of desgewenst Maine) te verschalken, tegen de dagprijs.
Andere attracties van Key West zijn het dessertrestaurant (ja, je leest het goed, alleen desserts) Better than Sex, niet ver van het Hemingway huis, een levensgroot standbeeld van Marilyn Monroe (met op-
waaiende rok), enkele oude gebouwen die de brand van eind 19e eeuw weerstonden, waaronder het Audubon House met zijn tropische tuin, en het zeer toeristische maar gezellige Mallory Square. Voorts vind je in Key West divere musea, het Zachary Taylor fort met zijn vuurwapenmuseum en een tuin met beelden van tientallen plaatselijke promininenten. Overigens vertelde een inwoner dat ‘dit de enige stad in in Amerika is waar je dichter bij Cuba bent dan bij een Walmart’. Namelijk 90 versus 160 mijl.
. Terug aan boord werd het tijd om in de Rotterdam Lounge (het grootste van de vier restaurants) het dagelijkse keuzediner van vier gangente gebruiken. Met als voorgerecht bijvoorbeeld krabpoten. Bovendien is altijd een aantal evergreens beschikbaar, waaronder uiensoep en de voortreffelijke New York Strip steak van de grill. Een van de heerlijkste hoofdschotels bestond uit perfect gegrilde Nieuw-Zeelandse lamskoteletten, met als begeleider de sappige, van flink wat zwart fruit en beheerste, zacht kruidige roostertonen voorziene Merlot 2009 van het Californische huis Beringer (€27, en net als alle drankjes excl. 15 procent bedieningsgeld).
. De opmerlijkste wijn van de hele trip kreeg ik te proeven in Belize, het enige land in Midden-Amerika waar Engels de voertaal is. Na met een aftandse, haast hijgende Amerikaanse toerbus – geen schokdempers achterin, versleten stoelen op alleen achteruitstand – een uur te hebben gereden, arriveerden we bij een fraai tempelcomplex van de Maya’s.
Het verrees waarschijnlijk zo’n 2200 jaar geleden. Waar de Maya’s mee handelden, waren vaak cacaobonen. Teruglopend naar ons voertuig konden we niet alleen verse bananen kopen, maar ook de gekoelde Mr. P’s Cashew Wine proeven. Eigenlijk smaakte die verrassend goed, heel notig natuurlijk, zuiver en met slechts 10 procent alcohol. Het zou best een leuke dessertwijn kunnen zijn, bij notentaart of notenijs. De veel geëxporteerde kreeft en garnalen hebben we in het buitengewoon armoedige Belize City niet gezien, noch kunnen proeven. En de mededeling van onze gids dat haar land 51 soorten slangen voorkomen (‘waarvan er maar negen giftig zijn’) droeg ertoe bij dat we blij waren om weer aan boord te komen.
. Buurland Honduras werd niet bezocht, maar wel het 65 km voor de kust liggende, langwerpige eiland Roatán. In de blauwe zee en langs het koraalrif daar kun je daar varen en snorkelen, terwijl dichtbij de haven ook een prachtig zandstrand ligt dat met een kabelbaantje kan worden bereikt.De garnalenvangst is een
belangrijke bron van inkomsten, maar in het het kleine havencomplex – een verzameling van winkels – viel geen garnaal te bespeuren. Wel pakken met de eigen koffie van Honduras. Die dag hebben we daarom grotendeels op de Ryndam doorgebrachtg, lui in een dekstoel. Het schip heeft over-igens flink wat Nederlanders in zijn staf. Waaronder hotelmanager Simon de Boer (die ook betrokken is bij het voortdurend renoveren van andere Holland America schepen) en ex-restaurateur Ron van Vliet. Die fungeert nu nog als assistent culinary manager, maar is terecht op weg op het gehele eten en drinken (zesduizend maaltijden per dag!) onder zijn hoede te krijgen.
. Het laatste land dat in Centraal-Amerika werd aangedaan, was Mexico. Waar Puerto Costa Maya diende als haven. In het vlakke, beboste, immense achterland zijn behalve natuurgebieden (waaronder regenwouden met apen en jaguars) ook volop overblijfselen van de Maya-cultuur te zien.De eigenlijke puerto bestond behalve uit een zwembad waar zeer luide muziek werd gedraaid, ook uit souvenirwinkels en twee Tequila-speciaalzaken. Waarvan de grootste een bar heeft en meer dan driehonderd soorten van het Mexicaanse distillaat verkoopt. In mijn onschuld vroeg ik er naar Mexicaanse wijnen, maar dat werd als bijna beledigend ervaren. Echte mannen drinken toch Tequila – en alléén dat. Althans in Mexico.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Wat een vondst : wijn bottelen in een PET-glas. Dus niet in een flesje of een blik. Het Skandinavische bedrijf Cefour heeft dit idee uitgewerkt. Afnemers kunnen een doosje kopen met daarin vier plastic glazen die gevuld zijn met een witte, rosé of rode wijn. De glazen zijn afgesloten met een makkelijk te verwijderen ‘deksel’ van folie. Het PET-materiaal is trouwens recyclebaar. En wie de Cefour-wijnen verkoopt hoeft natuurlijk geen flesjes of blikjes op te halen noch weg te brengen.
Waar deze innoverende, lichtgewicht verpakking zoal geschikt voor is? Voor evenementen (popconcerten bijvoorbeeld), voor luchtvaartmaatschappijen, voor treinen, voor toerbussen, voor fast foodrestaurants, voor minibars in hotels, voor zorgcentra, voor beurzen en noem maar op. Terwijl ook voor thuis Cefour zijn voordeelen heeft. Hier te lande werd deze verpakking opgepakt door Groupe LFE – die er overigens wel een betere kwaliteit wijnen in gaat brengen. Contactadres is info@groupelfe.com.
. Mijn favoriete witte druif is de zeer Oostenrijkse grüner veltliner. Vandaar dat een wijn van die variëteit als een van mijn witte huiswijnen fungeert. Per doos van zes laat ik hem thuisbezorgen door webwinkel Dekawijnmarkt, voor ongeveer €5,30 per fles (inclusief €7,50 bezorgkosten). Heel makkelijk dus. De met zo’n handige, betrouwbare schroefdop gebottelde wijn heet Swinging Moutain Great Green, Grüner Veltliner Premium 2009 en hij komt uit Weinviertel (zie foto) in Niederösterreich.
Zijn kleur heeft een groenzweem, er zit wat groen fruit in zijn aroma en voor het overige smaakt hij lekker sappig, niet te licht (13 procent alcohol) en enigszins hartig, met een vleugje kruidigheid, een snufje witte peper en een hint van plantaardigheid. Hij wordt gemaakt door een modern geoutilleerd familiebedrijf en won een gouden medaille op Duitsland’s zwaarste wijnconcours. Swingen doet deze Swinging Mountain bij veel visgerechten, mosselen en andere schelpdieren, krab en soortgenoten, hartige taarten, schnitzels, kip, zachte kazen en noem maar op. Het is wel zo dat de 2009 inmiddels wat rijp begint te worden; hopelijk komt de 2010 dus snel. Het besteladres is www.dekawijnmarkt.nl, of klik op de banner.
. Nog even in Oostenrijk blijvend: het valt moeilijk in te schatten wat er beroemder is, de taart Sacher of het Weense hotel Sacher. Wel staat vast dat de Torte het eerste werd gecreëerd. Volgens de annalen is dit in 1832 gebeurd. Prins Metternich, de ‘koetsier van Europa’, zou belangrijke gasten ontvangen en gaf opdracht aan de keuken om een nieuw dessert te maken ‘dat mij hedenavond geen schande brengt’.
Toevallig lag de chef-kok ziek in bed, zodat de opdracht werd doorgegeven aan de zestienjarige leerling Franz Sacher. Die kweet zich van zijn taak door een licht vochtige chocolade-taart te creëren met van binnen een laagje abrikozenjam. Het gebak werd met enthousiasme verorberd en de taart zou genoemd worden naar zijn schepper. Na verdere stages in Pressburg (het huidige Bratislava) en Boedapest keerde de kok in 1848 terug naar zijn geboorteplaats Wenen.
Daar opende Franz (hier geportretteerd op latere leeftijd) dicht bij de kathedraal een delicatessenwinkel waar niet alleen zijn chocoladetaart werd verkocht, maar ook een assortiment lekkernijen uit alle uithoeken van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. In 1857 besloot de toen regerende Franz Joseph om de middeleeuwse binnenstad van Wenen een meer keizerlijk aanzien te geven. Daarvoor moesten niet alleen voormalige stadswallen verdwijnen, maar ook het Kärntnertortheater. Dit zou vervangen worden door een nieuw operagebouw in Italiaanse neo-renaissancestijl. De Weense bevolking haatte dit plan, want het oude theater was zeer geliefd. De Negende Symfonie van Beethoven was daar in première gegaan en Toscanini had er gedirigeerd. Protesten mochten echter niet baten; de keizer zette zijn plannen door. Het zou leiden tot een menselijk drama. Een der architecten van de nieuwe opera kon de kritiek niet langer verdragen en beroofde zich van het leven, terwijl zijn collega enkele weken later stierf van verdriet. De plek van het voormalige Kärntnertortheater bleef een kale bouwput. Aanvank
elijk wilde niemand deze besmette locatie kopen, ondanks de redelijke prijs van 290.000 Gulden. De opera (zie foto) werd uiteindelijk geopend in 1869. Zeven jaar later verrees ernaast een gebouw dat op de begane grond een delicatessen-zaak had en op de drie verdiepingen daarboven hotelkamers. De nieuwe eigenaar was Eduar
d, de tweede zoon van Franz Sacher. Hij doopte zijn etablissement Hotel de l’Opéra, maar na enkele jaren werd de naam veranderd in Hotel Sacher. Nadat Eduard Sacher aan een ongeneeslijke ziekte in 1892 was overleden, werd het etablissement decennia lang geleid door zijn vrouw, Anna Sacher.Deze sigaren rokende, buldogs fokkende persoonlijkheid wist het hotel tot het beroemdste van het keizerrijk te maken. Inmiddels was de taartenproductie sterk gestegen. Eduard schreef in 1888: ‘Vier personen werken het hele jaar door, dag en nacht, in een speciale keuken om Sacher taarten te maken. Dagelijks worden 200 tot 400 taarten verkocht voor een tot zes Guldenper stuk, en verstuurd naar Parijs, Berlijn en overzee.’
De eerste glorietijd van het hotel duurde vier decennia, tot de Eerste Wereldoorlog. De periode daarna was moeilijk. Anna Sacher trok zich ter
ug en kwam zelden meer van haar kamer. Ze overleed in 1930; vier jaar later ging het hotel failliet. Nieuwe eigenaren dienden zich echter aan, de families Gürtler en Siller. Deze vernieuwden het hele bedrijf (zijaanicht op de foto), maar met de komst van de Nazi’s in 1938 en de Russen in 1945 zag het ernaar uit dat het hotel voorgoed zou verdwijnen. Dat dit niet gebeurde, is te danken aan Hans Gürtler, die in 1951 de leiding overnam en de zaak opnieuw renoveerde.
Nazate en mede-eigenaresse Elisabeth Gürtler leidt tegenwoordig het bedrijf en zijn filialen, op gedreven wijze. Het huidige Weense hotel, dat zes panden en ruim 11.000 vierkante meter beslaat, werd met veel gevoel voor stijl ingericht. In de zalen, de gangen en de 152 kamers plus suites hangen ruim duizend schilderijen, de meeste 19de-eeuws. Het meubilair van de warm ingerichte kamers is barok en het behang van zijde; de badkamers werden met marmer uitgevoerd.De service – er zijn meer dan 300 mensen in dienst – is uitstekend. Gesigneerde foto’s en een ingelijst tafelkleed met handtekeningen maken duidelijk dat er honderden persoonlijkheden hebben vertoefd: vorsten en vorstinnen, presidenten en senatoren, filmsterren en musici. Graham Greene schreef in Sacher het filmscript voor The Third Man. Naast een een paar druk bezochte cafés heeft Hotel Sacher twee eigen restaurants.
Deze worden sinds 2008 geleid door chef-kok Werner Pichlmaier die afkomstig is uit Graz en o.a. gewerkt heeft bij het beroemde Steirereck. Naast inventieve gerechten brengt deze kok Oostenrijkse specialiteiten. Zo is Sacher beroemd om zijn Tafelspitz, een gerecht van smeltend zacht gekookt rundvlees. Wiener schnitzel – in 1955 bij herhaling besteld door Somerset Maugham – ontbreekt evenmin.
Overigens weet men in de keuken dat het sterk afhangt van de voorstellingen in de opera of mensen daarna nog bij Sacher komen eten. Bach wekt kennelijk weinig trek op, maar als een grote tenor gezongen heeft, bijvoorbeeld Plácido Domingo, dan stroomt het restaurant vol. De bereiding van de Sacher-Torte (diverse formaten) vindt sinds twee jaar plaats in een apart pand, onder leiding van Alfred Buxbaum.
Elke werkdag om half zeven ‘s ochtends treedt deze met zijn patissiers aan. Er wordt gewerkt tot kwart over vier in de middag en gemiddeld zijn er dan zo’n 850 grote en kleine taarten gemaakt. Jaarlijks produceert Sacher ongeveer 360.000 taarten, waarvan een derde naar het buitenland wordt verzonden. Voor de bereiding zijn 1,4 miljoen scharreleieren nodig, 80 ton chocolade en 68 ton abrikozenjam. Van het totale recept is slechts één ingrediënt werkelijk geheim, namelijk de melange van drie soorten chocolade. Buxbaum, die de taarten snel en vaardig van een donkere laag chocolade voorziet (zie foto), gebruikt als jam er een met 45 procent abrikozen.Inmiddels dragen overal ter wereld chocoladetaarten de naam Sacher, maar alleen die van het hotel mogen als Original worden aangeprezen. Dat heeft de rechter in Wenen beslist, nadat de plaatselijke banketbakker Demel voor de zoveelste maal een poging had gedaan om volledig recht te krijgen op de naam Sacher. In 1953 beschuldigde Demel zijn concurrent er nota bene van niet het authentieke recept te hanteren.
Maar Sacher won en sindsdien kan de Original Sacher-Torte alleen daar worden besteld – in eigen winkels, in eigen cafés, in eigen restaurants en zelfs per e-mail vanuit het buitenland. Taarten bestellen kan via de Sacher Online Shop die bereiken is via www.sacher.com. De prijzen variëren van €19,50 tot €39,50, afhankelijk van de grootte. Het adres van Hotel Sacher is Philharmonikerstrasse 4, A-1010 Wien.
. Toevallig ook in Wenen hebben universitaire onderzoekers twee witte en tien rode wijnen uit eigen land geanalyseerd op de aanwezigheid van rosiglitazone, dat als medicijn op de markt wordt gebracht met de merknaam Avandia. En dat wordt voorgeschreven tegen diabetes 2, een vorm van suikerziekte. Het experiment toonde aan dat de desbetreffende stof sterk aanwezig is in het wijnsoort Blaufränkisch (wordt veel geproduceerd in Burgenland). Men vond in een fles uit 2003 maar liefst 100 milliliter – wat neerkomt op vier keer de aanbevolen dagelijkse dosis van rosiglitazone. Deze en andere ‘heilzame’ resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in Food & Function.
. Voor een workshop van zijn fotoclub vroeg dorpsgenoot Pieter Coenen of hij een portret van me mocht maken. Hij had namelijk opdracht om een (in mijn geval min of meer) bekende Nederlander uit zijn omgeving te fotograferen. ‘Maar natuurlijk’, was mijn reactie. Pieter, voormalige partner van een middelgroot accountantsbureau, ging ’s ochtends met twee lensen aan de slag. Een paar uur later kwam hij terug met een aantal echt geslaagde afdrukken (zie een voorbeeld). Pieters status is die van amateurfotograaf, maar het werk dat hij levert is puur professioneel – en hij wil graag méér portretten maken. Dus als je interesse hebt, stuur dan een berichtje aan p.c.coenen@upcmail.nl.
. Beaujolais, ik heb er een zwak voor. Helemaal als deze lichtvoetige wijn dan ook nog buitengewoon betaalbaar is. Zoals de onberispelijke Beaujolais Natural 2009 die werd uitgebracht door de Cave de Bel-Air. Deze fris fruitige verleider kost namelijk maar €3,99, bij Dirck III, www.dirckiii.nl of klik op de banner.
. Een van de beste Nederlandse wijntijdschriften is voor mij Perswijn, vanwege de zeer gevarieerde, zeer deskundig artikelen en reportages, de imponerende hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de talrijke foto’s. Ermee kennismaken kan voordelig, via een proefabonnement (drie nummers voor €17,50). Ga hiervoor naar www.perswijn.nl (tabblad Abonnement). Een ander, veel jonger wijnmagazine dat ik graag lees en bekijk, is WineLife, vanwege zijn altijd rijke, buitengewoon gevarieerde inhoud, luchtige toonzetting en aantrekkelijke vormgeving. Een proefabonnement (drie nummers voor €10, vanaf 17 maart voor €15) is te bestellen via www.winelifemagazine.nl (tabblad Abonneer).
Uit de imposante etikettenverzameling van Bert Wentzel komt deze maand een label dat gecreërd werd in het noordoosten van Italië, namelijk Friuli. Bert schrijft er het volgende over. ’In dat wijngebied kwam de coöperatie van Cormóns op het idee om een wijngaard te beplanten met zeshonderd verschillende druivenrassen. Sinds 1985 maakt men hiervan een witte cuvée en noemt die wijn Vino della Pace ofwel Wijn van de Vrede. Verpakt in luxe kistjes van drie flessen die met etiketten van drie verschillende, vaak beroemde kunstenaars zijn getooid, zoals in 1998 met een kunstwerk van Corneille. Deze vredeswijn wordt vaak aan staatshoofden en andere belanrijke bezoekers van Italië ten geschenke gegeven.’















