MAANDMAGAZINE – MAART 2012
De lente, die deze maand begint, wordt via dit magazine ingeluid met allereerst een dozijn nieuwe wijnvondsten, de meeste uit Frankrijk en Italië. Voorts neem ik je mee op een Caraïbische cruise. En stel nog heel wat andere lekkere wijnen voor, van opmerkelijke producenten. Uit o.a. Chili, Piemonte, het Spaanse Somontano en Stellenbosch.Terwijl ook beroemde wijnmakers als Miguel Torres en baron Philippe de Rothschild ter sprake en in beeld komen.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
VONDST VAN DE MAAND
. Wat me vooral aanspreekt in Château de Goëlane 2009 is zijn complexiteit – terwijl het toch maar een Bordeaux Supérieur betreft.
Kruidigheid, besfruit, zwarte vruchtjes, laurier: de wijn biedt het allemaal. En tegelijk een onmiskenbare elegantie, ondanks de stevige, maar harmonisch verweven 14 procent alcohol. Ik dronk deze compositie van driekwart merlot met cabernet sauvignon en wat malbec bij zowel gebakken ribeye als extra belegen boeren-Goudse – en in beide gevallen was sprake van een kostelijke combinatie. De desbetreffende wijngaard bestrijkt ruim 70 hectare binnen de regio van Entre-Deux-Mers. Dat de wijn veel niveau heeft, is vooral de danken aan consulent Olivier Dauga die door de familie Castel, de eigenaresse, werd ingehuurd (zie ook het interview verderop). De met goud bekroonde Château de Goëlane uit het topjaar 2009 wordt voor €10,99 à €11,99 verkocht door wijnspeciaalzaken. Ga voor adressen naar sales@groupelfe.com.
VONDST 2
. Voor de twaalfde sessie van de Wijnclub Abcoude heb ik een avond
verzorgd met als thema Toscane. De eerste wijn, een witte, was al meteen een hele beste, de Vermentino Guado al Tasso 2010. Zijn herkomst is het langs de westkust gelegen Bolgheri, waar de familie Antinori een immense bezitting heeft van 1000 hectare, waarvan 300 met druivenstokken. Voornoemde Vermentino smaakt pittig fris, bijna hartig zelfs, met groen fruit – en deed enigszins denken aan een goede Grüner Veltliner (wat een compliment is). Richtprijs €17,95 en verkoopadressen via info@activin.nl.
VONDST 3
. Op dezelfde avond vloeide ook een voortreffelijke Chianti Classico in de glazen, de Villa Trasqua 2007 Riserva. Fanatico.
Vervaardigd van alleen sangiovese, en deels gerijpt in traditionele Sloveense foeders, deels in kleine fusten van Frans eikenhout. Zacht en tegelijk stevig van smaak, met een aangename kruidigheid, donker aroma’s, wat toast, een vleugje vanille en het allerrijpste zwarte fruit. Prachtig bij o.a. lamsbout, biefstuk en wild. Overigens behoort Villa Trasqua aan de (in Zwitserland woonachtige) Twentenaar Hans Hulsbergen, die het reliëfrijke, 120 hectare bestrijkende landgoed voorbeeldig heeft gerenoveerd. Prijs €14,55 bij o.a. de Amsterdamse Wijnhandel van Krimpen (klik op de Villa Trasqua banner) en andere leden van Les Généreux, zie de banner of www.genereux.nl.
VONDST 4
. Een andere Toscaanse trouvaille is Grappicante 2007, een rode zogeheten super-Tosscaan uit Bolgheri. Dezelfde streek waar ook de fameuze, kostbare Ornellaia, Sassicia en Tignanello vandaan komen (op de foto het dorp Bolgheri). Als druiven werden gebruikt cabernet sauvignon, merlot en een klein deel cabernet franc – alle met als origine Bordeaux. Voorts werd op de 25 hectare bestrijkende Tenuta I Greppi de wijn tien maanden in vaten te rijpen gelegd. Het resultaat is een vlezige, nu soepele smakende creatie met een ferme kern, kruidigheid en rijpe.fruitschakeringen van bessen, bramen, pruimen en ander zwart fruit, terwijl ook specerijen niet ontbreken.. En zowaar, deze super-Toscaan draagt geen super-prijs, namelijk €13,50. Bij www.colaris.nl of zie de banner.
VONDST 5
Van deze vondst kreeg de jaargang 2008 in het Britse tijdschrift Decanter maar liefst 19 punten uit een mogelijke 20, en de oogst 2009 is minstens zo geslaagd. Het betreft de Chardonnay Quebrada Seca, Maycas de Límarí. Geboren in Chili’s noordelijke, zonnige maar koele Limarí Vallei met zijn kalkhoudende gronden. Deze top-Chardonnay doet denken aan een mooie Bourgogne, met aan de ene kant een vieve, minerale frisheid en aan de andere kant milde tonen van rijpe peer en vanille, aangevuld door roosteraroma’s. en dat alles op een stevige fundament. Feest bij kalkoen, haas, kalfsvlees en vissoorten als zeeduivel. Prijs €16,99 in de webwinkel AH Wijndomein (zie de banner).
VONDST 6
. Wat was het een verrukkelijk combinatie, gebakken Ierse ribeye met de Cuvée
Pierre de Cartier 2009 van Château Couronneau. Al proevend noteerde ik ‘Merlot!’, want behalve behalve veel sappig zwart fruit waren ook laurier en andere donkere aroma’s duidelijk present – héél kenmerkend voor de merlotdruif. En inderdaad, deze Bordeaux Supérieur werd zelfs uitsluitend van merlot gemaakt, in een bescheiden oplage. Het fruit en de donkere tonen werden voorts gecompleteerd door toastachtig hout (lagering in nieuwe vaten) en de voor 2009 zo typerende, forse fundering van alcohol. Alle elementen samen deden hem trouwens ook uitstekend smaken bij Old Amsterdam. Dit is een van Vojaceks voortreffelijke jubileumwijnen, vandaar dat de twaalfde fles gratis is. Prijs €13,95. Zie www.vojacek.nl of de banner op de home page.
VONDST 7
. Mild fruit van gekruide peer en kruisbes, de allerlichtste hint van grassigheid, zachte zuren en veel sap maken de Bordeaux Sauvignon 2010, Domaine des Graves d’Ardonnau verleidelijk lekker. Tot een witte wijn die je ontspannen doordrinkt bij alle mogelijke visgerechten. Terecht ook ontvang hij een gouden medaille. Prijs €7,50 bij www.colaris.nl of zie de banner.
VONDST 8
. Als snoepwerk, zo zou je de Pass the Cookies 2010 kunnen beschouwen. Een dessertwijn met op het etiket ook de strofe in my next life, I’ll be thin. Zijn druif is verduzzo, zijn regio Venezia Giulia en zijn maker Massimo di Leonardo. De zacht oranjegouden wijn heeft een vrij rijke en toch elegante smaak iets van karamel, samen met hint van honing en noten en ook wat frisheid: héél lekker bij appeltaart of tarte tatin. Per halve literfiles is de prijs €13,80. Je vindt ’m bij www.josbeeres.nl (of zie de banner) en andere leden van Les Généreux, www.genereux.nl; voor adressen klik op de desbetreffende banner.
VONDST 9
. Rond het Gardameer wordt een lenteachtige witte wijn gewonnen, Lugana. Gemaakt van een regionale trebbianovariant. Binnen het ongeveer 1000 hectare tellende gebied is het domein Provenza een van de belangrijkste, zowel in kwantitatieve zin (120 hectare) als kwalitatieve. Dat laatste bewijst de Lugana Tenuta Maiolo 2010, die dankzij zijn vitale karakter, frisse citrus en grote zuiverheid als een ideale viswijn – en lentewijn – kan worden bestempeld. Richtprijs €10,95, verkoopadressen via info@dgswijn.nl.
. Spectaculair, dat is het ruim 800 hectare tellende Algodon Wine Estate in San Rafael (zeer zuidelijk in de Argentijnse provincie Mendoza). Naast de wijngaard werd zelfs een golfbaan aangelegd. En wat men er aan wijnen produceert, is soms ook indrukwekkend. Zoals de Algodon Estate Malbec 2008 een gespierde, lang op vat gelagerde creatie met in zijn gulle, sappige smaak flink wat kruidig hout, donkere en zelfs dierlijke aroma’s, samen met wat zondoorstoofd zwart fruit. De Amerikaanse wijngoeroe Robert Parker gaf deze 15 procent alcohol bevattende wijn maar liefst 91 punten. Je vindt voornoemde Malbec bij www.jeandefizewijnimport.nl voor €12,85.
VONDST 11
. Dit jaar juni is het feest op Domaine du Tariquet, want het gelijknamige, in de Gers gesitueerde domein bestaat honderd jaar. Ter gelegenheid daarvan verscheen o.a. de nieuwe Tariquet Chardonnay Tête de Cuvée 2009, een op zware fles gebottelde wijn die ik eerder in de Bourgogne dan in de Gascogne zou plaatsen. Want behalve milde roostertonen, zalig zacht fruit en wat notigheid is ook een aangename frisheid aanwezig en een heel klein botertje. ‘t Zou een alternatief kunnen zijn voor een Meursault. Kostelijk bij kalkoenfilet en stevige soorten vis. Richtprijs €17. Zie www.tariquet.nl.
VONDST 12
. Appel en peer gedrenkt in sap van limoen en grapefruit, zo ongeveer heb ik het aroma ervaren van de rassige Riesling Grauschiefer 2010, een Mosel van Schmitges Het was een beste begeleider van huisgemaakte tempura (garnalen, groenten) met sojasaus. Prijs €8,95, bij Léon Colaris, www.colaris.nl.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. Het zou een leuke quizvraag kunnen zijn: waar ligt Frederiksted? Nee, niet in Scandinavië, maar op het het grootste van de Virgin Islands (ofwel Maagden Eilanden), te weten St. Croix. Dit werd door ontdekker Columbus in 1493 Santa Cruz gedoopt, maar in 17e eeuw kwamen de Fransen. Ruim honderd jaar later verkochten dezen het eiland door aan de Denen. Vandaar dat de hoofdstad de naam draagt van de toenmalige Deense koning, Frederik V. Nog weer later, in1917 werden alle Virgin Islands gekocht door de Verenigde Staten, voor $25 miljoen in goud.
Als we tijdens een Caraïbische cruise met de Maasdam (www.hollandamerica.com) zijn afgemeerd in Frederiksted, moet via een lange pier naar het centrum worden gelopen. Alwaar we meteen belanden in een markt met kleurrijke kraampjes, rond een kleine klokkentoren. Even verderop kan een geheel gerenoveerd, symmetrisch fort worden
bezocht dat in 1760 verrees en bruinrode wallen heeft. In het stadje zelf is niet veel te beleven. De meeste winkels verkopen alleen souvenirs of kleding, de cafés zijn nogal morsig en op het Customs House en het Victoria House na ogen de gebouwen armoedig. Hier en daar kun je wel rum proeven, allerlei variaties van Cruzan Rum, de plaatselijke trots. Het product werd gecreëerd in de tijd dat St. Croix een van ’s werelds welvarendste locaties was, dankzij de teelt van suikerriet.
We zijn inmiddels al een dag of drie onderweg, vanuit Ft. Lauderdale, de grootste cruisehaven ter wereld. En hebben aan boord niet alleen genoten van het weldadige comfort, de glimlachende service, de zomerse temperaturen op het dek en de rijke maaltijden, maar ook van theatervoorstelling op topniveau. Zoals van de Amerikaanse komiek Noodles Levenstein en zangers van Maasdams
eigen cast. Een nacht verder varen brengt ons naar St. Kitts, dat eerst een Franse en daarna een Britse kolonie is geweest. Basseterre, de hoofdstad, ligt aan de voet van een een door wolken omgeven, grimmige berg met de naam Mount Misery. Tientallen juwelen- en souvenirwinkels flankeren de naar het kleine, behoorlijk drukke centrum dat een groot park heeft en heuvelpleintje, The Circus. Maar de leukste attractie is de ongeveer twee uur durende rit in een treintje met open wagons. Via deze scenic railway zie je grote delen van het eiland en enorme, vaak verlaten suikerrietplantages. Plus stille dorpen met zwaaiende kinderen.
Terug op de Maasdam vervolgen we, in de grote, twee etages tellende eetzaal, onze speurtocht naar lekkere wijnen. En vinden o.a. de eminente Sauvignon Blanc 2011 van Nobilo (€35 excl. de gebruikelijke 15 procent bedieningsgeld), de fruitige, sappige Cabernet Sauvignon 201i van Santa Carolina 2011 uit Chili ($22) en de uit hetzelfde land afkomstige Errázuriz Estate Merlot 2010 (deel van een wijnpakket) – die heerlijk combineert met een ons onbekende, halfharde schapenkaas uit Frans Baskenland, geheten Ossau-Iraty.
Daags erna zijn we op St. Vincent. Van de 32 Things Not to Miss on St. Vincent & The Grenadines kiezen we de nummers 1 en 14. Namelijk bezoeken aan de botanische tuin van Kingstown, respectievelijk de Montreal Gardens. Daartoe stappen we in een krakerig excursiebusje en gaan via het rommelige stadshart een helling op naar het eveneens hellende botanische park. Waar bijzondere bome
n te zien zijn, zoals de dagelijks bloeiende cannon ball tree en de candle tree, waarvan de vruchten sterk lijken op gele kaarsen. De tuinen worden ook gebruikt voor feesten en bruiloften; waarvan er een net gaat beginnen. Om de Montreal Gardens te bereiken moet een lange, lange rit worden gemaakt over steeds smaller wordende slingerwegen. De uit Wales afkomstige Timothy Vaughan legde de over 3 ha verspreiden tuinen sinds 1995 aan.
In het hoogste deel groeien allerlei exotisch bloemen, terwijl bezoekers onderaan in een klein tropisch regenwoud belanden, rond een bergbeek. Terecht stelde Timothy na afloop: ‘Jullie zijn te kort gebleven’. Terug op het schip zien we in de havenbaai en bij ondergaande zon een catamaran vredig voorbij varen.
Goede herinneringen bewaren we ook aan Barbados, waar vooral de natuur imponeerde.
Niet alleen via fraaie vergezichten en mooie tuinen, maar ook vanwege de soms idyllische stranden, waaronder een met monumentale rotsblokken. Dit meest oostelijke van Caraïbische eilanden werd in 1536 ontdekt door de Portugezen. Dezen doopten het Los Barbados, waarschijnlijk vanwege de talrijke fiscusbomen waarvan de luchtwortels lijken op baarden. De Engelsen arriveerden een kleine eeuw later, vandaar een Trafalgar Square met een standbeeld van Nelson. Sinds 1986 is Barbados zelfstandig.
Castries,
de hoofdstad van St. Lucia, heeft niet veel te bieden. Tenzij je graag winkelt in overdekte souvenirmarkten. Een tocht over het eiland is wel de moeite (en de dollars) waard. Ruig natuurschoon, een paar hoge bergpieken, een pittoresk vissersdorp, een historisch plantagehuis, het is er allemaal te zien. En zowaar, men maakt er wijn, van bananen. De kwaliteit is, hoe zal ik het zeggen…interessant.
Als laatste bestemming wordt St. Maarten aangedaan – samen met nog vier andere cruiseschepen, waaronder een paar van ’s werelds grootste. Wat betekent dat op deze dag ongeveer 18.000 mensen het Nederlands-Franse eiland zullen bezoeken. Ofwel ongeveer de helft van de totale vaste bevolking. Wat ons het best is bijgebleven? De leuke markt in het Franse Marigot, samen met de Frans gestijlde terrascafés en -restaurants daaromheen. Onze laatste cruise-etappe bestaat uit twee volle dagen op zee, heel ontspannen en met veel verwennerij – net als eigenlijk de hele trip.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
. ‘De stijl van ons huis? Ik streef streef naar wijnen waarin je de smaak van Piemonte duidelijk proeft. In principe werken we dus ook met alleen regionale rassen, dus geen cabernet sauvignon, merlot en dergelijke.’ Met verve vertelt Danilo Drocco zijn verhaal. Hij is de in om zijn wijn en truffels beroemde Alba geboren en getogen wijnmaker van Fontanafredda, een regionaal wijnhuis dat tot 1930 behoorde aan de Italiaanse koninklijke familie
en daarna werd overgenomen door de oudste bank ter wereld, de uit 1472 daterende Banca Monte del Paschi di Siena. Deze is nog steeds minderheidseigenaar; in 2008 werd een belang van 64 procent verworven door twee Italiaanse ondernemers. Om zijn wijnen zo authentiek mogelijk te maken, laat Drocco in de eerste plaats de geplukte druiven afzonderlijk gisten, ‘per variëteit, per perceel en elke van de vijftig tanks volgen we dagelijks’. Bij de rode wijnen loopt de temperatuur relatief hoog op tot 30 à 32 graden Celsius, gevolgd door het frequent overpompen van de wijn over de schillen‘om daaruit snel alle goede tannines te halen’. Voor Barolo – de specialiteit, want in het gelijknamige gebied heeft Fontanafredda veruit de meeste van de eigen 100 hectare – volgt na de fermentatie nog een weking van de wijn met de schillen. Deze duurt vijftien tot soms vijftig dagen en is bedoeld ‘om de complexiteit van de wijn te verhogen’.
Overigens is Drocco (1965) nauw betrokken bij de operatie Schone Druif (‘Uva Pulita’) die tot doel heeft om zijn contracttelers natuurvriendelijker te laten werken. Het bijzondere van Barolo is, zo stelt zijn maker, ‘een explosie van bouquet’. Inderdaad, de Fontanafredda Barolo uit het grote jaar 2007 is heel geurig, terwijl dezelfde aromatische elementen van kruiden, specerijen, hout en wat besfruit terugkomen in de stevige, vrij zachte smaak. Prijs €24,99 bij Albert Heijn XL en en de webwinkel Ah Wijndomein (zie de banner).
Op een andere manier geeft de Briccotondo Dolcetto 2010 veel genoegen, dankzij zijn frisse fruittonen van bessen plus zwarte vruchtjes en de hint van bittere amandelen in zijn ook wat rijpe tannine biedende afdronk. Fles €5,99. En voor de helft van eigen grond komt de gelijk geprijsde Briccotondo Barbera 2009 die fris smaakt zonder echt zuur te zijn, fruittonen heeft van zowel bessen als rode vruchtjes, en tevens een hint van kruidig hout bezit.. ‘Ook dit is echt een tafelwijn’, zegt Danilo Drocco, ‘in Italië drinken we sowieso geen wijn zonder voedsel’. Beide laatste wijnen staan bij Albert Heijn en zijn ook verkrijgbaar via AH Wijndomein.(zie de banner).
. ‘Het geheim van Moscato d’Asti? Dat is de grond. Die bevat ongeveer 45 procent kalk. Iets anders dan de wijndruif kan er niet op groeien. Bovendien is hier sprake van een relatief koel microklimaat, want de stokken staan op hellingen van 380 tot 450 meter hoogte.’ Aan het woord is Giulio Morando (links op de foto) die samen met zijn jongere broer Paolo het naar een heuvel genoemde wijndomein La Morandina drijft, bakermat van een hele mooie Moscato d’Asti.
De locatie is Castiglione Tinella, een dorp in Piemonte waar maar liefst 97% van het oppervlak bedekt is met wijngaarden – meer dan welke andere gemeente in heel Italië. Giulio (1963, zie foto)) begon daar wijn te maken in 1988, in navolging van zijn voorouders die als sinds het begin van de zeventiende eeuw ter plekke produceerden. Vroeger gebeurde dit primitief, tegenwoordig met behulp van nogal wat techniek. Plus de nodige zorg. Zo houdt men op La Morandina de opbrengst per hectare beperkt tot 60 hectoliter terwijl bovendien vrij vroeg wordt
geplukt ‘om zuren, frisheid in de wijn te krijgen’. Vorig jaar vond de oogst al op 18 augustus plaats. Bovendien wordt er alles aan gedaan om oxidatie van de muskaatdruiven te voorkomen, dus gaan de plukkers om zeven uur ’s ochtends de wijngaard in en worden de trossen snel geperst. Vervolgens hanteert Giulio een koele, langzame gisting bij 16 graden
Celsius in gesloten tanks. De most fermenteert door totdat in de tank een druk van anderhalve bar is bereikt en de wijn 5,6 procent alcohol – waarna de Moscato tot 5 graden wordt gekoeld om de gisting te stoppen. ‘Het is een behoorlijk gecompliceerd, precies proces’ licht Giulio nog toe, terwijl hij de La Morandina Moscati d’Asti 2010 serveert, ‘maar geeft wel een unieke wijn’. Inderdaad, in tegenstelling tot veel andere dessertwijnen smaakt deze niet zwaar, maar juist vederlicht, verkwikkend en krokant, met een lichte pareling en tegelijk een zoetheid die doet denken aan rijpe perzik besprenkeld met honing. Richtprijs €10,95. Heerlijk bij vers fruit, sorbets, vlaaien, en vruchtentaarten. Verkoopadressen via info@anfors.com.
PUNTDICHT
DE WARE TOEDRACHT
‘Tja, wij zijn niet echt kapot
Van uw schilderijtjes.
Maar we missen uw
eigen oordeel nog,
meneer van Gogh.‘
Uit de bij Novella verschenen bundel Goedgemutst van de Haarlemse puntdichter en podiumpresentator Jan J. Pieterse. De uitgave kost €10.
. Wat Zinfandel is voor Californië en Pinotage voor Zuid-Afrika is Carmenère voor Chili: een unieke wijnspecialiteit. Want nergens ter wereld groeit zoveel van de gelijknamige blauwe druif. Tijdens de oogst van 1991 liepen Eduardo Chadwick, de eigenaar van het Chileense huis Errázuriz, samen met diens wijngaardmanager en hun Amerikaanse gast, de beroemde Californische wijnproducent Robert Mondavi, druiven te proeven.
Voor wijnbouwers is dat een vrij gebruikelijke bezigheid: het stelt ze in staat om de rijpheid en kwaliteit van de vruchtjes te beoordelen. In een perceel met merlotstokken ontdekten de proevers dat van bepaalde stokken de druiven meer smaakintensiteit boden, en ook een wat ander aroma. Deze stokken werden daarom ook gemarkeerd voor het maken van een speciale merlotwijn.
Wat het Chileens-Amerikaanse trio toen niet besefte, was dat het de druivensoort carmenère had gevonden. Deze werd namelijk pas drie jaar later als zodanig geïdentificeerd – door een Franse druivendeskundige. Van oorsprong is carmenère een Bordeaux-variëteit, waarschijnlijkk een natuurlijke kruising tussen cabernet sauvignon en merlot. Tot diep in de 19e eeuw werd hij daar volop gecultiveerd. Vanwege de druifluis is hij in Bordeaux echter vrijwel geheel verdwenen; van de circa 115.000 hectare wijngaarden die de streek telt zijn er vermoedelijk minder dan 50 met Carmenère beplant.
De carmenère is namelijk geen makkelijk druivenras. Het is gevoelig, voor zowel plantenziekten als ongedierte, geeft vaak bloeiproblemen en levert een vrij lage opbrengst. Bij herplanten na de druifluisepidemie werd de carmenère dus nauwelijks meer gekeozen. Welgestelde Chilenen die halverwege de 19e eeuw honderdduizenden druivenplantjes uit Bordeaux importeerden, hadden ook carmenère laten meekomen. In Chili, met zijn drogere klimaat, bleek dit ras wel uitstekend te gedijen. Bovendien is Chili als enige belangrijke wijnland gespaard gebleven voor de druifluis. De carmenère bleef daar dus gewoon aanwezig. Men raakte hem echter uit het oog. Generaties lang werd carmenère aangezien voor een variant van merlot, en dus ook gewoon tussen merlot geplant.
Nadat carmenère herkend werd, is men in heel Chili deze druif gaan registreren. In totaal vond men zo’n 5000 hectare. Er kwam dus ook pure Carmenère op de markt – met veel succes. Sterker nog, Met Carmenère heeft Chili inmiddels een echte wijnspecialiteit. Cabernet Sauvignon en Merlot maakt men haast overal ter wereld, maar met Carmenère heeft Chili een bijkans een monopolie. Qua karakter lijkt Carmenère nog het meest op een Merlot, met meestal eenzelfde, donker aroma van o.a. laurier en duidelijk sappig zwart fruit, maar het geheel is meestal nog wat romiger en ronder. In ons land is Chileense Carmenère volop verkrijgbaar. Tot mijn persoonlijke favorieten behoren die van Adobe, Canepa, Casillero del Diablo, Cono Sur, El Descanso, Errázuriz, Koyle, De Martino, Misiones de Rengo, Santa Rita, Undurraga, Viña La Rosa en Viu Manent. CARM_16 Terwijl enkele van de allerbeste, bij herhaling bekroonde soorten komen van Casa Silva, een familiefirma die over veel carmenère geschikt. Een betere Carmenère dan de Casa Silva Carmenère Reserva 2009 is nauwelijks voor te stellen. Deze indrukwekkende en tegelijk verleidelijke rode wijn kost gewoonlijk €10,45. Voor verkoopadressen zie www.casasilva.nl.

. Het is bijna traditie om in huize Duijker eens per week te genieten van gebakken Ierse ribeye met vers gemaakte stamppot en vleesjus, gevolgd door extra belegen boeren-Goudse. Een perfecte gelegenheid om eerder geproefde rode wijnen daarbij te proberen. Zo ontstond een hele lekkere combinatie met de Carmenère Reserva 2010 van Tamaya, uit Chili’s noordelijke Limarí Valley. Roosteraroma’s, kruidigheid, laurierdrop, gulheid, kracht en het allerrijpste zwarte fruit: deze wijn bood het allemaal – en smaakte indrukwekkend bij zowel het rundvlees als de kaas. Hij wordt gevoerd door www.colaris.nl (of zie de website) en kost momenteel €8,50.
. De naam Somontano staat voor ‘aan de voet van bergen’ en geeft de ligging van dit Spaanse gebied goed weer. Want zo’n 100 kilometer ten noordoosten van Zaragoza strekt deze streek zich uit over een geaccidenteerd plateau dat grenst aan de voetheuvels van de Pyreneeën. Enkele valleien, als die van de Vero, bestaan deels uit ravijnen, terwijl ook stuwmeren werden aangelegd. De grond varieert van zandsteen tot leem en klei.
Frisse berglucht zorgt voor koele nachten en houdt de gemiddelde jaartemperatuur op een bescheiden 11 graden Celsius, terwijl er ook voldoende regen valt. De winters in Somontano plegen koud te zijn, en ‘s zomers kan het kwik oplopen tot 40 graden. De streek stelt slechts 23.000 bewoners, waarvan twee derde in de provincieplaats Barbastro. Eerst de Romeinen en later de Arabieren hebben hun sporen nagelaten. Zo verrees het fraaie, nog Middeleeuwse heuveldorp Alquézar aan de voet van een Moors kasteel. Als wijngebied heeft Somontano eeuwenlang een bescheiden rol gespeeld. Wat het aan wijn voortbracht werd in de eigen regio geconsumeerd. En decennia nadat in 1944 een coöperatie was gesticht, bleef deze de enige producent die kon exporteren – maar dit nauwelijks deed.
Echter, vanaf halverwege de jaren tachtig begon er een nieuwe wind door Somontano te waaien; de streek kreeg dynamiek, de wijn distinctie. Er zijn zelfs weinig Spaanse herkomstbenamingen die in zo’n korte tijd zo’n ingrijpende metamorfose hebben ondergaan. Somontano’s wijnen worden al geruime tijd in heel Spanje gedistribueerd, en een kwart van het volume gaat over de grens. De motor achter deze ontwikkeling is Viñas del Vero geweest foto hoofdgebouw). Ongeveer een kwart eeuw geleden streek dit bedrijf in Somontano neer, even benoorden Barbastro, door 550 hectare wijngrond te kopen.
Meteen daarna werd een omvangrijk programma van her- en bijplanten in gang gezet. De regionale, oxidatieve moristeldruif maakte grotendeels plaats voor hoogwaardige blauwe variëteiten als cabernet sauvignon, merlot en pinot noir. Ook groeide het oppervlak van Spanje’s eigen tempranillo. Nieuwe witte rassen verschenen eveneens, als aanvulling op het werkpaard macabeo; dat waren chardonnay en gewürztraminer. In een volgende fase kocht Viñas del Vero eens zoveel terrein bij, en met telers die samen 750 hectare bezitten werden lang lopende contracten afgesloten. Op deze manier beheerst Viñas del Vero nu haast de helft van de ruim 4000 hectare die Somontano aan wijngaarden heeft. De rest is verdeeld over een stuk of vijftien andere producenten. Een flink deel van het Viñas del Vero volume wordt geëxporteerd, in toenemende mate. De kwaliteit van de wijnen doet begrijpen waarom, en helemaal als je hun prijs beschouwt. Zo biedt de betaalbare Macabeo Chardonnay 2010 in zijn sappige, soepele smaak zowel bladgroen als fris wit en citrusfruit. Prijs €4,99 bij Albert Heijn. Overigens werd is Viñas del Vero al enkele jaren eigendom van het Sherry- en brandyhuis Gonzalez Byass, je weet wel, van Tío Pepe.
. Muscadet behoort niet tot Frankrijks opmerkelijkste witte wijnen vanwege zijn lichte, ietwat zurige, weinig fruit en karakter biedende smaak. Maar als je diezelfde Muscadet in de buurt van Nantes geschonken krijgt bij verse mosselen – gekookt, gegrild of zelfs rauw – ontpopt hij zich als een klein meesterwerk. Iets dergelijks gebeurt met Beaujolais en coq au vin. Toen ik voor een van mijn boeken Fleurie, Moulin-à-Vent en de andere crus van Beaujolais bezocht, kreeg ik steevast voor de lunch coq au vin te eten – bereid met de lokale wijn. Féést voor de zintuigen. En opnieuw een ervaring die je eigenlijk alleen kunt ter plekke beleven, dus als wijn je reisdoel is.
. De spreker zou aan zijn toehoorders de gevaren van alcoholgebruik aantonen. Hij nam daarom een worm en deed deze in een glas met gewoon water. Er gebeurde niets. Vervolgens deed hij de worm in een glas met puur alcohol, waarop het beest totaal verschrompelde. ‘Ziet u nu welk effect alcohol op uw lichaam heeft’ riep hij de zaal toe. Waarop een hand omhoog ging en een stem klonk die zei:‘ Inderdaad, dat ik nooit last zal krijgen van wormen!’
Een van de beste Nederlandse wijntijdschriften is voor mij Perswijn, vanwege de zeer gevarieerde, zeer deskundig artikelen en reportages, de imponerende hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de talrijke foto’s. Ermee kennismaken kan voordelig, via een proefabonnement (drie nummers voor €17,50). Ga hiervoor naar www.perswijn.nl (tabblad Proefnummer). Een ander, veel jonger wijnmagazine dat ik graag lees en bekijk, is WineLife, vanwege zijn altijd rijke, ongelooflijk gevarieerde inhoud, luchtige toonzetting en aantrekkelijke vormgeving. Een proefabonnement (drie nummers voor €15) is te bestellen via www.winelifemagazine.nl (tabblad Abonneer).
. Paul Boutinot werd geboren in een familie van Franse restaurateurs die in 1940 naar Engeland waren gevlucht en daar in Stockton een eethuis begonnen Later werd Paul in Engeland een wijnimporteur, gedurende drie decennia en met veel succes. Hij had echter nog één wens: zelf wijnbouwer worden. Paul (1954, foto) ging dus op zoek, tien jaar lang vanaf 1993, naar een domein ‘dat ik kon betalen’.
Om uiteindelijk een bijna verscholen, natuurlijk amfitheater te vinden in Zuid-Afrika, tussen Stellenbosch en de zuidkust. Het heette Waterkloof. Zoon Louis (1983), die daar tegenwoordig de oogst doet en ook alle commercie, vertelt dat zijn vader het potentieel van de wijngaard zag, ‘maar tegelijk constateerde ‘dat de grond dood was’. Want de vorige eigenaar had hem traditioneel bewerkt met zowel pesticiden als insecticiden en kunstmest. De Boutinots gingen dus onmiddellijk aan de slag om het natuurlijk evenwicht te herstellen, door chemicaliën te verbannen, organisch te cultiveren en de 52 hectare bestrijkende akker grotendeels te herplanten. De groei van gras en onkruid tussen de druivenstokken wordt nu gereguleerd door grazende schapen, terwijl waar mogelijk Percheron paarden worden gebruikt in plaats van tractoren. ‘Rondom groeit nu weer fynbos’, zegt Louis, ‘en in de wijngaard zelf is het leven teruggekeerd’.
Een speciaal facet vormt de vaak waaiende zeewind die vanuit False Bay, vier kilometer zuidelijker, met een snelheid van soms 120 kilometer per uur over de bezitting raast. Enerzijds kan deze schade aanrichten, anderzijds houdt hij de planten gezond. Zijn bijnaam is ook ‘Kaapse dokter’. De bodem van Waterkloof is hier en daar graniet-houdend, soms voornamelijk van zandsteen – en de Boutinots hebben zorgvuldig de juiste druivenrassen voor elk type geselecteerd. Van syrah, merlot, cabernet franc en petit verdot samen werd een
heerlijke rode wijn samengesteld, de rode Waterkloof Circle of Life 2009. Een Stellenbosch die kracht combineert met rijpe tannines, sappig besfruit, zwarte vruchten, specerijen en roosteraroma’s. Ook de witte Waterkloof Circle of Life 2010, waarvan Paul de samenstelling geheim houdt, is voortreffelijk, dankzij frisheid, een stevige structuur, mineraligheid, kruidige, enigszins toastachtig houttonen en een aangename dosis fruit van groene en witte vruchten (richtprijs beide €18). Ook de hoog gelegen zandsteen afkomstige Waterkloof Sauvignon Blanc 2010 (de oogst 2011 werd overgeslagen) is niet te versmaden vanwege zijn opwekkende karakter, grapefuitachtige fruit, mooie concentratie en grote zuiverheid (circa €19,95 en heel schaars). Waterkloof? Die naam had Wynkloof moeten zijn. Verkoopadressen via wine@coenecoop.com.
. Ruim een kwart eeuw geleden werd de naam Torres ineens wereldbekend. Want, in Parijs, op een blinde proeverij van rode wijnen, werd de hoogste score niet behaald door een van de beroemde rode wijnen uit Bordeaux, zoals Château Latour, maar door de Gran Coronas ‘Black Label’ 1970 van Torres. Een wijn bovendien die toen slechts een vijfde kostte van wat voor de Latour werd gevraagd. Op de zevende plaats van dezelfde, door experts uitgevoerde keuring, stond trouwens een tweede creatie van Torres, de Coronas 1976 – die nog weer goedkoper was .
In die tijd kende men zelfs de naam Rioja nauwelijks, laat staan die van Penedès, de bij Barcelona gesitueerde regio waar de familie Torres haar wijnbedrijf in 1870 stichtte. Het spectaculaire Parijse succes was vooral te danken aan degene die de vierde generatie vertegenwoordigt, en die sinds 1991 de firma leidt, Miguel A.Torres. Deze tengere, zacht en snel sprekende, vriendelijk kijkende Catalaan studeerde onder meer in Frankrijk, schreef diverse boeken over wijn en heeft ongelooflijk veel pionierswerk verricht. Zo was hij de eerste om in Catalonië klassieke Franse druivenrassen te planten – als cabernet sauvignon, waarvan de winnende Gran Coronas ‘Black Label’ werd gemaakt.
Nog altijd wordt er bij Torres voortdurend geëxperimenteerd. Gemiddeld geeft de firma drie miljoen euro per jaar uit aan onderzoek, verdeeld over enkele tientallen projecten. Die variëren van het opsporen van oude, bijna verdwenen Catalaanse druivensoorten tot het ontwikkelen van nieuwe gisten voor witte wijn, tot een methode om de kwaliteit van eikenhouten vaten te controleren, en tot proefnemingen met het telen van jonge druivenstokjes in een watercultuur. Innovatie is Miguel Torres eveneens op het lijf geschreven. Om de tractoren in zijn Catalaanse wijngaarden – maar liefst 1500 hectare – precies naar de juiste percelen te kunnen sturen, liet hij met een satelliet gestuurd global positioning system uitrusten.
Tussen zijn talrijke activiteiten door bouwde Miguel naast het keldercomplex nog een eigen wijnmuseum (zie foto karaffen) en een riant ontvangstcentrum. Bovendien begon de inmiddels vaak onderscheiden wijnmaker een eigen restaurant, waar de vele relaties – het huis exporteert naar 120 landen – kunnen genieten van Catalaanse streekgerechten. Ecologisch is Torres ook zeer actief. De helft van het in de kelders gebruikte water wordt gerecycled en het huis bereidt zelf compost.
Voorts ontwierp Torres een apparaat waarmee de kwaliteit van eenmaal gebottelde wijn razendsnel kan worden bepaald en dus bewaakt, in de gesloten fles. Dat laatste is voor Miguel essentieel. Want als hij één ding nastreeft, is het de hoogst mogelijke wijnkwaliteit, op alle prijsniveaus. Dit blijkt ook uit enkele betaalbare wijnen die hier verkrijgbaar zijn. Ze dragen het merk Viña Brava en werden gemaakt van druiven uit diverse gebieden in heel Catalonië, vandaar de herkomstbenaming Catalunya.
De Viña Brava Rosado 2010 is afkomstig van de blauwe variëteiten cariñena en garnacha. Zijn tint is rozerood met een glans van oranje, de vrij volle smaak kruidig en voorzien van zacht zuurtjesfruit van zowel rode vruchtjes als sinaasappel (€4,99, net als de andere soorten). Ook de rode Viña Brava Tempranillo is een plezierwijn, volop voorzien van sappig besfruit met een hint van laurier en een toetsje kruiden. Kortom, bravo voor Viña Brava.Te koop bij Albert Heijn, www.ah.nl.
. Onthaasten doe je op Corsica vanzelf. Want op dit bergachtige eiland, waar bijna 90 procent van het oppervlak honderd of meer meter boven zee ligt, is over de bijna altijd slingerende, smalle wegen een gemiddelde snelheid van zelfs slechts 50 kilometer per uur al nauwelijks haalbaar.
De rit over 80 kilometer van de luchthaven bij Ajaccio, geboorteplaats van Napoleon, naar de zuidelijker gelegen vestingstad Sartène, duurt dan ook ruim twee uur. Deze ‘meest Corsicaanse stad van Corsica’ heeft een klein, authentiek Middeleeuws centrum en een archeologisch museum dat werd ondergebracht in een voormalige gevangenis, maar we komen vooral voor de omliggende wijngaarden. De bestrijken zo’n 165 hectare, nog geen een honderdste van Corsica’s totaal, en hebben een eigen herkomstbenaming binnen de overkoepelende van Vin de Corse. Aanvankelijk domineerde een grote, in 1959 gestichte coöperatie het beeld en waren er slechts vier particuliere producenten. Tegenwoordig is dat aantal meer dan verdubbeld, ,mede omdat diverse wijnbouwers zich losmaakten van de de plaatselijke cave coopérative.
Het microklimaat is uitgesproken mild, met een jaargemiddelde van 2900 uren zon en weinig neerslag. Simon Andreani van het door zijn vader begonnen Domaine Fiumicicoli, beschrijft het als ‘een Mediterraan bergklimaat, met ook altijd frisse nachten’. Een ander kenmerk vormt de bodem, die sterk graniethoudend is. Wat weer verklaart waarom Andreani (1964) voor zijn rode wijn altijd een deel siacarello gebruikt, meestal ongeveer een vijfde, ‘want die doet het heel goed op granietgrond en geeft soepele, discreet getinte wijnen met een aroma van rood fruit, peper, koffie en bloemen uit de maquis’. Vanwege zijn gebrek aan kleur en eigenlijk ook vlees, speelt de
sciacarello op Domaine Fiumicicoli en elders altijd een bijrol. Namelijk als supplement voor de eveneens Corsicaanse nielluccio, die juist veel kleur geeft , met de nodige kracht, en die eerder kruidig is dan verfijnd fruitig. Terwijl ook een deel van de geïmporteerde syrah wordt gebruikt, een zonlievende soort die vlezigheid, fruit en donkere tonen combineert. Geen wonder dus dat we in de rode Domaine Fiumicicoli 2010 van alles proeven: pruimedanten, drop, zwart fruit, laurier en kruidigheid. Het is een wijn met karakter, net eigenlijk als Corsica zelf. Prijs €12,30. Waarbij zijn maker heb zelf graag drinkt? ‘Bij lamsragout met aardappelen.’ Importeur www.qvignes.nl.
. Na managementfuncties te hebben vervuld op de châteaus Sociando-Mallet, La Tour Carnet en Rollan de By wilde Olivier Dauga eind vorige eeuw zelf een Bordeaux-bezitting kopen, maar de prijzen lagen te hoog. Hij besloot toen om zijn praktijkkennis te gaan gebruiken als consulent, zij het pas na een wereldreis naar succesvolle wijnlanden, waaronder Australië. ‘Toen ik vertrok’, vertelt Dauga (1964) achteraf, ‘dacht ik dat Bordeaux het monopolie had voor goede wijn, wat echter een groot misverstand bleek te zijn. Daar werd ik snel van genezen.’
Vooral in Western Australia, het gebied Margaret River, deed de Fransman ‘talrijke ontdekkingen en leerde ik heel veel, behalve het spreken van goed Engels, en kwam terug met andere ideeën en andere technieken’. Hij leerde ook het belang van marketing ‘want in Frankrijk was men de consument vergeten’. Eenmaal terug begon hij als consulent en creëerde sindsdien een klantenkring van twintig à dertig producenten in o.a. Frankrijk, Marokko en Oekraïne. Binnen Bordeaux werkt hij voor enkele châteaus van de groep Castel, die daar veertien domeinen bezit.
Waarbij Dauga nooit streeft naar een bepaalde, hem eigen stijl, maar altijd maatwerk verricht, tot in detail. Op Château Mirefleurs, dat vlak bij de stad Bordeaux gelegen is, begon de consulent eerst alle percelen van de 42 hectare tellende, sterk kiezelhoudende wijngaard te klasseren. Met als doel de druiven daarvan ook per perceel afzonderlijk te vergisten, steeds op precies de juiste temperatuur. Voorts werden turbo pigeurs aangeschaft waarmee de koek van schillen effectief in de gistende wijn kan worden gedompeld. En om de wijn, een Bordeaux Supérieur, wat meer complexiteit te geven, werd een klein deel vergist met dikke staven van soms wel twee eeuwen oud eikenhout. Het resultaat is een wijn die sinds 2008 veel meer charme heeft dan daarvoor, met een sappige, vrij soepele, door laurier, wat zwart fruit en bessen getypeerde smaak die tegelijk een tikje kruidig is met tegelijk een vleugje toast. Behoorlijk wat diepte’” mompelt Dauga tevreden als hij ook zelf zijn wijn proeft. Richtprijs €10 à €11. Verkoopadressen via sales@groupelfe.com.
. Het in januari (zie archief) door verzamelaar Bert Wentzel gepresenteerde, historische etiket van Château Mouton-Rothschild bracht me het bezoek in herinnering aan het desbetreffende château (vatenkelder op de foto), vlak nadat bekend was geworden dat het zou promoveren van tweede naar eerste cru classé. Toen in 1964 de principebeslissing genomen werd dat men de Bordeaux classificatie van 1855 zou herzien, had niemand kunnen vermoeden dat het nog bijna een decennium zou duren voordat het eerste resultaat bekend zou worden.
Wijselijk overigens beperkte men de herziening tot de Médoc en en alleen de premiers crus – anders was er vermoedelijk helemaal niets gebeurd. Het systeem bestond uit een open competitie. Alle ingezonden wijnen zouden door een veelkoppige commissie beoordeeld worden op een achttal punten, met als belangrijkste de reputatie van de wijn, zijn verkoopprijs over de laatste tien jaar, de kwaliteit van de grond en uiteraard de kwaliteit van de wijn zelf. Deze spelregels werden in augustus 1972 gepubliceerd voor de eerste categorie, de premiers crus classés
Al direct kwamen er moeilijkheden, want Lafite-Rothschild, Latour, Margaux en Haut-Brion – de vier bestaande premiers - weigerden om mee te doen onder het motto ‘we zíjn al eerste’. Na twee weken praten werd hun standpunt gerespecteerd: zij zouden premiers crus blijven zonder hun wijn ter beoordeling te hoeven inzenden. Eind oktober 1972 stuurden zeventien kandidaten hun wijn in, waarvan sommigen alleen met als doel te zien of het werkelijk een open competitie was.
Op 23 februari 1973 publiceerde de commissie het resultaat: alleen Mouton-Rothschild zou promoveren. Na een hele reeks administratieve formaliteiten tekende de minister eindelijk op 21 juni van dat jaar. Een week later werd de benoeming van Mouton-Rothschild tot eerste cru officieel door publicatie in het staatsblad. Voor baron Philippe de Rothschild (op de foto, met zijn keldermeester Raoul Blondin) een grote dag, voor de hele Médoc een gedenkwaardige.
Want de eens onaantastbaar lijkende classificatie van 1855 was geactualiseerd, het precedent geschapen. In september 1973 zou de volgende ronde beginnen, die voor de tweede crus classés – maar daar is niets van gekomen. Het bleek te ingewikkeld, te moeilijk te zijn om in die tweede groep veranderingen aan te brengen, laat staan in de derde, vierde en vijfde groepen. Bij de promotie van Mouton-Rothschild is het dus gebleven en zal het vermoedelijk ook blijven. Het ziet ernaar uit dat de Bordeaux classificatie van 1855 een soort monument is geworden, net als de Arc de Triomphe of de Eiffeltoren. Hecht beschermd en onaantastbaar.
Deze maand heeft Bert Wentzel uit zijn grote verzameling een bijzonder Duits etiket geselecteerd. Dat, zoals Berts toelichting duidelijk maakt, een koninklijke connectie heeft. ‘Ver buiten de officiële Duitse wijngebieden ligt aan de oevers van de Elbe het middeleeuwse stadje Hitzacker. Sinds de 8e eeuw is hier, met tussenpozen, steeds wijnbouw geweest. Anno 1713 werden alle wijngaarden door hagelstormen verwoest en bleven braak liggen. Rond 1980 werd er opnieuw een wijngaard geplant en sinds 1983 is er weer Hitzacker wijn. Komt de naam Hitzacker bekend voor, dan klopt dat. Het was de woonplaats van prins Claus voordat prinses Beatrix hem naar Nederland haalde.’

















